شکم گردی در چهارگوشه ایران

روزنامه همشهری - معصومه مهدیانی: چیزی تا فرارسیدن تعطیلات نوروز نمانده است. بدون شک بسیاری از شما‌ها از همین حالا برنامه سفر نوروزی خودتان را چیده‌اید و منتظر رسیدن آخرین روز‌های اسفند هستید تا وسایلتان را ببندید و راهی جاده شوید. تعطیلات نوروزی فرصت خوبی برای سفر کردن به شهر‌های مختلف کشور و چشیدن خوراک‌های اصلی، میان‌وعده‌ها، نان‌ها و شیرینی‌ها، عرقیجات، دم‌نوش‌ها، ترشی‌ها، مرباها، پیش‌غذا‌ها و مکمل‌های سنتی و محلی هر شهر است. چشیدن طعم‌های جدید و منحصر به فرد هر شهر می‌تواند بخش بسیار جذاب سفر‌های نوروزی شما باشد به شرط آنکه پیش از سفر اطلاعاتی راجع به غذا‌های هر شهر و استان داشته باشید و بدانید در شهری که مسافر آن هستید باید به سراغ چه غذا‌ها و شیرینی‌هایی بروید. ما کار شما را راحت کرده‌ایم و از همین حالا اطلاعات کاملی درخصوص غذا‌های سنتی و محلی هر شهر در اختیارتان قرار داده‌ایم.

مشهد و شله مشهدی

مشهد از آن‌دست شهر‌هایی است که محبوبیتی خاص بین ایرانی‌ها دارد. چه نوروز باشد و چه تعطیلات دو روزه، مشهد یکی از نخستین انتخاب‌های ایرانیان برای سفر کردن است. جدا از قرار گرفتن حرم مطهر امام رضا (ع) در این شهر، مشهد جذابیت‌های گردشگری و توریستی بسیاری دارد. اگر تصمیم دارید که نوروز امسال به مشهد سفر کنید، یادتان باشد که حتما در کنار کباب‌های شیشلیک شاندیز، شله مشهدی را نیز امتحان کنید. شله نوعی آش محلی مشهد است که از گوشت، حبوبات و ادویه فراوان و مقداری مغز قلم گاو تهیه می‌شود. علاوه بر شله مشهدی امتحان کردن آب‌نبات‌های زنجبیلی مشهد را هم فراموش نکنید. این آب‌نبات‌ها را جای دیگری پیدا نمی‌کنید برای همین یک‌بار هم که شده آن‌ها را امتحان کنید.

خورش ماست اصفهان

درست است که تا اسم اصفهان به گوشتان می‌خورد ناخودآگاه صدای جلز و ولز بریانی در ذهن تداعی می‌شود (معروف‌ترین غذای اصفهان که به نوبه‌خود طرفداران زیادی هم دارد)، اما اگر می‌خواهید در سفرتان طعم و مزه جدیدی را امتحان کنید به سراغ غذای محلی خورش ماست بروید. البته در این بین از حلیم بادمجان اصفهانی نیز غافل نشوید که دیگر جایی فرصت امتحان کردنش را به‌دست نمی‌آورید. خورش ماست از ماست پرچرب، گوشت گردن گوسفند، تخم‌مرغ، زعفران و... تهیه می‌شود. ناگفته نماند که علاوه بر گز و پولکی، شیرینی برشتوک و کرکی ازجمله شیرینی‌های معروف اصفهان هستند که حتما باید آن‌ها را امتحان کنید.

شیرازی‌پلو و آب پیازک

شیراز سومین مقصد گردشگری پرطرفدار در ایام نوروز است. این شهر در بهار بسیار دیدنی است و از همین رو بسیاری از مردم سعی می‌کنند تا تعطیلات نوروز خود را در این شهر سپری کنند. غذا‌ها و خوراکی‌های محلی شیراز هم بخش جدایی‌ناپذیر سفر به این شهر هستند و در سراسر ایران طرفداران زیادی دارند. کلم‌پلو و فالوده شیرازی ازجمله خوراکی‌هایی هستند که کمتر کسی پیدا می‌شود که تاکنون طعم آن را نچشیده باشد. اما پیشنهاد ما به شما امتحان‌کردن ۲ غذای شیرازی‌پلو و آب پیازک است. این ۲ غذا از غذا‌های سنتی و محبوب این شهر است که طعم و مزه‌شان را هرگز فراموش نمی‌کنید. کمتر کسی وجود دارد که از طعم منحصر به فرد شیرازی‌پلو راضی نباشد. این غذای بسیار خوشمزه از برنج، مرغ، بادمجان، زعفران دم‌کرده، ماست، زرشک و نمک و فلفل تهیه می‌شود. آب پیازک هم یک عصرانه بسیار لذیذ به‌حساب می‌آید که از پیاز، تخم‌مرغ، شنبلیله، نعناع خشک، نمک و زردچوبه تهیه می‌شود.

کرمان و خورش بزقرمه

بیشتر ما استان کرمان را با خورش‌ها و آش‌های خوشمزه و متنوعش می‌شناسیم؛ خورش کنگر، کدو، قیمه، به‌آلو، سیب درختی، آلو میگو، کلم، باقله و آلوچه از خورش‌های معروف کرمان هستند. خورش بزقرمه یکی از غذا‌های خوشمزه استان کرمان است که به‌دلیل وجود گوشت بزغاله در ترکیب مواد اولیه‌اش آن را به این اسم نامیده‌اند. این غذای لذیذ از موادی همچون نخود، پیاز، سیر، گوشت بز بدون استخوان، کشک، زعفران، نعناع داغ، نمک، فلفل و زردچوبه تهیه می‌شود. اگر به‌دنبال خورش سنتی بسیار متفاوت و خوشمزه‌ای هستید، بز قورمه را امتحان کنید که به عقیده بسیاری طعمی فوق‌العاده دارد. علاوه بر این کلمپه، کماج، حاجی بادام، نان‌چرخی، پفک و برشتوک هم از شیرینی‌های سنتی کرمان است که باید آن‌ها را امتحان کنید.

نازخاتون مازندران

اینکه مازندران یکی از نخستین انتخاب‌های مردم برای سفر‌های نوروزی است، کاملا واضح است. به‌خاطر همین پرطرفدار بودن است که بسیاری از مردم با طعم و مزه غذا‌های مازندرانی آشنا هستند. کمتر کسی وجود دارد که فسنجان با گوشت مرغابی و انواع پرندگان شکم‌پر مازندرانی را که با دانه‌های انار ترش جنگلی و سبزی‌های معطر پر شده‌اند، امتحان نکرده باشد. اما ما این بار غذای دیگری را به شما پیشنهاد می‌کنیم که در سفرتان به مازندران امتحان کنید. نازخاتون مازندرانی یکی از غذا‌های محلی این استان است که حتی اسمش نیز برای بسیاری جالب است. نازخاتون ازجمله غذا‌های سنتی مازندران است که شاید اگر آن را برای نخستین بار ببینید یا امتحان کنید، تصور کنید که این غذا نوعی ترشی است. هرچند این گمان به واسطه وجود انار و فرآورده‌های آن شکل گرفته است، اما وجود بادمجان کبابی نیز بر این گمان دامن می‌زند. به هر حال این غذا به‌خاطر طعم دلچسبش محبوبیت زیادی دارد. مربای بهارنارنج و مربای تمشک هم از خوراکی‌های هیجان‌انگیزی است که حتما در سفرتان به مازندران باید امتحان کنید.

دویماج و شیرپلوی تبریز

بدون شک غذا‌های سنتی تبریز نقش مهمی در به نمایش گذاشتن فرهنگ این شهر دارند. تبریز شهر غذا‌های خوشمزه است، غذا‌هایی که آن‌قدر متنوعند که همه سلیقه‌های غذایی را راضی می‌کنند. وقتی حرف از غذا‌های تبریزی می‌شود، ناخودآگاه دل آدم برای کوفته تبریزی پر می‌کشد. اما از آنجا که این غذا را بیشتر شما امتحان کرده‌اید ما پیشنهاد دیگری برایتان داریم. شاید نتوان دویماج را به‌عنوان یک وعده کامل به‌حساب آورد، اما این غذای سبک و کم‌هزینه تبریزی ارزش چندبار امتحان کردن را دارد. برای تهیه این غذای خوشمزه از نان خشک تبریزی، گردو، پنیر محلی، دوغ و سبزی خوردن استفاده می‌شود. علاوه بر این شیرپلو نیز غذای محلی تبریز است که شاید با شنیدن نامش تمایلی به امتحان کردن آن نداشته باشید، اما به شما توصیه می‌کنیم فریب نام آن را نخورید و حتما برای یک‌بار هم که شده آن را تست کنید. شیرپلو، سوتی‌پلو یا سوت‌پلو غذای اعیانی تبریزی است که از برنج، زعفران، گلاب، مرغ، شیر، کشمش، خلال بادام و خلال پسته تهیه می‌شود. اگر خواستید از شیرینی این شهر امتحان کنید، قرابیه، نوقا و حلوا گردویی را فراموش نکنید.

خورش خلال کرمانشاه

خیلی از ما تا اسم کرمانشاه می‌آید یاد «دنده کباب» اصیل کرمانشاهی که برخی‌ها آن را با شیشلیک اشتباه می‌گیرند، می‌افتیم؛ غذایی که از کباب‌های خوش خوراک و پرطرفدار است که معمولا مسافران ترجیح می‌دهند که در رستوران‌های اطراف مجموعه زیبا و تاریخی طاق‌بستان آن را صرف کنند. اما ما می‌خواهیم پیشنهاد دیگری به شما بدهیم. خورش خلال بادام از آن غذا‌های خاص و ویژه کرمانشاهی است که در محبوبیت با دنده کباب رقابت سختی دارد. این خورش از گوشت، زرشک، خلال بادام، رب گوجه‌فرنگی، کره، پیاز، گلاب، زعفران و چوب دارچین تهیه می‌شود. برای تزئین این غذا از خلال پسته و برای اینکه کمی طعم ترش پیدا کند از لیمو عمانی استفاده می‌شود. پیشنهاد بعدی ما به شما امتحان کردن نخستین پیتزای ایرانی است. «کلانه» یا «پیچک» که از آن به‌عنوان پیتزای کردی یا قدیمی‌ترین فست فود جهان هم یاد می‌کنند، از گیاهی به نام پیچک با خواص بی‌نظیر دارویی سرشار از فیبر و مواد معدنی و مغذی تهیه می‌شود. روش پخت این نان بسیار راحت و ساده است به این صورت که ابتدا سبزی مخصوص آن به نام پیچک را پس از شست‌وشو و ریز کردن در خمیر نان گذاشته و روی ساج می‌پزند. سپس آن را به روغن محلی کرمانشاهی آغشته کرده و میل می‌کنند.

کال کباب و ناردونی گیلان

اسم گیلان که می‌آید بسیاری از شما یاد باقالا قاتوق، کباب ترش، مرغ شکم‌پر، شیش‌انداز، میرزاقاسمی، کوکوی خاویار، ماهی‌های شکم پر و... می‌افتید. شاید به نظر برخی از مسافران غذا‌های این خطه دیگر تکراری شده باشند، اما باید بگوییم که هنوز هم غذا‌های محلی و لذیذ بسیاری وجود دارند که شما آن‌ها را امتحان نکرده‌اید. کال کباب از پیش غذا‌های گیلانی است که شاید کمتر کسی آن را امتحان کرده باشد. ممکن است با دیدن اسم کباب فکر کنید با یک غذای گوشتی طرفید و به سراغش نروید، اما اصلا اینطور نیست! این غذا از بادمجان کبابی، ترکیب سیر و گردوی آسیاب شده، آب انار ترش، نعناع و سبزی محلی چوچاق تهیه می‌شود. حیف است که در تعطیلات به گیلان سفر کنید و این غذا را برای یک‌بار هم که شده امتحان نکنید. در میان غذا‌ها نیز توصیه می‌کنیم که حتما ناردونی را امتحان کنید. ناردونی به‌معنای دانه‌های انار است که مواد اصلی این غذا را تشکیل می‌دهد. این غذا از سیر، پیاز، دانه‌های انار، رب انار و مرغ تهیه می‌شود.

کباب سرداشی و آش خشکبار همدان

اگر ذائقه شما با غذا‌های آبکی جور نباشد موقع انتخاب بین غذا‌های همدان ممکن است دچار مشکل شوید، زیرا بیشتر غذا‌های محلی این خطه آش یا آبگوشت است همدان دیار ترشی‌ها و مربا‌های عجیب و غریب است. همدانی‌ها از پوست هندوانه، ترب سیاه و حتی پوست لیموترش و کدو مسمایی هم مربا درست می‌کنند. در کنار غذا‌هایی از قبیل آبگوشت بزباش، آش میوه، آبگوشت کلم و آبگوشت سیب سیرغوره باید بگوییم که کباب سرداشی از معروف‌ترین و محبوب‌ترین غذا‌های همدان است. این کباب سنتی و محلی از گوشت گوسفند، سیب زمینی، گوجه فرنگی و پیاز تهیه می‌شود. آش خشکبار نیز ازجمله بهترین غذا‌های همدانی است که می‌تواند به‌عنوان یک میان‌وعده خوشمزه استفاده شود. در این آش از آلوی خشک، آلبالوی خشک، برگه زردآلو و سایر خشکبار استفاده می‌شود. بقیه مخلفات این آش شبیه آش‌های دیگر، رشته، گوشت و حبوبات است. پیشنهاد ما این است که حتما از بین غذا‌های همدان به سراغ آش‌های بی‌نظیر همدانی بروید.

شش‌انداز و حسرت‌الملوک زنجان

غذا‌های محلی استان زنجان آن‌قدر متنوع است که بدون شک انتخاب را برای هر کسی سخت می‌کند. شاید برخی از شما غذای محبوب زنجانی‌ها یعنی چغور بغور یا همان حسرت‌الملوک را امتحان کرده باشید؛ غذایی که در مناسبت‌های خاص طبخ می‌شود و از دل و جگر و قلوه گوسفند و گاو، روغن و افزودنی‌های دیگر تهیه می‌شود. اما به شما پیشنهاد می‌کنیم این بار در سفر به زنجان حتما غذای شش‌انداز را امتحان کنید. شش‌انداز یکی از غذا‌های سنتی زنجان است که از روغن، گردو، خرما، کشمش، تخم مرغ، پیاز و شیره‌انگور تهیه می‌شود. همچنین کاله‌جوش و کوفته ترکی را نیز فراموش نکنید.

قیمه یزدی و‌آش شولی

شهر ۱۷۰۰ ساله یزد نیز یکی دیگر از مقاصد گردشگری ایرانیان در نوروز است. اگر شما هم این شهر را برای تعطیلاتتان انتخاب کرده‌اید، یادتان نرود که در کنار تست قیمه بسیار لذیذ یزدی، انواع آش‌پرطرفدار این شهر را هم امتحان کنید. اگر قیمه یزدی را تا‌کنون ندیده و نچشیده‌اید از همین حالا بهتر است که تصورتان را راجع به قیمه‌ای که در ذهن دارید تغییر دهید. قیمه یزدی از گوشت، نخود، پیاز و دارچین تهیه می‌شود، اما مزه‌ای منحصر به‌فرد و لذیذ دارد. آش شولی، آش گندم، آش آلو و... ازجمله آش‌هایی هستند که می‌توانید در این شهر تاریخی امتحان کنید و از طعمشان لذت ببرید. یادتان نرود که در کنار غذاها، شیرینی‌های محبوب یزد را نیز امتحان کنید. لوزپسته، لوزبادومی، لوزنارگیل، کیک‌یزدی، باقلوا، پشمک، قطاب و حاجی‌بادوم از شیرینی‌های خوشمزه یزدی هستند.