الجزیره: تلویزیون ایران دیگر منبع اصلی خبر نیست

فرارو: شبکه قطری الجزیره در گزارشی به روی آوردن فزاینده ایرانی‌ها به پادکست‌ها در سایه فرار جمعی آن‌ها از صداو سیما پرداخت. 

در این گزارش آمده است: «در استودیوهای خانگی ساده و با تجهیزاتی که از موارد ضروری تجاوز نمی‌کند، برنامه‌های پادکست در حال ورودی قدرتمندی به صحنه رسانه‌ای ایران هستند و برای بحث و گفت‌وگو، فضایی وسیع‌تر و به دور از قید و بندها و نظارت و سانسورهای سنتی فراهم می‌کنند.» 

طبق گزارش این شبکه، این تغییر و تحول، امری حاشیه‌ای نیست؛ بلکه نمایانگر، تغییری در رفتار عموم مردم است که به دنبال محتواهایی متنوع‌تر و جسورانه‌تر هستند؛ مسأله‌ای که از دید «نورالدین الدغیر» خبرنگار اعزامی الجزیره به تهران پنهان نمانده و وی در گزارشی به این پدیده و پیامدهای آن پرداخته است. 

تجربه پادکست

بنابر این گزارش، تجریه پادکست همچنانکه از بیرون نمایان است، ساده و بدون زرق و برق تولید می‌شود؛ اما آنچه که پادکست‌ها را متمایز می‌کند، طبیعت بحث‌هایی است که در آن‌ها مطرح می‌شود؛ به طوری که هیچ محدودیتی در نوع مهمانانی که دعوت می‌شوند وجود ندارد و بر خلاف رسانه‌های سنتی، هیچ پیش نظارتی بر آرا و نظرات میهمانان حاضر در برنامه در کار نیست. 

محمد احمدی، مجری و تولید کننده پادکست «آزاد» در این باره می‌گوید: سادگی استودیوها با کمبودهای موجود در ساخت محتوایی که تولید می‌شوند، همخوانی دارند. این برنامه‌ها جایگاه خود را از طریق پوشش مسائلی که رسانه‌های رسمی به آن‌ها نمی‌پردازند، به دست آورده‌اند و توجه مخاطبان را جلب کرده‌اند. 

کاهش مخاطبان صدا و سیما

الجزیره در بخش دیگری از گزارش خود به کاهش مخاطبان صدا و سیما پرداخت و نوشت: در مقابل، میزان مشاهده برنامه‌های گفت‌وگو محور در تلویزیون رسمی ایران کاهش یافته و در همین حال، عموم مردم راهی ساده‌تر را برای رسیدن به اطلاعات از طریق پادکست‌هایی که به آن‌ها اجازه می‌دهد تا پیگیر محتوا در هر زمانی و بدون هیچ واسطه‌ای باشند، دنبال می‌کنند. 

طبق اعلام الجزیره، داده‌های موجود نشان از آن دارد در حدود ۹ هزار پلتفرم پادکست فارسی زبان وجود دارد که بیش از ۹ میلیون نفر آن‌ها را دنبال می‌کنند؛ مسأله‌ای که نشانی آشکار از حجم استقبال فزاینده از پادکست‌ها دارد. این افزایش استقبال همزمان است با افزایش میزان دسترسی به اینترنت و افزایش استفاده از تلفن‌های هوشمند در داخل ایران که همین امر نیز پادکست‌ها را گزینه‌ای عملیاتی و ساده برای بسیاری از گروه‌های سنی می‌کند. 

در همین ارتباط یک خانم شهروند ایرانی به خبرنگار الجزیره می‌گوید: تلویزیون آنچه را که برای یک شهروند اهمیت دارد، نمایش نمی‌دهد و برای همین نیز برنامه‌های سیاسی و فرهنگی پادکست‌ها دنبال می‌شود. 

همچنین جوان ایرانی دیگری می‌گوید که برنامه‌های موسیقی را در پادکست‌ها دنبال می‌کند و فرد دیگری نیز از پیگیری رسانه‌های خارجی سخن می‌گوید. 

الجزیره سپس با بر شمردن شماری از مشکلاتی که انتشار پادکست‌ها با آن روبرو هستند، در انت‌ها می‌نویسد: با تمامی این چالشها، مشخص است که تلویزیون رسمی منبع اصلی اطلاعات در ایران به شمار نمی‌رود؛ چرا که پلتفرمهای پادکست و شبکه‌های اجتماعی سانسور را دور زده و دری را به سوی محتواهایی به دور از تبلیغات رسمی می‌گشایند.