نانی که اردوغان در سفره ایران و اعراب گذاشت

خبرآنلاین: نصرت‌الله تاجیک سفیر اسبق ایران در اردن ، درباره سالگرد سقوط بشار اسد که حالا یک سال از ریاست احمد الشرع در اداره سوریه می گذرد در پاسخ به اینکه یک سال از سقوط دولت سوریه می‌گذرد؛ اگر بخواهیم جمع‌بندی کلی داشته باشیم، مهم‌ترین تغییر سیاسی سوریه در این مدت چه بوده است؟  گفت: به نظر من بیش از تغییرات سیاسی، تغییرات ژئوپلتیک سوریه مهم است. تغییرات سیاسی بیشتر جنبه داخلی دارد. یعنی سقوط رژیم اسد چون نه کشوریست با اقتصاد قوی و تاثیر گذار همچون کشورهای نفت خیز که در بخش اقتصادی بر روند اقتصاد منطقه ای و بین المللی تاثیر داشته باشد و نه کشوریست بازیگر و دارای روابط وسیع منطقه ای و بین المللی، لذا به تنهائی در معادلات سیاسی اجتماعی منطقه ای نقش نداشت، چه برسد به معادلات سیاسی بین المللی. ولی در جنبه ژئوپلتیکی و تاثیرات سرزمینی و نقش سوریه در منطقه برای یارگیری و جبهه بندی برای حفظ و بهم زدن توازن منطقه‌ای، مخصوصا علیه اسرائیل، به عقیده من، خیلی تاثیر بیشتری داشته است. 

تاجیک در بحث تغییرات سیاسی، با اشاره به اینکه سلسله اقداماتی در سوریه صورت پذیرفته است که بیشتر جنبه ترتیبات حقوقی شکل و ساختار حکومتی دارد تفسیر کرد: یعنی سر و سامان دادن به بخش حقوقی حکومت که شکل حکومت و ترتیبی که وزرا انتخاب شده اند یا انتخاباتی را شامل می‌شود که برای تشکیل مجلس برگزار شد. اگرچه این انتخابات، کامل نبود. ولی بخشی از موضوع به این قسمت بر می‌گردد. به نظرم همین میزان از تغییرات سیاسی که بیشتر تاثیر داخلی دارد، حتی در معادلات سوریه وزن زیادی ندارد. زیرا این میزان از تغییرات نتوانسته پاسخگوی نیاز و خواست بخشهای سیاسی اجتماعی سوریه همچون اقلیتهای کرد و علوی باشد و دورنمای ایجاد صلح و ثبات را فراهم کند.

این دیپلمات بازنشسته کشورمان در بیان اینکه از منظر تغییرات ژئوپلیتیکی در این کشور، به عقیده من این تغییر رژیم باعث شده است که اولا علاوه بر دست بالاتر اسرائیل در منطقه و سوریه ، گسلهای داخلی سوریه را فعال کند و با تحریک اقوام همچون دروزیها نقش آفرینی و اوضاع سوریه را ملتهب کند. افزود:  تغییرات سرزمینی یا اشغال بخشی از سرزمین سوریه علاوه بر جولان و این که دستش در سوریه دراز شده است و هر کاری که می‌خواهد انجام می‌دهد، این معادله تعیین کننده ای است.

تاجیک گفت: بنابراین، این نقش آفرینی ترکیه در سوریه در رقابت با ایران، با برکشیدن جولانی و سرنگونی رژیم اسد، نانی است که آقای اردوغان در سفره مسلمانان و اعراب گذاشت. به هر صورت نقش آمریکا را در سوریه و منطقه پررنگ تر کرده است، دست اسراییل را در منطقه دراز تر کرده است و به عقیده من، این تغییرات ژئوپلیتیکی می‌تواند تبعات آینده ای هم داشته باشد. اگرچه مسئله سوریه تازه شروع شده است و مسئله ای نیست که تمام شده باشد. درمورد صحنه داخلی سوریه هم هنوز آن استقرار لازم و وحدت و انسجام نیروها و وحدت سرزمینی علی رغم تغییرات سیاسی رخ نداده است و آتش زیر خاکستر است.