سقوط ۳۵ درصدی ترافیک اینترنت ایران از ۱۳ دی

زومیت: از روز شنبه ۱۳ دی، ترافیک اینترنت در کشور کاهش شدیدی را تجربه کرد و به گزارش کلادفلر، میزان دسترسی کاربران تا ۳۵ درصد نسبت به هفته قبل کاهش یافته است. این اختلال از حوالی ساعت ۱۰ صبح پنج‌شنبه ۱۱ دی آغاز شده بود و بیشترین اثر آن در برخی استان‌ها به شکل گزینشی مشاهده شد، که موجی از نگرانی‌ها درباره وضعیت اینترنت و دسترسی آزاد کاربران ایجاد کرده است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که شنبه در سراسر کشور ترافیک اینترنت نسبت به هفته قبل حداکثر تا ۳۵ درصد کاهش پیدا کرده است.

دو روز قبل از این، از حوالی ساعت ۱۰ صبح پنج‌شنبه ۱۱ دی ماه برخی از کاربران در کشور با کاهش عملکرد فیلترشکن‌ها و سرعت بارگذاری بعضی سایت‌ها روبه‌رو شدند. پشت این تغییرات چه می‌گذشت؟

نمودارهای کلادفلر نشان می‌دهد ترافیک اینترنت کشور روز پنج‌شنبه، حوالی ساعت ۱۸:۳۰ در مقایسه با هفته قبل تا ۲۲ درصد کاهش یافته است.

روز شنبه تا ۳۵ درصد امکان دسترسی مردم در کل کشور به کلادفلر کمتر شده است

آن روز به‌طور میانگین ترافیک اینترنت حدود ۱۵ درصد کمتر شده بود. کلادفلر ترافیک ورودی سرورهای خودش را نشان می‌دهد و از آنجایی که بستر بزرگی است می‌تواند یکی از شاخص‌های ما برای سنجیدن قطع و وصلی اینترنت در ایران هم باشد.

اختلال در کلادفلر؛ هدف تضعیف فیلترشکن‌ها بود؟

کاهش ترافیک در کلادفلر می‌تواند یک معنی مهم دیگر هم داشته باشد، آن هم این که سکان‌داران اینترنت برای از کار انداختن یا ضعیف کردن فیلترشکن‌ها، قلعه بزرگ کلادفلر را مختل کرده‌اند تا بخش زیادی ترافیک فیلترشکن‌ها که متکی به زیرساخت کلادفلر است دچار اختلال شود. این توضیحی است که آرین اقبال، کارشناس شبکه به زومیت می‌دهد.

به گفته او «در چنین سناریویی اگرچه کاربران عادی هم افت کلی اینترنت را تجربه می‌کنند، اما هدف اصلی تضعیف ابزارهای دور زدن محدودیت است.»

نتیجه می‌شود همین اینترنت ناپایدار با رفتار نامتوازن که در برخی استان‌ها و در مناطق مختلف کشور تجربه می‌شود و خودش را در نمودارهایی که در ادامه می‌بینید به شکل افت ناگهانی و نامنظم ترافیک نشان می‌دهد.

جمعه: افت کمتر اما نابرابر ترافیک در استان‌ها

روز جمعه (۱۲ دی‌ماه) اوضاع ترافیک اینترنت کل کشور در کلادفلر کمی بهتر به نظر می‌رسد. البته وضعیت برای مناطق مختلف متفاوت بوده است. به طور کلی در این روز ترافیک اینترنت کل کشور ۱۰ درصد نسبت به هفته قبل کاهش یافته است.

اما شنبه. شنبه. شنبه. نمودارهای ترافیک اینترنت کشور از روز شنبه، سیزدهم دی‌ماه (سوم ژانویه) سقوط جدی را نمایش می‌دهند. کاهش ترافیک از ساعت ۹:۳۰ صبح آن روز شروع شده و تا ساعت ۲۳:۵ شب ۳۵ درصد افت داشته است. بر اساس الگوی مصرف اینترنت در ایران اوج مصرف از ساعت ۱۰:۳۰ صبح شروع می‌شود و تا ۲۳:۳۰ ادامه دارد. اما اینکه دقیقا در همین بازه زمانی ترافیک تا ۳۵ درصد کاهش یافته باشد نشان می‌دهد یک اختلال عامدانه در این بازه زمانی رخ داده است.

اگر ۵ نقطه متفاوت از روز شنبه را انتخاب کنیم به طور میانگین در این روز ترافیک اینترنت نزدیک به ۲۹ درصد کاهش یافته است.

اگر این موضوع را هنوز به این شدت حس نکرده‌اید به دو دلیل است: یا مصرف‌کننده عمده اینترنت ثابت هستید و معمولا اختلال‌ها در شرکت‌های اینترنت همراه بیشتر احساس می‌شود یا اختلال اینترنت هنوز به شهر و محله شما نرسیده است. ضمن این که بر اساس گزارش تابستان رگولاتوری در حال حاضر ۱۲.۸۴ درصد مشترک اینترنت ثابت هستند و ۱۴۰ درصد از اینترنت همراه استفاده می‌کنند.

اوضاع کدام شهر وخیم‌تر است؟

شکی در این نیست که ترافیک کلی اینترنت در کشور کاهش یافته است اما اگر قرار باشد درباره ترافیک تک تک شهرها حرف بزنیم به دلایل مختلفی با اطمینان صد درصدی نمی‌شود عدد دقیق کاهش ترافیک هر استان را مشخص کرد. یکی از دلایل آن هم این است که به دلایل امنیتی و بی‌مسئولیتی آی‌پی‌ها درست در موقعیت جغرافیایی استانی خودشان ثبت نشده است.

اوضاع هر استان در کلادفلر به این شکل بوده است:

همدان، سقوط ترافیک از شنبه

افزایش اختلال‌ها در همدان مربوط به دیروز و امروز نیست. از اول دی‌ماه ترافیک اینترنت در این استان کاهش یافته و به مرور کم و کمتر شده. یکشنبه (هفتم دی) همزمان با شروع اعتراضات ترافیک اینترنت در همدان افت داشته است. روز دوشنبه (هشتم دی) این کاهش ترافیک بیشتر شده اما اوج این افت ترافیک روز شنبه، سیزدهم دی‌ماه بوده که با یک سقوط سنگین تفاوت محسوسی را به شهروندانش نشان داده است.

لرستان، سقوط ترافیک از شنبه

روز پنجشنبه ترافیک اینترنت در لرستان از ساعت ۱۴:۳۰ شروع شد و تا ساعت ۲۳:۳۰ ادامه داشت. روز جمعه اوضاع کمی بهتر شد و شنبه دوباره کاهش ترافیک کلادفلر نشان‌دهنده تغییراتی عامدانه در اینترنت کشور بوده است.

شنبه، سقوط اینترنت در تهران

اگرچه پنجشنبه و جمعه اینترنت در تهران تفاوت محسوسی را نسبت به هفته قبل پشت سر نگذاشته اما ساعت ۱۱:۳۰ صبح روز شنبه ترافیک اینترنت در تهران کاهش یافته و تا ۲۳:۵ شب این وضعیت ادامه داشته است. ساعت ۷:۳۰ صبح امروز که شما از خواب بیدار شدید ترافیک اینترنت باز هم کمتر از هفته قبل بوده است.

اردبیل، سقوط ترافیک از روز پنجشنبه

اوضاع اینترنت در اردبیل به شکل معناداری از روز پنجشنبه، یازدهم دی‌ماه بدتر از هفته قبل شده است.

افت ترافیک آذربایجان شرقی از پنجشنبه

از ۹:۳۰ صبح پنجشنبه ترافیک اینترنت این استان کاهش یافته اما تا ۱۲:۳۰ بعد از ظهر در این استان افت ترافیک به سطح بسیار بالایی رسید. اوضاع به مرور از این هم بدتر می‌شد و تا ساعت ۲۳:۳۰ شب به بیشترین حد خود سقوط کرده است. روز جمعه هم روز بدی برای اینترنت مردم این استان بود. شنبه اوضاع اینترنت بهتر نشد و تا ۱۸:۳۰ عصر با کاهش شدیدی همراه بود. صبح امروز هم مردم استان آذربایجان شرقی صبحانه خود را با کاهش ترافیک شروع کردند.

اختلال‌های پیوسته اینترنت در خوزستان

اختلال‌ها از ساعت ۱۰:۳۰ روز پنجشنبه شروع شده و تا روز شنبه ادامه داشته است. به نظر می‌رسد امروز، یکشنبه افت ترافیک کمتری در خوزستان تجربه شده است.

پنجشنبه سخت برای گلستانی‌ها

از روز پنجشنبه افت ترافیک اینترنت در گلستان شروع شده است اما شدت آن از لحاظ افت ترافیک اینترنت به شنبه نمی‌رسید.

اینترنت خراسان شمالی؛ سقوط پیوسته ترافیک از پنجشنبه تا یکشنبه

در خراسان شمالی از روز پنجشنبه تقریبا چیزی به نام اینترنت باقی نمانده است. روز جمعه و سپس شنبه سقوط ترافیک به مسیر خود ادامه می‌دهد. به نظر می‌رسد که مردم این استان صبح امروز را هم با افت ترافیک نسبت به هفته قبل شروع کرده‌اند.

شنبه، روز افت ترافیک در فارس

شهروندان استان فارس امروز ساعت ۱۰:۳۰ صبح که بیدار شدند با یک افت ترافیک حداقلی روبه‌رو بودند اما این روند روز شنبه (۱۳ دی) در اوج خود قرار داشت.

اصفهان و کاهش ترافیک از شنبه

از ۹:۳۰ صبح پنجشنبه ترافیک اینترنت در اصفهان کاهش یافته اما اوضاع در روز جمعه با بهبود نسبی همراه بوده است. شنبه دوباره نمودارهای ترافیک سراشیبی را به پایین طی کردند. به نظر می‌رسد افت ترافیک امروز هم در اصفهان ادامه داشته است.

چهار محال و بختیاری: افت ترافیک از روز پنجشنبه

اختلال‌ها در  این استان در روز پنجشنبه بیشتر از روزهای دیگر بوده است. هرچند مردم چهار محال و بختیاری جمعه هم افت ترافیک محسوسی را پشت سر گذراندند. روز شنبه شرایط ترافیک اینترنت تغییر معناداری نسبت به جمعه نداشته است.

سیستان و بلوچستان، سقوط از سه‌شنبه

افت کیفیت در سیستان و بلوچستان از روز سه‌شنبه (۹ دی) شروع شده است. سیستان و بلوچستانی‌ها صبح شنبه خود را با اختلال زیادی نسبت به هفته قبل شروع کردند. امروز هم ترافیک اینترنت به شکل معناداری کمتر از شنبه هفته قبل بوده است.  

خراسان رضوی، افزایش اختلال‌ها از پنجشنبه

در خراسان رضوی روز پنج‌شنبه حجم کلی ترافیک نسبت به هفته قبل بسیار کاهش یافت. این کاهش ترافیک صبح امروز هم ادامه داشته است.

گیلان، افت کیفیت از پنج‌شنبه

برای گیلان اختلال‌ها از ساعت ۱۰:۳۰ صبح روز پنجشنبه شروع شده است. تا ساعت ۲۳:۳۰ آن شب اینترنت نسبت به هفته قبل سقوط معناداری را تجربه کرده است. این افت و خیزان روزهای بعد هم ادامه داشت.

ترافیک خراسان جنوبی در سرازیری

خراسان جنوبی هم اگرچه با افت ترافیک روبه‌رو بوده اما مانند گیلان این میزان چشم‌گیر نبوده است. این موج از چهارشنبه شروع شده است، در پنجشنبه شدت گرفته و شنبه به اوج رسیده است.

آذربایجان غربی، افت ترافیک از پنجشنبه

نمودار هفت روز گذشته آذربایجان غربی نشان می‌دهد که اختلال‌ها به این یکی دو روزه محدود نبوده اما سقوط واقعی ترافیک از ساعت ۱۶:۳۰ روز پنجشنبه شروع شده است. این افت ترافیک تا  ۲۳:۳۰ شب به بیشترین حد رسیده است. روز جمعه، شنبه و یکشنبه هم افت کیفیت در ساعات متوالی تجربه شده است.

مرکزی، سقوط از پنج‌شنبه

در استان مرکزی اختلال‌ها به نظر می‌رسد که از ۱۱:۳۰ روز پنجشنبه شروع شده است و تا ساعت ۲۳:۳۰ شب رشد داشته. روز جمعه و شنبه هم اختلال‌ها بیشتر و ترافیک اینترنت کمتر شده است.

یزد، افت ترافیک از پنج‌شنبه

افت ترافیک در یزد از روز پنجشنبه شروع شده است. با وجود این که روز جمعه ترافیک اینترنت در بیشتر شهرها نسبتا بهتر شده بود اما در یزد اوضاع روز جمعه سخت‌تر از روزهای دیگر بوده است.

افت ترافیک فقط در یک روز

در برخی از شهرهای زیر هم افت ترافیک فقط محدود به یک روز بود:

عصر «فیلترینگ نقطه‌ای»

در نهایت، اعداد دروغ نمی‌گویند؛ وقتی هیچ فیبری قطع نشده و هیچ زیرساختی آسیب ندیده است، سقوط ترافیک در برخی استان‌ها را نمی‌توان به حساب اختلال فنی گذاشت. این افت ترافیک، محصول مستقیم یک انتخاب است که باعث شده ما با اختلالی سراسری طرف نباشیم، بلکه با محدودیت‌هایی روبه‌رو هستیم که با دقت مهندسی شده‌اند تا هدفمندتر و نقطه‌ای‌تر از سال‌های پیشین اعمال شوند.