اهداف احتمالی تلافی ایران در یک نبرد محتمل

انتخاب: عضو انجمن انگلیسی سلطنتی تاریخ اظهار کرد: اگر گزارش مربوط به «کمک اردن، امارات و بریتانیا به حمله آمریکا علیه ایران» درست باشد، ایران چه اهداف سیاسی، نظامی و اقتصادی‌ای را می‌تواند هدف قرار دهد؟

 شیوان ماهندراجه عضو انجمن انگلیسی سلطنتی تاریخ و فارغ التحصیل دانشگاه کلمبیا و کمبریج در حوزه تاریخ خاورمیانه و نویسنده مقالات داوری‌شده علمی در زمینه ایران و افغانستان در صفحه توییتر خود نوشت: اگر گزارش مربوط به «کمک اردن، امارات و بریتانیا به حمله آمریکا علیه ایران» درست باشد، ایران چه اهداف سیاسی، نظامی و اقتصادی‌ای را می‌تواند هدف قرار دهد؟

اهداف اقتصادی — به‌ویژه تأسیسات نفت و گاز کشورهای «دشمن» — ممکن است در اولویت بالاتری نسبت به اهداف نظامی قرار گیرند. این فقط انتقام نیست، بلکه اقدامی عملی است: ایران می‌خواهد هزینه را به دشمن واقعی تحمیل کند: آمریکا/بریتانیا/اتحادیه اروپا. افزایش شدید قیمت نفت و گاز می‌تواند اقتصادها و بازارهای سهام را دچار سقوط کند. طلا و نقره جهش خواهند کرد. دلار آمریکا که سهمش به حدود ۴۰٪ از جایگاه ذخیره ارزی جهانی رسیده، بیش از پیش تضعیف خواهد شد.

تهران گفته است «قفقاز» نیز در فهرست اهداف قرار دارد — یعنی جمهوری آذربایجان — که در جریان جنگ دوازده‌روزه اجازه داد پهپادهای ارتش اسرائیل از خاک آن پرواز کنند. چندین هواپیمای باری آمریکا/اسرائیل نیز به آذربایجان پرواز کردند. من عربستان سعودی، عراق، سوریه، قطر و کویت را در این فهرست نیاورده‌ام. عمان میزبان یک تأسیسات بریتانیایی است، اما تهران و مسقط روابط دوستانه دارند. دو پایگاه آمریکا در اربیل (کردستان عراق) تقریباً قطعاً در فهرست ایران قرار دارند.

طرح آمریکا/اسرائیل ممکن است حمله هم‌زمان به ایران از چند جبهه باشد. تحولات ترکمنستان را زیر نظر داشته باشید (هفته گذشته دو هواپیمای ترابری نظامی آمریکا به عشق‌آباد پرواز کردند).

این فهرست صرفاً اطلاع‌رسانی و illustrative است. ارتش و سپاه (بدیهی است) بانک اهداف خود را دارند و نردبان تشدید تنش را تنظیم خواهند کرد.

اردن

اردن تحت‌الحمایه آمریکا است و با کمک‌های آمریکا سرپا مانده. میزبان نیروهای آمریکایی در پایگاه‌های مشترک است؛ دستگاه اطلاعاتی اردن (GID) از زمان ۱۱ سپتامبر با آمریکا همکاری کرده است. پالایش نفت و عملیات بندری نقاط فشار محسوب می‌شوند.

— پایگاه هوایی موفق السلطی: پایگاه اصلی مشترک اردن–آمریکا برای اف-۱۶ها و تانکرها؛ مرکز کلیدی عملیات؛ اخیراً جنگنده‌ها و هواپیماهای باری نیروی هوایی آمریکا را دریافت کرده است.

— برج ۲۲: پاسگاه نزدیک مرزهای عراق و سوریه.

— سایر سایت‌های مشترک: میزبان حدود ۳۰۰۰ نیروی آمریکایی (از جمله موفق السلطی و برج ۲۲).

— مقر GID (امان): محور اصلی عملیات مشترک آمریکا–اردن علیه ایران.

— کاخ الحسینیه (دفاتر پادشاه): هدفی نمادین برای ارسال پیام — یا بدتر.

— پالایشگاه نفت الزرقاء: تنها پالایشگاه کشور؛ نفت خام وارداتی را فرآوری می‌کند.

— عقبه: تنها بندر دریایی؛ پایانه واردات نفت؛ واردات مواد غذایی و غیره.

امارات متحده عربی

وزارت خارجه امارات گزارش همکاری را تکذیب کرده، اما کسی اماراتی‌ها را باور نمی‌کند. امارات تجارت گسترده‌ای با ایران دارد و چیزهای زیادی برای از دست دادن دارد، اما محمد بن زاید به آمریکا/اسرائیل وفادار است. امارات در سقوط ارزش پول ایران (دسامبر ۲۰۲۵) نقش داشت، همان‌طور که در سال ۲۰۱۷ علیه قطر عمل کرد. احتمالاً پاسخ متقابل در راه است.

— فرودگاه بین‌المللی دبی (DXB): میانگین روزانه مسافر ≈۲۵۰ هزار نفر؛ ترافیک روزانه ≈۱۲۰۰ تا ۱۳۰۰ پرواز رفت‌وبرگشت. اتصال‌دهنده جهان؛ از کار افتادن باندها اختلال جهانی ایجاد می‌کند.

— پالایشگاه رویس (ابوظبی): بزرگ‌ترین پالایشگاه امارات (ظرفیت ≈۸۱۷ هزار بشکه در روز).

— بندر و پایانه نفتی فجیره: «مسیر جایگزین» در صورت بسته شدن تنگه هرمز؛ ایران باید آن را مختل کند تا بستن هرمز مؤثر باشد.

— پایانه جبل‌دهنه و خط لوله حبشان–فجیره: خط لوله اصلی (طبق نقشه).

— بندر جبل علی؛ نیروگاه و تأسیسات آب‌شیرین‌کن الطویله؛ پالایشگاه کوچک‌تر.

— میادین نفتی فراساحلی (Upper Zakum، Umm Shaif): حدود ۱ میلیون بشکه در روز.

— قصر الوطن (ابوظبی): کاخ ریاست‌جمهوری.

جمهوری آذربایجان

تمرکز اصلی بر زیرساخت‌های انرژی خواهد بود.

— خط لوله باکو–تفلیس–جیهان (BTC): مسیر صادرات نفت (حدود ۱ میلیون بشکه در روز) از دریای خزر به مدیترانه. این خط لوله به اسرائیل نیز نفت می‌رساند (طبق نقشه).

— پایانه سانگچال (باکو): مرکز ساحلی فرآورش نفت و گاز؛ ذخیره‌سازی و بارگیری.

— میدان گازی شاه‌دنیز و خط لوله قفقاز جنوبی: تولید فراساحلی (حدود ۱۵ تا ۲۰ میلیارد مترمکعب در سال)؛ خوراک کریدور گازی اروپا.

— زیرساخت‌های نفت و گاز شبه‌جزیره آبشرون: پالایشگاه نفت حیدر علی‌اف در باکو (≈۱۲۰ هزار بشکه در روز)، مرکز فرآورش و تأمین داخلی.

— میدان نفتی فراساحلی آذری–چراغ–گونشلی: مجتمع بزرگ تولید نفت (بیش از ≈۵۰۰ هزار بشکه در روز).

— فرودگاه بین‌المللی حیدر علی‌اف (باکو): فرودگاه اصلی غیرنظامی–نظامی؛ نقطه مهم استقرار برای آمریکا/اسرائیل.

— پایگاه هوایی ناسوسنایا (نزدیک باکو): پایگاه اصلی نیروی هوایی؛ ممکن است توسط آمریکا/اسرائیل استفاده شود.

— کاخ ریاست‌جمهوری (باکو): هدفی برای ارسال پیام.

بحرین

بحرین میزبان مقر ناوگان پنجم آمریکاست. ایران سال‌هاست از حضور شناورهای آمریکا و بریتانیا در «حیاط خلوت» خود ناراضی است. همچنین به بخش بریتانیا در ادامه توجه شود.

بریتانیا

پایگاه هوایی آکروتیری و پادگان دکله‌یا در قبرس خارج از برد موشک‌های ایران هستند. این پایگاه «عمق راهبردی» برای نیروی هوایی شناسایی/اطلاعاتی فراهم می‌کند.

— پایگاه هوایی المِنهاد (امارات): بریتانیا به آن برای عملیات RAF دسترسی دارد.

— دقم (عمان): پایگاه پشتیبانی لجستیکی مشترک بریتانیا؛ مرکز اعزام نیرو به خلیج فارس، اما احتمال هدف قرار گرفتن خاک عمان توسط ایران پایین است (همسایه مورد احترام).

— تأسیسات پشتیبانی HMS Juffair (بحرین): پایگاه دائمی …