روزهای آلودگی هوا چای و قهوه کم بخورید

فارس: ستاد تغذیه دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تاکید کرد: در روزهای آلودگی هوا استفاده از نوشیدنی‌ها و غذاهای حاوی کافئین را به حداقل برسانید، تا جایی که ممکن است از قهوه، نسکافه، چای پررنگ، نوشابه‌های گازدار و شکلات تلخ استفاده نکنید.

آلودگی هوا یک چالش جدی جهانی است که سلامت تنفسی و عمومی انسان‌ها را به خطر می‌اندازد. ذرات معلق (PM۲.۵ و PM۱۰)، دی‌اکسید نیتروژن و ازن سطحی از مهم‌ترین آلاینده‌هایی هستند که می‌توانند وارد جریان خون شده و منجر به التهاب، استرس اکسیداتیو و بیماری‌های مزمن قلبی-تنفسی شوند.

در مواجهه با این تهدید محیطی، نقش تغذیه به عنوان یک خط دفاعی داخلی اهمیت پیدا می‌کند. بدن برای مقابله با استرس اکسیداتیو ناشی از آلاینده‌ها به آنتی‌اکسیدان‌ها نیاز دارد. رژیم غذایی غنی از ویتامین C (مرکبات، فلفل دلمه‌ای)، ویتامین E (آجیل، دانه‌ها) و بتاکاروتن (هویج، سبزیجات برگ سبز) به خنثی‌سازی رادیکال‌های آزاد کمک شایانی می‌کند.

همچنین، مصرف کافی مواد غذایی حاوی سلنیوم و روی (مانند غذاهای دریایی و حبوبات) می‌تواند سیستم ایمنی را تقویت کند. گنجاندن اسیدهای چرب امگا-۳ (ماهی‌های چرب) نیز به کاهش التهابات مزمن بدن کمک می‌کند. در نهایت، آب‌رسانی کافی و مصرف پروبیوتیک‌ها برای حفظ سلامت کلی و عملکرد بهتر بدن در برابر عوامل سمی محیطی ضروری است. این اقدامات تغذیه‌ای مکمل تلاش‌ها برای کاهش منابع آلودگی هستند.

وزارت بهداشت اعلام کرد حدود ۵۷ هزار مرگ در کشور به دلیل آلودگی هواست؛ همچنین زیان اقتصادی ناشی از این وضعیت بین ۱۷ تا ۱۸ میلیارد دلار برآورد می‌شود و ذرات معلق زیر ۲.۵ میکرون زمینه‌ساز بیماری‌های جدی از جمله سرطان هستند.

این وضعیت در حالی ادامه دارد که «قانون هوای پاک» مصوب سال ۱۳۹۶ با جزئیات فراوان برای کنترل آلودگی تدوین شده است. این قانون تکالیفی را برای خودروسازان، صنایع، شهرداری‌ها و دستگاه‌های دولتی تعیین کرده و بر ممنوعیت تردد خودروهای فرسوده، ضرورت معاینه فنی، توسعه حمل‌ونقل عمومی و استفاده صنایع از تجهیزات پایش آنلاین و سوخت استاندارد تأکید دارد.

در استانی مانند تهران، که از ابتدای سال تنها ۶ روز هوای پاک داشته، مسئولان محیط زیست اعلام کرده‌اند که کیفیت هوا از ابتدای امسال تا پایان مهر نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۷ تا ۸ درصد بهبود یافته است.

غزاله اسلامیان استاد تغذیه دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی با اشاره به اینکه مایعات به میزان قابل توجهی اثرات مخرب آلودگی هوا بر سلامت را کاهش می‌دهد اظهار کرد: دریافت مایعات را افزایش دهید، حداقل هشت لیوان آب در روز خورده و از آب میوه‌های طبیعی به جای آب‌میوه صنعتی استفاده کنید.

اسلامیان تاکید کرد: استفاده از نوشیدنی‌ها و غذاهای حاوی کافئین را به حداقل برسانید، تا جایی که ممکن است از قهوه، نسکافه، چای پررنگ، نوشابه‌های گازدار و شکلات تلخ استفاده نکنید.

 این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی با اشاره به اینکه میوه‌ها و سبزیجات زرد و نارنجی سرشار از ویتامین A هستند، گفت: کدو حلوایی، هویج، فلفل دلمه‌های رنگی، خرمالو و نارنگی اثرات مخرب آلودگی هوا را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد و در مقابل از دریافت مواد غذایی شیرین صنعتی مثل انواع کیک، شیرینی، کلوچه، شکلات، آبنبات و دسرهای حاوی قند و شکر پرهیز کنید.

اسلامیان با بیان اینکه میوه‌ها و سبزی‌های قرمز رنگ سرشار از آنتی اکسیداند اضافه کرد: انار قرمز تازه دون شده، چغندر(لبو) و کلم قرمز از این دسته‌اند.

وی با بیان اینکه استفاده از شیر در روزهای آلوده توصیه می‌شود خاطرنشان کرد: مصرف شیر و لبنیات را بیش از نیاز روزانه، دو واحد در روز مصرف نکنید.

متخصص تغذیه و رژیم درمانی دانشگاه با بیان اینکه استفاده از میوه‌ها و سبزیجات سطح دریافت ویتامین C را افزایش می‌دهد ادامه داد: لیموترش تازه، مرکبات (لیمو شیرین، پرتغال و نارنگی)، کیوی و افرادی که در محیط‌های باز کار می‌کنند روزانه یک عدد مکمل یا قرص جوشان ویتامین C مصرف کنند.

منع مصرف غذاهای پرچرب در تمام شرایط خصوصا در روزهایی که هوا آلوده است یکی دیگر از توصیه‌های اسلامیان است.

متخصص تغذیه افزود: غذاهای چرب مثل انواع فست‌فودها، کره، خامه و سرشیر و  روغن‌های جامد منع مصرف دارند.

وی با تاکید بر اینکه دریافت منابع غذایی حاوی ویتامین E  در روزهایی که هوا آلوده است کمک قابل توجهی به بازسازی بدن می‌کند ادامه داد: غذاهای کنسروی و حاوی نگهدارنده را در روزهایی که هوا آلوده است مصرف نکنید.

وی اضافه کرد: منابع غذایی حاوی امگا ۳ را افزایش دهید، انواع ماهی‌ها، گردو، روغن کانولا(کلزا)، سبزی‌های برگ سبز تیره مثل اسفناج و سبزی خوردن را در برنامه غذایی خود بگذارید.

 اسلامیان با بیان اینکه باید مصرف گوشت قرمز را حداکثر به یک تا دوبار در هفته محدود کرد ادامه داد: اگر به کم‌خونی مبتلا هستید و پزشک برایتان داروهایی مکمل تجویز کرده، داروهای خود را به‌موقع مصرف کنید.

وی هشدار دارد: در روزهای آلوده در فضای باز به هیچ عنوان ورزش و پیاده روی نکنید.