ویروس‌ها چه مدت روی سطوح زنده می‌مانند؟

ایسنا: آنچه بر روی اشیایی باقی می‌ماند که افراد هر روز با آنها تماس دارند می‌تواند به آرامی نحوه افزایش یا کاهش خطر عفونت را تعیین کند.

این بینش‌ها برای نحوه‌ تمیزکاری، طراحی و ساخت فضاها و نیز ارزیابی ایمنی آن‌ها در زمان بروز همه‌گیری‌ها و حتی پس از بازگشت به زندگی عادی اهمیت زیادی دارد.

چگونه سطوح بر ویروس‌ها تاثیر می‌گذارند؟

پژوهشگران برای درک اینکه پس از نشستن ویروس روی یک سطح چه اتفاقی می‌افتد،  دو ویروس آزمایشگاهی به‌خوبی شناخته‌شده را تحت شرایط کنترل‌شده روی مواد رایج بررسی کردند. یافته‌های آنان نشان می‌دهد، شرایط سطح می‌تواند به‌گونه‌ای بر میزان خطر تاثیر بگذارد که قواعد معمول نظافت همه‌ ابعاد آن را پوشش نمی‌دهد.

گروه پژوهشی دانشگاه ییل آمریکا بررسی کرد که عوامل بیماری‌زا چگونه در طول زمان گسترش می‌یابند و تغییر می‌کنند. دماهای انتخاب‌شده بازتاب‌دهنده‌ شرایط معمول محیط‌های داخلی و دمای بدن انسان بود. این پژوهش، به‌جای ردیابی افرادی که ممکن است در معرض ویروس قرار بگیرند، بر آنچه پس از فرود آمدن ویروس‌ها روی سطوح رخ می‌دهد، تمرکز کرد.

استفاده از سیستم‌های ویروسی ساده‌ شده به پژوهشگران کمک کرد تا بدون دخالت پاسخ‌های ایمنی یا رفتار انسانی، تعامل میان جنس سطح و گرما را به‌طور جداگانه بررسی کنند. در این میان، باکتریوفاژها ــ ویروس‌هایی که باکتری‌ها را آلوده می‌کنند ــ این امکان را فراهم کردند تا تاثیر عوامل فیزیکی بر بقا و عملکرد ویروس‌ها در شرایط کنترل‌شده سنجیده شود.

انتقال از طریق سطوح، همواره موجب نگرانی بوده است. در سال ۲۰۲۰، پژوهشگران بررسی کردند که ویروس کرونای عامل همه‌گیری چه مدت می‌تواند روی مس، پلاستیک، فولاد و مقوا عفونی باقی بماند. تحقیق جداگانه از سوی مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC) نیز نشان داد، ویروس آبله میمونی دست‌کم ۱۵ روز روی سطوح خانگی فعال می‌ماند، موضوعی که نگرانی‌ها درباره‌ انتقال غیرمستقیم در زمان شیوع بیماری را افزایش داد.

ویروس‌های آلوده‌کننده‌ باکتری‌ها

پژوهشگران برای کنترل دقیق آزمایش‌ها، از باکتریوفاژها استفاده کردند، ویروس‌هایی که به‌جای انسان، باکتری‌ها را آلوده می‌کنند. این ویروس‌ها به‌دلیل رفتار قابل پیش‌بینی و سهولت اندازه‌گیری، به‌طور گسترده در پژوهش‌های علمی به کار می‌روند.

اگر تاثیرات سطح و دما در ویروس‌هایی با شکل‌ها و چرخه‌های زندگی متفاوت دیده شود، می‌توان نتیجه گرفت که این تاثیرات بیشتر به خود محیط تا نوع خاصی از ویروس مربوط است. به همین دلیل، باکتریوفاژها ابزارهای مناسبی برای بررسی قوانین فیزیکی هستند که بعدها می‌توان آن‌ها را در مورد پاتوژن‌های انسانی نیز آزمایش کرد.

پژوهشگران طی چند ساعت، سرعت از دست رفتن توانایی عفونت‌زایی هر ویروس را دنبال کردند. نتایج نشان داد، اینکه کدام ویروس خارج از میزبان دوام بیشتری خواهد داشت، به شرایط بستگی دارد زیرا پایداری روی سطح و توانایی تکثیر همیشه هم‌راستا نیستند. این ناهماهنگی توضیح می‌دهد چرا صرفا دانستن مدت بقای ویروس روی یک سطح، نمی‌تواند میزان خطر یک شی آلوده را به‌طور کامل نشان دهد.

سایت ارث گزارش کرد، در مجموع، نتایج حاکی از آن است که شرایط سطح می‌تواند هم بر مدت ماندگاری ویروس‌ها و هم بر توانایی آن‌ها پس از بقا تاثیر بگذارد. آزمایش‌های آینده با دما، رطوبت و طیف گسترده‌تری از ویروس‌های انسانی باید روشن کند این الگوها در چه شرایطی پایدار می‌مانند و در کجا از بین می‌روند.

نتایج این پژوهش در پایگاه پیش‌چاپ bioRxiv منتشر شده است.