اسفند هم بازار را نجات نداد؛ شغلهایی که جنگ زمینشان زد
اسفند امسال بوی جنگ میدهد؛ بوی اقتصادی که نمیچرخد، بازارهایی که خلوت ماندهاند و شغلهایی که بعضی هنوز سرپا هستند، بعضی زمین خوردهاند و بعضی در میان ماندن و رفتن معلق ماندهاند.
اقتصادنیوز: اسفند همیشه برای بازار ایران ماه نجات بود؛ ماهی که کاسبان به آن امید داشتند تا بدهیهای عقبافتاده را صاف کنند، چکها را پاس کنند و با دست پُر به سال جدید برسند. اما اسفند امسال نه بوی عید میدهد، نه بوی خرید.
اسفند امسال بوی جنگ میدهد؛ بوی اقتصادی که نمیچرخد، بازارهایی که خلوت ماندهاند و شغلهایی که بعضی هنوز سرپا هستند، بعضی زمین خوردهاند و بعضی در میان ماندن و رفتن معلق ماندهاند.
امید در بازارها از دی ماه لرزید
در اقتصاد خرد ایران یک قانون نانوشته وجود دارد؛ حتی اگر کل سال رکود باشد، اسفند میتواند بازار را نجات دهد. فروش شب عید معمولاً آنقدر پررونق است که کاسبان بتوانند بدهیها را صاف کنند و نفس تازهای برای سال بعد بگیرند.
اما امسال این قاعده از همان دی ماه به هم خورد. اعتراضات و محدودیتهای اینترنتی نخستین ضربه را به کسبوکارها زد. بسیاری از شغلهایی که به شبکههای اجتماعی و اینترنت وابسته بودند، ناگهان مشتریان خود را از دست دادند. در حالی که بازار هنوز در تلاش بود از این شوک خارج شود، از ۹ اسفند فضای کشور وارد شرایط جنگی شد؛ وضعیتی که عملاً آخرین امید بازار شب عید را هم از بین برد.
خیابانها خلوتتر شدند، خریدهای نوروزی متوقف شد و بسیاری از مغازهها حتی ویترین عید هم نچیدند. اسفند امسال نه شبیه اسفندهای گذشته است و نه حتی شبیه ماههای معمولی سال؛ اقتصادی است که در حالتی از بلاتکلیفی و انتظار متوقف مانده است.
سقوط آرام فروشگاههای آنلاین
اولین قربانیان این وضعیت، کسبوکارهای آنلاین بودند. در سالهای اخیر هزاران فروشگاه کوچک در شبکههای اجتماعی شکل گرفته بود؛ از فروش لباس و لوازم آرایشی گرفته تا صنایع دستی و غذاهای خانگی. این کسبوکارها با سرمایههای کوچک اما امیدهای بزرگ شروع شده بودند و بخش مهمی از اقتصاد خرد شهری را شکل میدادند.
اما قطعی اینترنت و محدودیت دسترسی، ضربه سنگینی به این بازار زد. بسیاری از فروشندگان آنلاین میگویند در دورههای قطعی اینترنت فروش آنها تا حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد کاهش پیدا کرده است. هر روز اختلال در اینترنت میتواند میلیونها دلار به اقتصاد کشور خسارت وارد کند و پشت این عدد، هزاران کسبوکار کوچک قرار دارد.
مریم، فروشنده لباس زنانه در اینستاگرام، میگوید؛ «در دی ماه تقریباً فروش ما صفر شد. بعد از مدتی فکر کردیم شاید شب عید بتوانیم جبران کنیم، اما دوباره اینترنت محدود شد. مشتری وقتی نمیتواند پیام بدهد یا پرداخت کند، خرید هم نمیکند. در این وضیعت جنگی حتی اعتباری نیست که کالا به دستش برسد.»
برای بسیاری از این فروشگاهها، بحران فقط کاهش فروش نیست؛ بلکه خطر از دست رفتن کامل کسبوکار است.
بازارهایی که چراغشان خاموش ماند
اما بحران این روزها به اینترنت محدود نماند. وقتی فضای اقتصادی درگیر نااطمینانی و جنگ میشود، اولین واکنش مردم کاهش خریدهای غیرضروری است. نتیجه آن چیزی است که بازار در اسفند امسال تجربه میکند: بیبازاری.
در بازار پوشاک، لوازم خانگی، و بسیاری از شغلهای آزاد بسیاری از مغازهداران میگویند اسفند امسال شبیه ماههای رکودی سال است.
یک فروشنده پوشاک بازار بزرگ تهران میگوید: «سالهای قبل اسفند جای راه رفتن نبود. امسال گاهی چند ساعت میگذرد و حتی یک مشتری هم وارد مغازه نمیشود.»
بسیاری از مغازهداران و لباسفروشها ویترین عید نچیدهاند، برخی تخفیفهای نوروزی را حذف کردهاند و بعضی مغازهها حتی ترجیح دادهاند کرکره را پایین نگه دارند. بازاری که قرار بود در شب عید شلوغترین روزهای خود را بگذراند، امسال خلوتتر از همیشه است.
کافهها و رستورانهایی که مشتری ندارند
در سالهای اخیر اسفند برای کافهها و رستورانها هم یکی از بهترین ماههای سال بود. دورهمیهای قبل از نوروز، مهمانیها و خریدهای شب عید باعث میشد این کسبوکارها روزهای شلوغی را تجربه کنند. اما امسال بسیاری از کافهها با صندلیهای خالی روبهرو هستند.
مدیر یک کافه در مرکز شهر میگوید: «معمولاً اسفند رزروها کامل میشد. امسال بعضی شبها حتی چند میز هم پر نمیشود، خصوصا که امسال ماه رمضان هم هست.» کاهش رفتوآمد در شهر و نگرانی مردم از شرایط اقتصادی باعث شده حتی کسبوکارهای خدماتی هم با رکود روبهرو شوند.
طلافروشان میان رکود و نگرانی
در شرایط عادی، اسفند یکی از ماههای مهم بازار طلا است. خرید هدیه، پساندازهای نوروزی و مراسمهای خانوادگی تقاضا را افزایش میدهد. اما امسال شرایط متفاوت است.
یکی از طلافروشان میگوید: «نه خریدی هست نه فروش. روزهاست قیمت با ثباتی در بازار نیست مشتریها بیشتر میخواهند طلا نگه دارند. ما هم نگرانیم که اصلاً امنیت نگهداری طلا چطور میشود. خیلیها همه گاوصندوقشان را خالی کردند.» گویی در چنین شرایطی طلافروشان با دو بحران همزمان روبهرو هستند؛ رکود بازار و نگرانی درباره امنیت سرمایه.
چکهایی که موعدشان رسیده
بخش بزرگی از اقتصاد خرد ایران با چک میچرخد. مغازهدار کالا را با چک چند ماهه میخرد و امیدوار است در اسفند با فروش شب عید آن را پاس کند. اما وقتی فروش اتفاق نیفتد، زنجیرهای از بدهی شکل میگیرد.
فروشنده لوازم خانگی در یکی از خیابانهای تجاری تهران میگوید: «چند چک سنگین داریم که روی فروش شب عید حساب کرده بودیم. اگر بازار راه نیفتد پاس کردنشان خیلی سخت میشود، شاید هم اصلا پاس نشوند…»
اقتصاددانان میگویند رکود ناگهانی در بازار میتواند موجی از چکهای برگشتی ایجاد کند؛ موجی که اگر ادامه پیدا کند، بسیاری از کسبوکارهای کوچک را تا مرز ورشکستگی میبرد.
دانشجویانی که آینده شغلیشان معلق است
در این میان فقط کاسبان نیستند که با بلاتکلیفی روبهرو شدهاند. دانشجویان و دانشآموزان هم در نوعی تعلیق قرار دارند.
دانشجوی یکی از دانشگاههای آزاد تهران میگوید: «کلاسها مرتب جابهجا میشود. بعضی آنلاین، بعضی تعطیل. کسی دقیق نمیداند سال تحصیلی چطور تمام میشود.» این تعلیق آموزشی برای بسیاری از جوانان به معنای تعویق ورود به بازار کار هم هست.
کارمندانی که نمیدانند عیدی میگیرند یا…
در بسیاری از شرکتهای خصوصی فروش کاهش پیدا کرده و مدیران ترجیح دادهاند برنامههای توسعه و حتی ادامهکار را متوقف کنند. یکی از کارمندان یک شرکت بازرگانی میگوید: «فروش شرکت خیلی کم شده. هنوز کسی اخراج نشده، اما همه میدانیم وضعیت پایدار نیست. حتی درباره عیدی هم چیزی معلوم نیست.»
در چنین شرایطی شغلها هنوز از بین نرفتهاند، اما در وضعیت انتظار قرار دارند؛ وضعیتی که میتواند با طولانیشدن بحران به بیکاری تبدیل شود. مثل همه آنچه در سال قبل و حتی در جنگ ۱۲ روزه اتفاق افتاد و بسیاری از افراد در شرکتها تعدیل شدند.
شغلهایی که هنوز نفس میکشند
در میان این رکود، برخی مشاغل هنوز فعالاند. سوپرمارکتها، داروخانهها، فروشگاههای مواد غذایی و خدمات درمانی همچنان مشتری دارند، چرا که به نیازهای روزمره مردم مرتبط هستند.
با این حال حتی در این بخشها هم نشانههایی از فشار اقتصادی دیده میشود؛ افزایش هزینهها، کاهش قدرت خرید مردم و نوسان قیمتها.
اسفندی که از دست رفت
اقتصاد ایران در اسفند امسال نه در رونق است و نه در رکود کامل؛ بلکه در وضعیتی از انتظار و بیتصمیمی قرار گرفته است. مردم خریدهای بزرگ را به تعویق انداختهاند، کسبوکارها سرمایهگذاری جدید انجام نمیدهند و بازارها با احتیاط کار میکنند. در چنین فضایی حتی شغلهایی که هنوز فعالاند، با نگرانی به آینده نگاه میکنند.
برای بسیاری از کاسبان، اسفند مهمترین ماه سال بود؛ ماهی که قرار بود بدهیها را صاف کند، چکها را پاس کند و سرمایهای برای سال بعد فراهم کند. اما اسفند امسال از دست رفت. نه بازار شب عید شکل گرفت، نه خریدهای نوروزی رونق گرفت و نه حتی حال و هوای عید در شهر دیده میشود.
اقتصاد زیر سایه جنگ
جنگ فقط در میدان نبرد اتفاق نمیافتد؛ جنگ در بازارها، مغازهها و زندگی روزمره مردم هم جریان دارد. در اسفند امسال بسیاری از شغلها درگیر این جنگ شدهاند؛ بعضی هنوز ایستادهاند، بعضی زمین خوردهاند و بعضی در تعلیق ماندهاند.
اقتصاد در چنین شرایطی بیش از هر چیز به ثبات نیاز دارد؛ ثباتی که بتواند دوباره بازارها را روشن کند و امید را به زندگی روزمره برگرداند.
اما تا آن زمان، اسفند ۱۴۰۴ برای بسیاری از کاسبان با یک جمله در ذهن خواهد ماند: «اسفند ۱۴۰۴ نه لحظهای و نه حتی ذرهای بوی عید نداد.»
نظر کاربران
کار و کاسبی انلاین رو هم بگید که در سایه قطعی نت از بین رفت.
مرگ بر نا امیدی و نا امید کنندگان
از وقتی که یادم میاد همیشه دم عید همه چیز رو گرون میکردند. حالا بخورند نوش جونشون :))
خدا لعنت تون کنه که با خود خواهی هاتون زندگی مردم رو نابود کردید . نمیدونم کی این آهه مردم گریبانتون رو میگیره
پاسخ ها
...دشمن به ما حمله کرده
باید مثل ونزوئلا کشورو دو دستی تقدیم میکردیم؟
ما صاحبین کسب و کارهای انلاین چی که با قطع اینترنت به فنا رفتیم؟!!
من یه کسب و کار آنلاین داشتم در تلگرام که دیگه تقریبا از بین رفت هر بار که اومدیم مجدد پا بگیرم متاسفانه اینترنت قطع شد.چقد زحمت کشیدیم چقد تلاش کردیم که تا تونستیم جا بیوفتیم ولی نابود شد
امسال اسفندماه همه چی دادن عیدی وحقوق وپاداش وکالابرگ ویارانه ولی فروش موادغذایی افتضاح ترازسالهای قبل شدفروش تقریبا نصف کمترشده
خدا لعنتتون کنه
اینترنت رو قطع کردید کسب و کار ما نابود شد. دیگه نون نداریم بخوریم
پاسخ ها
كوفت خورديد
وطن فروشاي خائن
همون بهتر از گرسنگي تلف شيد
آهان!
بله خودسون حسابی ددرن و جاشون هم امکه به بقیه هم میگن وطن فروش
کوفتوکه تو می خوری کاسه لیس
حق یه زندگی عادی رو از مردم گرفتین زبونتونم درازه
هارم شدین فکر کردین مردم رعیتتوننن
ناشناسی که اومدی فحش دادی گفتی وطن فروش
از ح.... ترین انسان های تاریخی .
اونی که میگه کوفت خوردید احتمالا خودش حقوق بگیره راحت نشسته خونه حقوق گرفته. دولت باید حداقل حقوق حقوق بگیرها را نصف بده تا اونا هم مزه این خوابیدن کسب و کار را بچشند
امیدوارم بدخواه مردم هم تو که حتی اعتراض کسی کارش با اینترنته رو اینطوری جواب میده تا هر کس دیگه از داخلی یا خارجی همین امسال جواب سلامشونو بگیرن. یعنی چی تازگی یاد گرفتید تا کسی دهنشو باز میکنه برچسب وطن فروش میزنین بهش. بابا ما دیدیدم وطن فروشی چطوره شما شاید تازگی باهاش آشنا شدید
وقتی درخواست جنگ میکردین به اینا فکر نکردین
پاسخ ها
در کدوم کشور دیگری که در حال جنگ هست، اینترنت قطعه؟
من مدرس زبان هستم که تعداد زیادی از زبان آموزانم خارج از کشور هستند. با قطع شدن اینترنت راه ارتباطی و درآمدی من و تمام همکارانم قطع شده و اصلا حتی در هیچکدوم از گزارشات هم اسنی از امثال ما آورده نمیشه
چقدر شما وقیح هستید که میخواهید علت شروع جنگ هم به گردن این مردم شریف و نجیب بیاندازید.ترامپ هم نشسته تو آمریکا منتظر که معترضان میگن از ما حمایت کن اونم بگه چشم.دلیل شروع این جنگ سیاستهای حکومت و صنعت هستهای بیحاصل و حمایت از ... هستش نه مردم مظلوم ایران
اگر عقل داشتی متوجه میشدی که بخاطر اقتصاد و گرانی دلاره که از قبل جنگ هم بود. اقتصاد ما چند سال نابوده
عزیز دلم مسخره است که فکر کنیم ترامپ بخاطر مردم به ایران حمله کرد سیاست های اشتباه بود که به نقطه جنگ رسیدیم.الکی گردن مردم نیندازید.
شرکتی که کار میکنم حقوق بهمن و اسفند رو نداده و میگه اینور سال هم هیچ پرداختی نمیتونه انجام بده با سر خوردم زمین و هیچ امیدی به آینده ندارم لعنت به باعثان این وضع موجود
پاسخ ها
مرگ بر آمریکا
بیشتر شرکت ها دروغ میگن و رفتارهای غیر انسانی دارن
ظلم پایداره .
حتی ذره ای بوی عید نمیاد ، فقط جنگ و خون
كجا خدمات درماني هنوز مشتري دارند؟! من پرستارم از جنگ تا الان درمانگاهمون رو بستن.
هر روز قطعی اینترنت تقریبا 30 هزار میلیارد تومن خسارت به اقتصاد کشور وارد میکنه .
پاسخ ها
خسارت به اقتصادمون بخوره بهتره تا اینکه دست دشمن رو تو کشورمون بازتر کنیم. بذاریم قشنگ تو تلگرام و اینستا بتازن و کله پوکا رو بندازن به جون وطنمون؟
در زمان جنگ چرا باید نت قطع باشه ؟ مسئولین بیان واضح توضیح بدن
پاسخ ها
چون بعضیا گرا میدن به اسرائیل خود اسرائیل میگه پستهای ایست و بازرسی رو با گزارشات مردمی زده تازه الان مه اینترنت قطعه و عده کمی با فیلترشکنهای گرون وصلن اینه اگر اینترنت باز بود چی میشد
تحویل بگیرند جنگ طلبان . از قبل هم وضع بدتر شد .
پاسخ ها
نه اینکه قبل از جنگ همه چیز گل و بلبل بود، شماها همیشه مردم بی پناه ایران رو مقصر جلوه میدین، حیب هاتون هم که با جیره همیشه پره، یعنی جنگ باعث شد از سال هشتاد و چهار ملت روز به روز وضعیت اقتصادی شون بدتر و بدتر بشه؟؟؟؟؟ کدوم ...ی بود می گفت تحریم کاغذپاره ای بیش نیست، کدوم ...ی بر طبل تو خالی هسته ای کوبید، کدوم ...ی بود وقتی برجام به نتیجه رسید ا سفارت انگلیس بالا رفت و به سفارت عربستان حمله کرد؟ کیا معتقد بودتد تحریم برای ما نعمت هست، بله سفره مردم رو شما کوچیک کردین، بچه هاتون هم تماما در بلاد کفر تشریف دارند نه تحریم رو درک کردند نه محدودیت، نه گرانی و نه ...رو... کاش این موقع دهن گشادتون رو ببندین نمک رو زخم مردمی نپاشین که روی گنج زندگی می کنند ولی مثل فقرا فقط زندمانی میکنند
بدترین سال بود امسال . انگار نفرین شده بود
جنگ رو خودتون خواستيد
خود آمريكا گفت برنامشون واسه اواسط سال ميلادي بود ولي به خاطر اغتشاشات دي انداختن جلو!
ما از هموطن خورديم متاسفانه
پاسخ ها
... بخور
حالا اون نظریه پرداز بی فکر ی حرفی زده تو تلویزیون..شما جدی نگیر
این شرایط را اول کاسبان بازار بوجود آوردند الان دودش تو چش خودشون رفت . یادتون رفت جرقشو خود بازازیا زند . فریب خوزدید فریب .
پاسخ ها
بازاری به خاطر عدم ثبات بازار اعتراض کرد٫
جنگم افراطیا راه انداختن
الان تقصیر کیه؟
کاش یه ذره عقل داشتین..
.... چرا اندازه جلبک مغز تو سر شما ... ها نیست، جنگ ۱۲ روزه هم مسببش مردم و بازاری ها بودند؟؟؟؟؟؟؟ دلار نود تومنی و تورم ۷۰ درصدی قبل خرداد مسببش مردم بودند؟؟؟
چرا حرف مفت میزنی؟ اونا حمله میکردند حالا چند ماه دیرتر. مگه خرداد حمله کردند اعتراضاتی بود؟
همینو میخواستین که عید از زندگی مون بره اصلا اینا نیست همیشه دنبال غم غصه گریه بدبختی بودین که بهشم رسیدین
قطع عمدی اینترنت از دیماه تا حالا همه رو گرفتار کرده از مردم که شرم نمی کنید فقط ادعا دارین
بازاری همیشه پول داره، صدتا جا پول خوابوندن. دلتون نسوزه
پاسخ ها
بازاری چیه؟ اون دستفروشی که با چک جنس خریده به امید شب عید چی؟ یا اون زن سرپرست خانوار که یک پیج دوزاری داشته الان میخوتد نون بخوره؟
...هیچ دشمنی نزده.کجای دنیا موقع جنگ اینترنت رو روی مردم میبندن و برای عزیزکرده هاشون باز و آزاد میزارن؟! چرا موقع درخواست راهپیمایی که میشه، همه میشن ملت غیور و عزیز ایران، اما موقع استفاده از اینترنت که حق طبیعیشون هست مثل خیلی حقوق دیگه که ازشون دریغ شده، همون ملت غیور میشن جاسوس، وطن فروش، سلطنت طلب، اغتشاش گر و ...؟ خدا لعنتتون کنه . ایشالا تک تکتون به روز سیاه بیافتید بزودی زود.
پاسخ ها
خدا جاهلای سطحی نگر رو لعنت کنه
دمت گرم گل گفتی 👏👏👏👏
پنج تا شعبه داشتم تو ۶ ماه اخیر همه اش رفت … یدونه واسم مونده که اونم …. شانس بیارید اون دنیایی وجود نداشته باشه وگرنه خیلی مدیونید
تازه کجا شو دیدید،این دوران هنوز دوران خوشی ماست.
خیلی دلم و فکرم پیش هم وطنامه
ای کاش از دستم برمیومد همه رو نجات میدادم😔
خلایق هرچه لایق
مردمی که پشت به وطن میکنند باید هم تنبیه بشوند
البته ما انقلابی و وطن دار و وطن دوست هم کم نداریم و بیار هم داریم که همین ها کشور رو نگه داشتند
اینترنت را وصل کنید. نصف عمرمان رفت از بس با قطعی اینترنت نتوانستیم مقالاتمان را برای مجلات ارسال کنیم و کامنت های داوران را نمیتوانیم جواب دهیم یعنی یک انسان تحصیل کرده و دلسوز بین شما نیست که این وضعیت نابسامان را رسیدگی کند؟ مجلات داخلی هم که دزد شده اند! یا درخواست مبالغ هنگفت برای چاپ میگیرند یا فقط برای خودی ها را چاپ میکنند.
اقا ناشناس گفتی کوفت بخور کمتر ...
این سومین بار تو این یک سال هست که مجبورم شهریه کلاسهای آنلاین رو برگردونم. واقعا چی با خودشون فکر کردن. با قطعی اینترنت عملا زندگی مارو نابود کردن. نگین از بستر اموزشهای مجازی داخلی استفاده کنین که اونم جوکه.
تو این مملکت با این وضع هیچ وقت به هیچ جا نمیشه رسید.
بعد چجوریه که شرکتهای ارائه دهنده اینترنت برای قطعی اینترنت که از دی ماه بوده، پول وهزینه کامل دریافت میکنن؟ پول چه خدمت ارائه نشده ای را میگیرن؟؟ لعنت بهشون که ...
بعد چجوریه که شرکتهای ارائه دهنده اینترنت برای قطعی اینترنت که از دی ماه بوده، پول وهزینه کامل دریافت میکنن؟ پول چه خدمت ارائه نشده ای را میگیرن؟ این چه پول حرامی هست که میگیرن ، دزدی هم حدی داره
همه علت واقعی قطع اینترنت را می دونن فقط بعضی ها نمی خوان حقیقت را بپذیرند
مردم ما خیلی وقته چرخه اقتصادشان نمیگردد و این به خاط ر جنگ نیست به خاطر یه مشت ... نالایق .... که ….و شما چون ... تقاصش را از مردم مظلوم ما گرفته اید و میگیرید ...
ملت ۱۹ رمضان ،تا نیمه شب یا تا سپیده دم مسجددبودند
بانک ها به خصوص ملی ساعت کار ساعت نه بوده ،ساعت ده چک فور زدند ،،بانک نباید یک پشتیبانی از صاحبان چک در این مواقع داشته باشه ،و به طرف مقابل گوشزد کند ،شب قدر بوده تا ساعت دوازده صبر کن بعد فور بزن ،به خصوص در شرایط فعلی که خیلی از درامدها ،خوابیده
غریب وطن
بی کس وطن
مبتلا وطن
تو رو خدا بیدار بشید خون کودکان و جگرگوشه هامون در مدرسه میناب همونقدر عزیزه که خون ...
چرا نمیبینید و نمیخواید بفهمید که اقتدار به مردمه نه ...