توپخانه انیمیشن‌های لگو حتی در آتش‌بس هم فعال است

روزنامه اعتماد: استفاده از دنیای «لگو» (Lego) برای بازسازی صحنه‌های جنگی و سیاسی، پدیده‌ای است که در سال‌های اخیر به یکی از ابزارهای مهم «جنگ نرم» و تبلیغات رسانه‌ای در دنیا به خصوص در میانه نزاع‌های سیاسی و نظامی در خاورمیانه تبدیل شده است.  

در جنگ اخیر اما به یک‌باره فضای مجازی در تسخیر این انیمیشن‌های ساخت ایران قرار گرفت. این انیمیشن‌ها که عمدتا توسط مراکز رسانه‌ای نزدیک به نهادهای حاکمیتی یا فعالان فضای مجازی تولید می‌شوند.

لگوها چه می‌گویند؟

با فاصله بسیار کمی بعد از آغاز جنگ دوم علیه ایران از جانب امریکا و اسراییل انیمیشن‌های جدیدی منتشر شد که در آن کاراکترهای سیاسی و شهروندان به شکل لگو درآمده بودند. انیمیشن‌ها صدا ندارند اما روی ویدیو صدایی به زبان انگلیسی رپ می‌خوانند و سیاست‌های امریکا و اسراییل را زیر سوال می‌برند.

در این ویدیوها که به‌شدت وایرال شده است، تهیه‌کنندگان با استفاده از تصاویری طنز‌آمیز «دونالد ترامپ» رییس‌جمهور امریکا و سیاست‌های او را مورد تمسخر قرار داده‌اند. 

رسانه‌های سنتی، از جمله صداوسیما در ایران، گرچه کماکان از قدرت پوشش گسترده‌ای برخوردارند، اما اغلب در جذب و نگهداشت مخاطبان «غیرثابت» خود در برابر رقبای پرشمار و پرسرعت شبکه‌های اجتماعی با دشواری‌هایی روبه‌رو هستند. این خلأ، فرصتی طلایی را برای بازیگران رسانه‌های غیررسمی فراهم می‌آورد تا با اتخاذ روش‌هایی نوین، پیام‌های خود را به شیوه‌ای موثرتر به این گروه‌های هدف منتقل کنند. 

نکته مهم در تولید و پخش این انیمیشن‌ها سرعت و به‌روزرسانی محتواها بود. رخدادهای استراتژیک در جنگ از بسته شدن تنگه هرمز تا فاجعه مدرسه میناب در این انیمیشن‌ها بازتاب پیدا کردند. علاوه بر این موضوعات محور مقاومت نیز در این انیمیشن‌ها لحاظ می‌شد. محور مقاومت در بخش زیادی از این انیمیشن‌ها وجود دارد. در برخی از این انیمیشن‌ها، لحظه پرتاب موشک‌های بالستیک ایرانی از سیلوهای زیرزمینی و اصابت آنها به اهداف شبیه‌سازی شده، به تصویر کشیده می‌شود.

چرا انیمیشن‌های بی‌صدا و مبتنی بر لگوسازی؟

قالب لگو، به دلیل ماهیت بازیگوشانه و نوستالژیک خود، مقاومت اولیه مخاطب را در برابر پیام‌های سیاسی کاهش می‌دهد. یک پیام سیاسی صریح و مستقیم ممکن است با دیوار دفاعی مخاطب مواجه شود، اما همان پیام در قالب انیمیشن لگو، با حالتی غیررسمی‌تر و جذاب‌تر، به راحتی می‌تواند این دیوار را پشت سر بگذارد و تاثیرگذاری عمیق‌تری داشته باشد. این امر به خصوص در جذب مخاطبانی که معمولا از محتوای سیاسی رسمی دوری می‌کنند، بسیار موثر است.

قابلیت دوم لگوها «جهانی بودن و قابلیت وایرال شدن» است. انیمیشن‌های لگو به دلیل ماهیت بصری و زبان بصری جهانی خود، نیاز کمتری به ترجمه و بومی‌سازی دارند و به راحتی در شبکه‌های اجتماعی بین‌المللی قابل اشتراک‌گذاری و وایرال شدن هستند. این ویژگی، دامنه نفوذ پیام را از مرزهای جغرافیایی فراتر برده و به مخاطبان جهانی امکان دسترسی می‌دهد.

علاوه بر این، در مقایسه با انیمیشن‌های سه بعدی پیچیده یا تولیدات سینمایی، ساخت انیمیشن‌های لگو نسبتا کم‌هزینه‌تر و سریع‌تر است، این امکان را فراهم می‌کند که در واکنش به رویدادهای روز و نیازهای جنگ روایت‌ها، به سرعت محتوا تولید و منتشر شود که این خود یک مزیت استراتژیک در نبرد اطلاعاتی محسوب می‌شود.

روایت تاریخ با استفاده از لگو؛ وقتی تصویر شکست‌ناپذیری امریکا شکست

شخصیت‌پردازی نیروهای امریکایی در این انیمیشن‌ها به شیوه‌ای کاریکاتوری و بعضا تمسخرآمیز انجام می‌شد. این امر می‌تواند در تقویت روحیه مخاطبان داخلی و خارجی که با این روایت همسو هستند، نقش بسزایی داشته باشد.

 مخاطبان داخلی و خارجی لگوها؛ وقتی زبان جنگ بین‌المللی می‌شود

بسیاری از کاربران فضای مجازی این سوال را مطرح می‌کردند که مخاطب این انیمیشن‌ها چه گروهی هستند. هدف محقق شده مهم در این اقدام «جذب مخاطب جوان» بود.