راننده‌های در انتظار، پشت دروازه‌‌های مرز پاکستان

عصر ایران: در روزهای نخست شهریور ۱۴۰۵، ویدیویی از مرز پیشین (واقع در شهرستان راسک استان سیستان و بلوچستان) در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که نشان می‌داد تعداد قابل توجهی کامیون در سمت ایران این گذرگاه متوقف شده‌اند و از سوی مقامات پاکستانی اجازه عبور دریافت نمی‌کنند. فردی که ویدیو را ضبط کرده بود، ادعا کرد پاکستان تعرفه جدیدی معادل حدود دو میلیارد و سیصد میلیون تومان برای ورود هر خودروی سنگین وضع کرده است.

مرز پیشین یکی از گذرگاه‌های رسمی ایران و پاکستان است که در سمت پاکستان به نام «مند» شناخته می‌شود. این مرز از دیرباز به دلیل پیوندهای طایفه‌ای، خویشاوندی و اشتراکات فرهنگی میان مردم بلوچستان دو کشور، محل تردد مسافر و کالا بوده است. گمرک مسافری آن دست‌کم از سال ۱۳۵۴ فعال بوده و بازارچه مرزی نیز از سال ۱۳۷۶ با چند غرفه آغاز به کار کرده است. پایانه رسمی این مرز در اول اردیبهشت ۱۴۰۰ با حضور مقامات دو کشور افتتاح شد و به گذرگاه قانونی تبدیل گردید.

در ماه‌های اخیر حجم تردد تجاری در این مرز افزایش یافته بود. فرماندار راسک اعلام کرده بود ظرفیت تردد کامیون‌ها از حدود ۳۰ تا ۴۰ دستگاه در روز به ۱۰۰ تا ۱۳۰ دستگاه رسیده است. مدیرکل گمرک چابهار نیز از عبور روزانه حدود ۱۲۰ دستگاه کامیون حامل کالاهای صادراتی و ترانزیتی خبر داده بود.

کالاهای عبوری عمدتاً شامل مواد غذایی، کنسروجات، مصالح ساختمانی، مشتقات نفتی، محصولات پتروشیمی و تره‌بار بوده‌اند. با این حال، رانندگان از معطلی‌های طولانی‌مدت، کمبود امکانات اسکان و استراحت و ازدحام در منطقه شکایت داشته‌اند. برخی رانندگان ناچار شده‌اند روزها یا حتی هفته‌ها در اطراف مرز منتظر بمانند.

ادعای اصلی در ویدیوی منتشرشده، وضع تعرفه بسیار سنگین از سوی پاکستان برای ورود خودروهای سنگین است. تا زمان انتشار گزارش‌های اولیه، مقامات رسمی جمهوری اسلامی ایران در این‌باره اظهارنظر علنی نکرده بودند. رقم اعلام‌شده یعنی حدود ۲٫۳ میلیارد تومان برای هر کامیون در مقایسه با هزینه‌های معمول مرزهای مشابه بسیار بالاست و همین امر باعث توقف ناوگان شده است.

در منابع عمومی، رقم دقیق تعرفه قبلی عبور خودروهای سنگین در مرز پیشین به‌صورت رسمی و شفاف ثبت نشده است. در مرزهای مشابه مانند تفتان-میرجاوه، هزینه‌های خدماتی و بازرسی گاهی تا حدود ۲۰۰ دلار آمریکا گزارش شده، اما این ارقام ثابت و رسمی برای همه گذرگاه‌ها نبوده و بسته به نوع بار، اسناد و شرایط محلی تغییر می‌کرده است.