ادعای حرکت شناورهای ایرانی بر فراز کابل‌های اینترنت

زومیت: فایننشال تایمز از حرکت غیرمعمول چند کشتی در نزدیکی کابل‌های زیردریایی اینترنت در دریای عمان خبر داد.

این روزنامه در گزارشی به بررسی حرکت چند شناور در نزدیکی مسیر کابل‌های زیردریایی ارتباطی در دریای عمان پرداخت. براساس داده‌های یک شرکت تحلیل تردد دریایی، دست‌کم چهار شناور مرتبط‌به ایران در هفته‌های اخیر در بخش‌هایی از این منطقه کاهش سرعت، تغییر مسیر یا توقف‌های طولانی داشته‌اند. بااین‌حال، تاکنون مدرکی درباره‌ی آسیب‌دیدن کابل‌ها یا ارتباط قطعی این رفتارها با اقدامی عمدی ارائه نشده است.

فایننشال تایمز با استناد به اطلاعات شرکت ویندوارد (Windward) نوشته است که مسیر حرکت این شناورها با موقعیت برخی از کابل‌های مهم انتقال داده هم‌پوشانی داشت. به گفته‌ی ویندوارد، سه شناور از نوع نفتکش و دیگری قایق کوچک ماهیگیری بوده‌اند. قایق ماهیگیری از ۲۱ تا ۲۶ اکتبر (۲۹ مهر تا ۴ آبان) در محدوده‌ای نزدیک به کابل‌های «اروپا–هند» و «ترنس‌ورلد» مشاهده شده است.

تحلیلگران ویندوارد برای بررسی این ترددها، اطلاعات سامانه‌ی شناسایی خودکار کشتی‌ها را با تصاویر ماهواره‌ای تطبیق داده‌اند. براساس گزارش آن‌ها، برخی شناورها پس از رسیدن به محدوده‌ی عبور کابل‌ها سرعت خود را کاهش دادند، مسیرشان را تغییر دادند یا برای مدتی در همان ناحیه باقی ماندند.

همچنین سامانه‌ی ارسال موقعیت تعدادی از آن‌ها در مقاطع مختلف خاموش بود. خاموش‌شدن این سامانه به‌تنهایی نشان‌دهنده‌ی فعالیت غیرقانونی نیست و برای نتیجه‌گیری درباره‌ی علت آن به اطلاعات بیشتری نیاز است.

یکی از شناورهای بررسی‌شده، نفتکشی به نام «سلستیال سی» است که بنا بر داده‌های ویندوارد، ۱۴ اکتبر (۲۲ مهر) بیش از چهار ساعت در مسیری حلقه‌ای نزدیک کابل «۲آفریقا» (2Africa) حرکت کرده است. این کشتی روز بعد در محدوده‌ی میان مسیرهای کابل ۲آفریقا و «دروازه‌ی خلیج بنگال» ارسال داده‌های موقعیت خود را متوقف کرد. چند روز بعد نیز تغییر مسیر دیگری در همان محدوده ثبت شد. فایننشال تایمز می‌گوید شرکت مالک این نفتکش به درخواستش برای اظهارنظر پاسخ نداده است.

در نمونه‌ای دیگر، یک نفتکش حدود ۱۰ روز با سرعتی کمتر از یک گره دریایی در محدوده‌ای نزدیک چند مسیر ارتباطی حرکت کرد. طبق داده‌های منتشرشده، سامانه‌ی ردیابی این شناور بارها از دسترس خارج شد و در یکی از موارد این وضعیت بیش از ۳۳ ساعت ادامه داشت. ویندوارد این الگوها را متفاوت از رفتار معمول کشتی‌هایی می‌داند که در منطقه منتظر دریافت محموله هستند؛ بااین‌حال، چنین ارزیابی‌ای هنوز به معنای مشخص‌شدن انگیزه‌ی شناورها نیست.

اهمیت موضوع به جایگاه کابل‌های زیردریایی در ارتباطات منطقه بازمی‌گردد. این کابل‌های فیبر نوری حجم زیادی از داده‌های اینترنتی را میان کشورها منتقل می‌کنند و زیرساختی ضروری برای بانکداری، تجارت الکترونیک، خدمات ابری و ارتباطات شرکت‌ها به شمار می‌روند. براساس اطلاعات مؤسسه‌ی تل‌جئوگرافی، شش کابل از تنگه هرمز عبور می‌کنند و سه پروژه‌ی دیگر در دست ساخت‌اند.

شبکه‌ی ۲آفریقا قرار است چند کشور حاشیه‌ی خلیج فارس را از طریق مسیرهایی در دریای سرخ و سواحل شرقی آفریقا به شبکه‌ی گسترده‌تری متصل کند. کابل «فالکون» نیز از مسیرهای ارتباطی میان کشورهای خلیج فارس با هند و آفریقا است. به همین دلیل، اختلال در این شبکه‌ها می‌تواند فراتر از محل وقوع حادثه، بر کیفیت ارتباطات و فعالیت‌های اقتصادی کشورهای مختلف اثر بگذارد.