کمی داربست، اندکی چادر و ایرانی که بمبئی شد
در میان همه این مشکلات، یک تصویر تازه هم آرامآرام به بخشی از چهره پایتخت تبدیل شده؛ غرفههایی که تقریباً در هر پارک، بوستان، میدان، پیادهراه و حتی برخی محلههای مسکونی سبز شدهاند.
برترینها: تهران این روزها کم مسئله ندارد؛ از آلودگی هوا و ترافیک گرفته تا فرونشست زمین، آسفالتهای پر از چاله، آبگرفتگی خیابانها با چند ساعت بارندگی و حملونقل عمومی که همچنان با حجم جمعیت شهر فاصله دارد. با این حال، اگر این روزها سری به پارکها، بوستانها، پیادهراهها یا حتی برخی خیابانهای اصلی بزنید، احتمالاً بیش از هر چیز با منظرهای روبهرو میشوید که آرامآرام به یکی از نمادهای تازه تهران تبدیل شده؛ غرفههایی که تقریباً همه جا سبز شدهاند.

شاید اگر این سازهها محدود و ساماندهیشده بودند، کمتر کسی دربارهشان حرف میزد. اما حالا بسیاری از شهروندان میگویند تقریباً هر فضای خالی شهر به محلی برای استقرار این غرفهها تبدیل شده است؛ غرفههایی که از خوراکی و نوشیدنی تا کالاهای متفرقه عرضه میکنند و درباره ظاهر، جانمایی، نظارت و حتی بهداشت برخی از آنها سؤالهای زیادی مطرح است.

ماجرا از جایی دوباره داغ شد که تصویری از یکی از این غرفهها در شبکههای اجتماعی دست به دست شد. کاربری با نام «منبع موثق» این عکس را منتشر کرد و نوشت:
«زاکانی تا همه خیابونای تهران رو با این غرفههای بمبئیپسند داغون نکنه بیخیال نمیشه انگار.» همین یک جمله کافی بود تا دهها کاربر دیگر هم تجربههای شخصی خود را از این غرفهها بنویسند.
«آدم اول» با یادآوری یکی از شعارهای علیرضا زاکانی پیش از شهردار شدن نوشت:
«شعار زاکانی قبل از اینکه شهردار بشه این بود که؛ شهر باید به من هیئتی عادت بکند. تمام تلاشش رو هم کرده چهره شهر رو ... تصرف تمام فضاهای شهری به نفع یک سلیقه و... هدف اصلی او و همفکرانش بوده و هست.»
البته انتقادها فقط به ظاهر این غرفهها محدود نبود. علی مسئله را از زاویه هویت شهری دید و نوشت:
«هویت شهری کاملاً از بین رفته؛ انتخاب افراد در سبک زندگی شهری محدود و لاجرم با فشار گروهی خاص گره خورده. بیهنجاری در جامعه آغاز شده و تبعاتش بهزودی زیست اجتماعی رو به نابودی میبره.»
در میان واکنشها، کسانی هم بودند که از زاویه دیگری به ماجرا نگاه کردند! معین معتقد است اولویتهای مهمتری وجود دارد و نوشت: «دمش گرم. ایران در جنگ و محاصره و هزارتا مسئلهست، اینها نگران خیابونها هستن!»
اما دوباره موج انتقادها ادامه پیدا کرد. کوروش درباره نحوه فعالیت این غرفهها نوشت:
«هر جا این غرفهها زده میشه یه سری محصولات ثابت دارن میفروشن که احتمالاً دست افراد خاص و ثابت میگرده و اون آدمهای نیازمند شغل یا صنایع خانگی و این حرفا نیست. بهداشت و نظارت بر مواد غذایی این غرفهها معلوم نیست چطوریه.»
موضوع بهداشت یکی از پرتکرارترین گلایههاست. بسیاری از این غرفهها مواد غذایی عرضه میکنند، اما شهروندان میپرسند آیا همان استانداردهایی که برای واحدهای صنفی وجود دارد، درباره این غرفهها هم اعمال میشود یا نه؟!

سمیرا هم از تغییر چهره یکی از پارکهای محبوب تهران نوشت: «پارک پرواز تهران از دنجترین لوکیشنها بود، برید ببینید چه گندی زدن با این غرفهها!»
میرمعین هم تجربه پیادهروی شبانهاش را اینگونه روایت کرد: «اتفاقاً دیشب میخواستم پیادهروی کنم تو شهرک غرب و اینا رو دیدم، یاد Khokha Bazaar لاهور پاکستان افتادم!»
لحن کارمند دونپایه از همه تندتر بود:
«زاکانی داره به بهترین شکل ممکن، تهران رو به مزخرفترین شهر تبدیل میکنه!»
در همین حال مونا این اتفاقات را کنار برخی تصمیمهای دیگر شهرداری قرار داد و نوشت:
«ساده نگیرید! حتی همین مترو و اتوبوس رایگان رو! یاد انتخابات و شهرداری احمدینژاد میاندازه ما رو. متأسفانه فقر اقتصادی و سیاسی مؤثر واقع میشه!»
و نیما هم نوشت:
«الگوشون پاکستانه؛ راهحلهاشونم پاکستانیه. غرق کردن شهر در کثافت به بهانه اینکه دو نفر نون دربیارن.»
فارغ از اینکه با کدامیک از این نظرها موافق باشیم، یک واقعیت را نمیتوان نادیده گرفت؛ تهران امروز بیش از هر زمان دیگری به شهری تبدیل شده که هر تغییر کوچک در چهرهاش، بلافاصله به موضوع بحث کاربران تبدیل میشود. شاید دلیلش این باشد که شهروندان احساس میکنند مسائل قدیمیتر همچنان پابرجاست؛ از ترافیک و آلودگی هوا گرفته تا کیفیت آسفالت، پیادهروها، حملونقل عمومی و ساماندهی فضاهای شهری.

غرفهها به خودی خود نه الزاماً بد هستند و نه الزاماً خوب. اگر قرار است فرصتی برای کسبوکارهای کوچک باشند، باید ضابطه، هویت بصری، نظارت و جانمایی مشخصی هم داشته باشند؛ وگرنه آنچه در ذهن شهروند میماند، نه رونق اقتصادی، بلکه تصویری است از شهری که هر روز شلوغتر، نامنظمتر و بیهویتتر از روز قبل به نظر میرسد.
شاید مهمترین سؤال این روزها همین باشد؛ آیا تهران قرار است با همین مسیر پیش برود یا مدیریت شهری توضیح خواهد داد که این غرفهها دقیقاً قرار است چه مشکلی را از شهر و شهروندان حل کنند؟
ارسال نظر