۶ اسفند - ۲۵ فوریه؛ در تاریخ چه گذشت؟

برترین ها: امروز ۶ اسفند برابر با ۲۵ فوریه تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

۱۹۱۶ - روزي که روس ها كرمانشاه را تصرف كردند

۲۵ فوريه ۱۹۱۶ (ششم اسفند ۱۲۹۴ ) نيروهاي روسيه تصرف شهر كرمانشاه را پس از عقب راندن ژاندارمهاي ايران تكميل كردند. نيروهاي روسيه از چهارم اسفند به كرمانشاه رخنه كرده بودند. دفاع نيروي ژاندارم از كرمانشاه به رغم نداشتن اسلحه سنگين چشمگير بود. پيش از سقوط كرمانشاه گروههايي كه ازتهران، قم و اصفهان به اين شهر رفته بودند و نيز اعضاي كميته دفاع ملي به قصر شيرين نقل مكان كرده بودند. در پي سقوط كرمانشاه، عبدالحسين ميرزا فرمانفرما رئيس الوزراء وقت به نشانه اعتراض به اقدام روس ها از سمت رياست دولت كناره گيري كرد.


دولت وقت ايران در آغاز جنگ جهاني اول (جنگ اروپاييان با يکديگر) اعلام بيطرفي كرده بود كه به آن احترام گذارده نشد و طرفين جنگ دامنه نبرد خودرا به ايران کشانيدند که نيروي نظامي کافي براي دفاع از خود نداشت. در دوران جنگ جهاني اول، نيروهاي انگلستان و روسيه با هدف جنگ با عثماني (متحد آلمان) و همچنين قطع نفوذ آلمان وارد ايران شده بودند. توده هاي ايراني هواخواه آلمان بودند و اين هواخواهي که ادامه دارد در جريان جنگ جهاني دوم هم سبب اشغال نظامي ايران توسط نيروهاي نظامي دولت مسکو و دولت لندن شد. اين بار دولت ايران يک ارتش قابل ملاحظه داشت که دولت لندن با خريد چند افسر ارشد و داشتن شماري سياستمدار متمايل به خود، ارتش را مرخصي و کشور را بدون دفاع ساخت و اشغال نظامي کرد ـ دفاع محدود تنها در چند نقطه ازجمله کرمان و خوزستان صورت گرفته بود. باوجود اين، نيروي هوايي ايران دفاع تمام عيار کرده بود.

1928 - نخستین فرستنده عادی تلویزیونی

25 فوریه 1928 آژانس دولتی آمریکا که ناظر بر ارتباطات همگانی است [پدر «FCC » امروز] نخستین پروانه تاسیس تلویزیون [رسانه صوت و تصویری] را به نام متقاضی آن «چارلز فرانسیس جنکینز Charles Francis Jenkins» صادر کرد و این تلویزیون(W3XK) که نخستین فرستنده تلویزیونی دائمی (غير آزمايشي) جهان به مفهوم امروز بود نزدیک به پنج ماه بعد ـ دوم ژوئیه 1928 در ویتون Wheaton ایالت مریلند (حاشیه شهر واشنگتن) آغاز بکار کرد.


این شبکه که تصویر و صدای آن منطقه ای به شعاع 40 کیلومتررا پوشش می داد در آغاز کار هر هفته پنج شب برنامه پخش می کرد و بیشتر برنامه های آن نمایش و فیلم سینمایی بود. آزمایش عمومی پخش تصویر بر روی امواج (تلویزیون) از سال 1923 و پس از ساخت لامپ، با استفاده از خواص مِلح ناتریوم (انعکاس نور بر حسب روشنی و تاریکی شیئی) آغاز شده بود. از آنجا که تلویزیون با موج بلند کار می کند تا دهها سال و تا زمان پیدایش ماهواره و کابل نوری، هر فرستنده مربوط به یک منطقه محدود بود. جنکینز در سال 1934 و در 86 سالگی درگذشت.

1815 - آغاز حكومت 100 روزه ناپلئون

ناپلئون بناپارت كه از سوي اتحاديه كشورهاي مخالف به جزيره «الب (البا) Elba» در مديترانه تبعيد و حکمران اين جزيره شده بود قراري را که با آن موفقت کرده بود زير پا گذارد و 25 فوريه 1815 به فرانسه بازگشت، فرانسويان بارديگر به وي پيوستند و حكومت صد روزه او آغاز شد. دليل شكست نظامي بعدي ناپلئون اين بود كه در مقابله با نيروهاي كشورهاي متحد شتاب كرد و به جاي كشانيدن آنها به خاك فرانسه و تعيين ميدان جنگ به اراده خودش، براي نبرد با ايشان به بلژيك شتافت.

شكست نظامي ناپلئون در اصل، به دليل اشتباه او بود كه به روسيه حمله برده بود كه سرزميني وسيع و سرد است. وي در اين لشكركشي بسياري از سربازان با تجربه خود را از دست داده بود. 130 سال بعد هم هيتلر همين اشتباه را مرتكب شد. برنامه ناپلئون متحد كردن اروپاي قاره اي (بدون انگلستان) تحت رياست فرانسه و پياده کردن ايده هاي انقلاب اين كشور بود. برنامه هيتلر تامين وحدت آلماني هاي اروپا و تحقق برتري آنان و نيز اثبات اصالت سوسياليسم ملي خود (نوعي پاپيوليسم) بر سوسياليسم ماركس بود. وي تنها در مخالفت با انگلستان، با ناپلئون وحدت نظر داشت.

1836 - سمیوئل کلت اختراع خود تپانچه (ششلول ـ رولور) کلت Colt را به ثبت داد.


۱۸۹۹ - پال ژولیوس رویتر ـ یهودی آلمانی که بعدا به تابعیت انگلستان درآمد و خبرگزاری رویتر را بوجود آورد در ۸۳ سالگی درگذشت.


1921 - تفلیس، پایتخت جمهوری دموکراتیک گرجستان، پس از نبردی شدید به تصرف بلشویک های روسیه درآمد و جمهوری سوسیالیستی گرجستان ایجاد شد.

1923 - درخواست آدولف هيتلر براي تابعيت آلمان كه چندي پيش تسليم شده بود پذيرفته شد. وي متولد اتريش بود ، ولي معتقد بود كه آلماني نژادها يك ملت هستند و مرزها، قراردادي و مصنوعي و ساخت سياستها هستند. هيتلر پس از دريافت تابعيت آلمان توانست براي نمايندگي پارلمان نامزد شود و سپس گام به سوي رهبري اين کشور بردارد.


1305 ش - تصويب قانون احداث راه ‏آهن سراسري ايران

به موجب قانون احداث راه‏آهن جنوب ايران كه در ششم اسفند ماه سال 1305 ق به تصويب مجلس شوراي ملي رسيد، مخارج ساختمان راه آهن ايران از محل عوارض قند و شكر و چاي تامين گرديد و قرار شد تا خط آهن از خورموسي به خرمشهر و از آنجا به تهران متصل شود. در نهايت نخستين كلنگ احداث راه‏آهن ايران در 23 مهر سال 1306ش در تهران به زمين زده شد و همزمان عمليات ساختماني راه آهن از مركز و شمال و جنوب آغاز گرديد. سرانجام عمليات ساخت راه‏آهن ايران در سوم شهريور سال 1317 ش خاتمه يافت و كار حمل و نقل مسافر و بار آغاز شد. طول راه آهن سراسري ايران در آن سال در حدود 1400 كيلومتر بود كه ازبندر امام خميني (شاهپور سابق) در جنوب به بندر تركمن در شمال متصل مي‏شد. طول خطوط آهن در مرداد 1376 به حدود ده هزار كيلومتر رسيد و در برخي مسيرهاي پر رفت و آمد، راه‏آهن دو خطه شده است.


۱۳۵۱ ش - ایران سیصد پزشک پاکستانی و هندی برای روستاها استخدام نمود.

۱۹۳۵ - زادروز «رادار»

رابرت الكساندر واتسون ــ وات Watson - Watt فيزيكدان اسكاتلندي بیست و پنجم فوریه ۱۹۳۵ دستگاه تعیین محل پرواز هواپيما در آسمان و فاصله آن تا این دستگاه را که ساخته بود به معرض نمايش گذارد كه اختصارا «رادار » نام گرفت. در دوران جنگ جهاني دوم از اين دستگاه براي آگاه شدن از حملات هوايي آلمان به خاك انگلستان استفاده شد و اينك وسيعا مورد استفاده است. دولت انگلستان در ۱۹۴۲ به سازنده رادار لقب «سر » داد. . واتسون ــ وات كه در ۱۸۹۲ به دنيا آمده بود در ۱۹۷۳ درگذشت.


1954 - كودتا در سوريه و سقوط شيشكلي حاكم اين كشور

ر اثر استبداد و خودكامگي اديب شيشكلي، رئيس جمهور وقت سوريه، جنگ مسلحانه آزادي خواهان اين كشور در كوهستان‏هاي سوريه عليه دولت شيشكلي آغاز شد. اين پيكار با قيام‏هاي گذشته مردم سوريه، تفاوت‏هاي ريشه‏اي و عميق داشت. زيرا در اين نبرد، گروه‏هاي ميهن‏پرست اعم از كارگر، كشاورز، دانشجو و حتي دانش‏آموزان نيز همكاري و حضوري فعال داشتند. قيام سال 1954 مردم سوريه، سرانجام با وحدت مردم و ارتش در 25 فوريه همين سال به پيروزي رسيد و در پي آن، هاشم اتاسي رهبر حزب خلق سوريه به رياست جمهوري اين كشور برگزيده شد و دولت شيشكلي، سقوط كرد.


1966 - حافظ اسد ژنرال هوايي سوريه دراين كشور كودتا كرد. قبلا نيز يک رشته کودتا در سوريه صورت گرفته بود که در دو مورد آن بعثي ها برضد يکديگر کودتا کرده بودند.


2003 - پايان دنيا در سال 2060 طبق پیش بینی نیوتن

پژوهشگر كانادايي «استيفن سنوبلن» 25 فوريه 2003 فاش ساخت كه دستخط ايزاک نيوتن دانشمند قرن 18 را (كه در 1727 درگذشت) به دست آورده كه با محاسبات پيچيده اي پيش گويي كرده است كه جهان در سال 2060 پايان مي يابد. وي گفت اين دستخط اينک در يك آرشيو در اورشليم نگهداري مي شود. دستخط نيوتن بدون اين كه دارنده اش متوجه مطلب شود قبلا در يك حرّاج آثار تاريخي به فروش رفته بود. نيوتن بود كه نيروي جاذبه زمين را كشف و محاسبه كرد.


زادروزها

۱۳۰۴ - زادروز ابن بطوطه سیاح و نویسنده مراکشی
۱۷۷۸ - زادروز خوزه د سن مارتین قهرمان ملی ، سپهسالار و رهبر آرژانتینی


۱۸۴۱ - زادروز پیر آگوست رنوار ، نقاش امپرسیونیست فرانسوی
۱۹۲۷ - زادروز هوشنگ ابتهاج، شاعر و موسیقی‌پژوه ایرانی


۱۹۴۳ - زادروز جورج هریسون، گیتاریست و خوانندۀ انگلیسی؛ عضو گروه بیتلز
۱۹۵۸ - زادروز میشل ولبک نویسندۀ فرانسوی؛ برنده جایزه گنکور


۱۹۴۹ - امین معلوف نویسنده فرانسوی لبنانی‌تبار.
۱۹۷۰ - لیبی تنر بازیگر استرالیایی.


۱۹۷۱ - شون آستین بازیگر ٫کارگردان آمریکایی.

درگذشت‌ها

۱۷۲۳ - درگذشت کریستوفر رن دانشمند و معمار انگلیسی
۱۹۷۰ - درگذشت مارک روتکو نقاش اکسپرسیونیست انتزاعی آمریکایی لیتوانیایی تبار


۱۹۷۱ - درگذشت تئودور سودبرگ شیمیدان سوئدی؛ برندۀ جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۲۶
۱۹۸۳ - درگذشت تنسی ویلیامز نویسنده آمریکایی؛ برندۀ جایزه پولیتزر


۱۸۹۹ - درگذشت پاول یولیوس رویتر، بنیانگذار خبرگزاری رویترز و دریافت کننده امتیازنامه رویتر از دولت قاجار
۱۹۹۹ - درگذشت گلن سیبورگ، شیمیدان آمریکایی؛ برندۀجایزه نوبل شیمی سال


*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون