سرنوشت اکانت شبکه‌های اجتماعی پس از مرگ افراد

وب سایت تکراتو - تیمور خسروی: دادگاه عالی آلمان اجازه دسترسی مادر به اکانت فیسبوک دختر فوت شده اش را به عنوان یک خواسته به فیسبوک ارائه کرد. دختر این زن آلمانی سال ۲۰۱۵ در یک حادثه تصادف با قطار فوت کرده بود.

دادگاه عالی آلمان حکمی داده است که به موجب آن دسترسی به شبکه‌های مجازی افراد پس از مرگ به ارث می‌رسد. این قانون جدید منجر به لغو حکم پرونده‌ای در یک دادگاه رده پایین‌تر شده بود که در آن دسترسی مادر به اکانت فیسبوک دختر فوت شده اش در یک حادثه تصادف با قطار صادر نشد.

یک سال پیش، دادگاهی در آلمان درخواست دسترسی مادر به اکانت فیسبوک دختر فوت شده‌اش را تایید نکرد. این مادر آلمانی سال‌هاست که خواهان دسترسی به اکانت فیسبوک دخترش است. او در تلاش‌ است تا بداند آیا دخترش در سال ۲۰۱۲ خود را عامدانه به جلوی قطار پرتاب کرده بوده یا خیر. همچنین درصدد بوده است تا بداند آیا تهدیدی سایبری در پس پرده خودکشی احتمالی فرزندش بوده است یا خیر.

دسترسی مادر به اکانت فیسبوک دختر فوت شده ؛ بررسی حقوقی وراثت اکانت‌ شبکه‌های اجتماعی

آنطور که گاردین می‌گوید والدین این دختر حتی به رمز عبور اکانت فیسبوک او نیز دسترسی داشته‌اند. زمانی که او در سن ۱۴ سالگی درصدد ساخت اکانت فیسبوک بود، مطابق قوانین می‌بایست پسورد را در اختیار والدین خود نیز قرار می‌داد. این دختر در سن ۱۵ سالگی بدلیل برخورد با قطار جان خود را از دست داد.

زمانی که پدر و مادر پس از فوت تلاش کردند به اکانت دخترشان دسترسی پیدا کنند، متوجه شدند که حساب کاربری او "به یاد سپرده شده است" (Memorized Account). به یاد سپرده شدن اکانت به این معناست که فیسبوک داده‌های دختر را پاک کرده و تنظیمات حریم شخصی‌اش را به گونه‌ای تغییر داده است که تنها فرزندانش بتوانند پروفایل او را ببینند و آن را سرچ کنند. به علاوه فیسبوک استاتوس‌ها را پاک کرده و اکانت را قفل کرده است. به این ترتیب کسی اجازه ورود به این اکانت را در آینده نخواهد داشت.

آنطور که فیسبوک در خط مشی خود آورده است، حساب‌های کاربری افرادی که فوت می‌کنند، پس از مرگ به جایگاهی برای زنده نگه داشتن و به اشتراک گذاری یاد آنها تبدیل می‌شود. بنابراین دسترسی مادر به اکانت فیسبوک دختر فوت شده در آلمان با چالش‌هایی همراه است.

ماجرای والدین این دختر آلمانی این چالش حقوقی را مطرح کرده است که آیا شبکه‌های اجتماعی و موارد نظیر آن مانند حساب‌های eBay و غیره می‌بایست پس از مرگ افراد نابود شده و یا به افرادی به عنوان ارث سپرده شود. (اعتبار : NakedSecurity)

روز سه‌شنبه هفته گذشته دادگاه قضایی فدرال آلمان گفت که حساب‌های شبکه‌های اجتماعی مانند نامه‌های شخصی و دفتر خاطرات روزانه قابل به ارث رسیدن هستند. این دادگاه در حکم خود آورده است:

«از دیدگاه ارثی، هیچ دلیلی وجود ندارد که با محتوای دیجیتالی به گونه دیگری برخورد شود.»

سال گذشته یک دادگاه رده پایین به حقوق دختر فوت شده در مورد ارتباطات خصوصی‌اش مانند ارتباطات الکترونیکی توجه نشان داد و حکمی در این راستا صادر کرد. بنابراین اجازه دسترسی مادر به اکانت فیسبوک دختر فوت شده را نداد. منظور از این حق این است که مکالمات آن دختر تنها می‌تواند توسط خود او و افرادی که با آنها گفتگو کرده خوانده شود.

سرنوشت اکانت شبکه‌های اجتماعی پس از مرگ افراد چگونه است؟

این پرونده این پرسش چالش برانگیز را پیش آورد که چه کسی حق دارد که پس از مرگ‌مان به اکانت‌های ما در شبکه‌های اجتماعی، حساب‌های بانکی ما، اکانت ما در eBay و یا سایر جنبه‌های آنلاین ما در زندگی دسترسی پیدا کند و یا مالکیت معنوی داشته باشد.

در ایالات متحده قوانین در ایالات‌های مختلف متفاوت است. نخستین قانون در آمریکا در ایالت دلاویر (Delaware) تصویب شد که به موجب آن دارایی‌های دیجیتالی افراد مانند ایمیل، فضاهای ذخیره‌سازی ابری، اکانت‌های شبکه‌های اجتماعی، پرونده‌های بهداشت و درمان، محتوای گواهینامه‌ها، دیتابیس‌ها و سایر موارد به عنوان بخشی از اموال شخصی فرد پس ار مرگ به حساب می‌آیند و اشخاصی که دسترسی به این دارایی‌ها را کنترل می‌کنند موظف‌اند تا کنترل این حساب‌ها را به مجریان قانون بسپرند.

این قانون موجب برافروختن ارائه‌دهندگان خدماتی نظیر فیسبوک شد. زمانی که این قانون در دلاویر به تصویب رسید ائتلافی از ۲۱ کمپانی رسانه‌ای و تکنولوژی به مخالفت با چنین قوانینی برخاستند و چالش‌هایی مانند موارد مربوط به "مسئولیت" افراد را مطرح کردند. به ویژه هنگامی که به عنوان مثال یک ایمیل حاوی اطلاعاتی در مورد یک شخص سوم باشد.

برخی نیز چنین ترس‌هایی را وارد و مربوط نمی‌دانستند. استدلال آنها این است که جدا از اینترنت و در موارد مشابه، پزشکان و فروشندگان دارو نیز در صورت فوت بیمار پرونده‌های حاوی اطلاعات محرمانه او را به فرد امانت‌داری می‌سپارند. این فرد مورد اطمینان در صورت انتشار پرونده چه به صورت دیجیتال و چه به صورت دستی مسئولیت آن را برعهده خواهد داشت.

فیسبوک و در مقیاس بزرگ‌تر صنعت تکنولوژی چنین استدلال می‌کند که قوانین مربوط به دارایی‌های دیجتالی به طور مستقیم با یک قانون فدرالی به نام "قانون حفظ حریم خصوصی ارتباطات الکترونیکی" در تضاد است. این قانون امانت‌داران دارایی‌های دیجیتالی را از انتشار آنها به یک شخص سوم بدون اجازه فرستند/گیرنده یا حکم قضایی منع می‌کند.

این مورد در قوانین ایالت رود آیلند به صورت مشروط آمده است. به این صورت که:

«این امر مستلزم آن است که مسئولان اجرایی برای دسترسی به حساب ایمیل فرد فوت شده حکم قضایی بگیرند و مسئولیت را از ارائه دهنده صلب کنند.»

جکم روز سه‌شنبه این دادگاه عالی در آلمان موضوع را در خصوص قوانین حفاظت از داده‌های اینچنینی کاملا روشن می‌کند. به این صورت که این قوانین مشمول اکانت‌های دیجیتال افراد فوت شده نمی‌شود. در این حکم جدید آمده است که «قوانین مربوط به حفاظت از داده‌ها تنها شامل افراد زنده می‌شوند.»

در همین زمینه یک سخنگوی فیسبوک در آلمان به گاردین گفته است:

«ما با آن خانواده احساس همدردی می‌کنیم. اما در عین حال ضمانت می‌کنیم که تبادلات اطلاعات شخصی میان افراد در فیسبوک حفاظت شده است. ما در این بحث دیدگاه متفاوتی را نشان داده‌ایم و پرونده این مورد در دادگاه نشان می‌دهد که به لحاظ قانونی ما با چه پیچیدگی‌هایی مواجه هستیم.»