خالق شاهکارهای وسترن با یک سریال درخشان برگشت

برترین‌ها: تصور کنید در میان گرمای سوزان و بی‌پایان دشت‌های تگزاس ایستاده‌اید. هیچ صدایی جز غرش موتورهای دکل‌های نفتی و زمزمه باد وجود ندارد. در این فضای بی‌رحم، انسان‌هایی در سایه‌ی ماشین‌های غول‌آسا تلاش می‌کنند در دنیایی که بوی نفت و پول می‌دهد، بقا پیدا کنند. لندمن سریالی است که شما را به همین دنیای خشن و پرماجرا می‌برد؛ دنیایی که نفت در رگ‌های آن جریان دارد و روابط انسانی به اندازه چاه‌های نفت عمیق، اما گاهی تاریک و دردناک است.

این اثر از تیلور شریدان، خالق شاهکارهایی چون یلواستون (Yellowstone) و شهردار کینگ‌تاون (Mayor of Kingstown)، با وعده سفری به دنیای پرتنش صنعت نفت و داستان‌هایی که در آن هر تصمیم می‌تواند عواقبی مرگبار داشته باشد، جذابیتی خاص دارد. اما آیا این سریال می‌تواند انتظارات بینندگان و طرفداران آثار شریدان را برآورده کند؟ یا شاید همانند یک چاه نفت خشک، تنها سراب باشد؟

به بهانه پایان فصل دوم سریال نگاهی به کلیت آن طی این دو فصل می‌اندازیم.

لندمن، یک وسترن مدرن از غرب تگزاس امروزی

سریال Landman شاید در سال 2025 اتفاق بیفتد، اما فضای وسترنش از هر سریال مدرن تیلور شریدان قوی‌تر و خالص‌تر است. غرب تگزاس اینجا دیگر فقط پس‌زمینه نیست؛ خودش یک شخصیت زنده و خشن است. بیابان‌های وسیع پر از پمپ‌های نفتی (pumpjacks) که مثل اسب‌های آهنی شبانه‌روز سر تکان می‌دهند، گرد و غبار قرمز که با هر وانت بلند می‌شود و صدای مداوم فلز و موتور، دقیقاً همان «موسیقی وسترن مدرن» را می‌سازد که شریدان عاشقش است. دوربین اغلب از زاویه پایین (low-angle) پمپ‌ها را نشان می‌دهد؛ انگار غول‌های آهنی بر انسان‌ها سلطه دارند، درست مثل اسب‌های وحشی در وسترن‌های کلاسیک جان فورد.

نمادهای تگزاسی هم به شکل هوشمندانه و بدون اغراق وارد شده‌اند. کلاه کابویی‌های Stetson که هنوز روی سر کارگرها و مدیران است، بوت‌های Lucchese پاشنه‌بلند، کمربندهای بزرگ با سگک نقره‌ای، وانت‌های فورد F-350 با گلگیرهای پهن، بارهای محلی با تابلوهای نئونی Lone Star Beer و مهم‌تر از همه، لهجهٔ غلیظ تگزاسی که حتی بیلی باب تورنتون با آن حرف می‌زند. در یک صحنه فوق‌العاده از فصل دوم، تامی نوریس با کت‌وشلوار گران‌قیمت وسط بیابان «وایمی‌» می‌ایستد، کلاه کابویی‌اش را برمی‌دارد و به افق نگاه می‌کند. لحظه‌ای که انگار مستقیم از «غول» (Giant, 1956) «جورج استیونز» آمده است؛ اما با پمپ نفت جای دکل‌های قدیمی را گرفته است.

جذابیتِ شخصیت‌پردازی نقش‌های اصلی

بیلی باب تورنتون نقش «تامی نوریس» رو بازی می‌کند؛ یک «لندمن» یا واسطه‌ی حرفه‌ای که باید زمین‌های مردم رو برای حفاری نفت اجاره یا خریداری کند، با شرکت‌های بزرگ قرارداد ببندد و همزمان با بحران‌های خانوادگی و رقبای بی‌رحم دست‌وپنجه نرم کند. منتقدان بازی بیلی باب تورنتون را تحسین کرده‌اند و اجرای او را در نقش یک نفتی با تجربه که با چالش‌های صنعت مواجه است، بسیار جذاب است. دیالوگ‌های تند و قوی او به عمق شخصیت افزوده و جذابیت سریال را افزایش داده است. 

با پیشروی داستان، تامی باید با بحران‌های فزاینده‌ای روبه‌رو شود که نه تنها موقعیت شغلی او، بلکه روابط خانوادگی‌اش را نیز تهدید می‌کند. در اصل سریال به بررسی تعاملات پیچیده بین زندگی حرفه‌ای و شخصی تامی می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه تصمیمات او بر خانواده و همکارانش تأثیر می‌گذارد. 

یکی از جذابیت‌های سریال شخصیت پردازی نقش‌های اصلی است که هر کدام به نوعی بیادماندنی و ویژگی‌های خاص خود را دارند که در ذهن هر تماشاگری حک می‌شود. بازی «آلی لارتر» در نقش «آنجلا نوریس» همسر تامی، تعادل و توازنی بین خشونت و کمدی می‌سازد.

«دمی مور» در نقش «کمی میلر» همسر سابق تامی، به داستان عمق عاطفی می‌دهد. نقش او در فصل دوم سریال Landman بیشتر شده و نقدهای مثبتی دریافت کرده است. بازی «سام الیوت» به‌عنوان «تی‌ال نوریس» (پدر تامی) روابط خانوادگی را تلخ می‌کند. الیوت در هالیوود ریپورتر گفته است: «نوشتن شریدان برای من هدیه‌ای است؛ مثل بازگشت به ۱۸۸۳.»

البته برخی اوقات پرداختن به پاره‌ای مسائل حاشیه‌ای داستان هم باعث می‌شود که توازن روایی سریال از حالت تعادل خارج شود، مانند دختر تامی که واقعا چندان نقش مهمی در این داستان ندارد و شاید تنها شخصیت یک بعدی و بدون ظرافت این مجموعه است، حال شاید در فصل‌های بعدی برای آن خواب‌هایی دیگری دیده باشند! اما علی رغم این مشکلات هم باز لندمن استانداردی قابل قبول و بالاتر از سطح معمول را داراست. 

در تگزاس، یا قوی باش، یا بمیر

شریدان این وسترن را تلخ‌تر کرده است. قهرمانان سریال لندمن، تفنگ‌به‌دست نیستند؛ بلکه کارگرهایی‌اند که با چکمه‌های فولادی و کلاه ایمنی زرد در دمای ۴۵ درجه کار می‌کنند. اسب جای خودش را به هلیکوپتر داده؛ اما روح همان است. مردانی تنها در برابر طبیعت بی‌رحم، خانواده‌هایی که به خاطر زمین و ثروت از هم می‌پاشند و یک قانون نانوشته که می‌گوید «در تگزاس، یا قوی باش، یا بمیر». سریال Landman دقیقاً همان وسترن قرن بیست‌ویکمی است که شریدان قولش را داده بود؛ فقط به جای شش‌لول، حالا قراردادهای نفتی و تلفن‌های ماهواره‌ای در دست قهرمان‌هاست.

نقد سریال Landman بدون پرداختن به نمادها ناقص است. کایوت (coyote) که تامی دو بار می‌بیند، نماد آزادی غربی است. کایوت در اسطوره‌های بومی، حیوانی زیرک اما تنهاست. در اپیزود ۹ فصل اول، تامی کایوت را تشویق به فرار می‌کند: «اینجا کایوت‌ها را می‌کشند» و در پایان، تولهٔ کایوت با جسد مادرش روبرو می‌شود. استعاره‌ای از فرزندان تامی که قربانی صنعت می‌شوند. شریدان در ددلاین (Deadline) گفت: «کایوت مثل تامی است؛ باهوش، اما همیشه در خطر شلیک.»

کلام پایانی

نفت آبادگر است یا ویرانگر؟ نقد سریال لندمن (Landman) را با این پرسش آغاز کردیم و در پایان، می‌خواهیم پاسخ «تیلور شریدان» را بازگو کنیم. شریدان معتقد است که نفت،  آبادی و ویرانی را توأمان در دل خود دارد. نفت زخم می‌زند و درعین‌حال، التیام می‌بخشد. اگر تاکنون این سریال را ندیده‌اید و به دنبال تماشای یک سریال با تم وسترن مدرن هستید، برای تماشای لندمن، درنگ نکنید.