ما همه اِبی هستیم و این شهر کندوی ما
فریدون گله یکی از تاثیرگذارترین کارگردانان تاریخ سینمای ایران است.
برترینها: فریدون گله یکی از مهمترین و البته قدرنادیدهترین سینماگران ایرانی است؛ کارگردانی که با ساخت تنها هفت فیلم به یکی از مهمترین کارگردانان سینمای ایران بدل شد.
فریدون گله در ۳۰ مهر ۱۳۸۴ در انزوایی خودخواسته در سلمانشهر مازندران درگذشت. این متن تلخیصی از یادداشت مفصل مازیار وکیلی در پایگاه خبری «رویداد ۲۴» است.
کافر
کافر با جملهای از نیچه آغاز میشد: «چقدر سخت است تنها بودن، تنها ماندن و تنها جنگیدن. اما فقط از چنین بذری است که حقیقت به وجود میآید»
فیلم در واقع تقابل دو قشر جدید از لمپنسیم در جامعه ایران است. یکی لمپنهای سنتی قدیمی که قدرت خود را از نهادهای سیاسی میگرفتند (مثل شعبان جعفری) و لمپنهای تازهای که شاید رفتاری مشابه لمپنهای سنتی داشتند، اما نوع کنش آنها معترضانه و متفاوت از نیای سنتی خود بود. مهدی کافر به دسته دوم تعلق دارد که در نهایت با خیانت حسن طلا (لمپن سنتی) از پا در میآید.
گله در کافر با ظرافت تمام موفق میشود خبر از ظهور طبقهای بدهد که با کمک این طبقه تحولات سیاسی بعدی ایران رقم خورد. مهدی کافر برخلاف نیای سنتی خود حاضر به هیچ گونه مسامحه و مصالحه با نهادهای سنتی و سیاسی نیست. او که در ابتدای فیلم در یک تک گویی همه گذشته را به سخره میگیرد نمیخواهد با هیچ چیز و هیچ کس مصالحه کند.
درست مانند آن جمله ابتدایی فیلم مهدی کافر مبارزه تک نفرهای را آغاز کرده که انتهای آن نیستی و فنا شدن است. اما کنایه معنادار فیلم در علت قتل مهدی کافر است. قتلی که با خیانت حسن طلا اتفاق میافتد و بیانگر تفاوت مشرب لمپنهای جدید با لمپنهای قدیم است.
زیر پوست شب
گله به اذعان کسانی که با او کار کردهاند طبع بیقرار و پُرشوری داشته و همین طبع بیقرار باعث شده که روی پای خود بند نباشد و دائم به سفر برود. گله بعدها از این میل و اشتیاق به سفر کردن استفاده کرد و سهگانه سفر خودش را ساخت. سهگانهای که در کنار اعتراضات واضح اجتماعی ریشه در عرفان ایرانی هم داشت تا جایی که گله زیر پوست شب را سفر جسم، مهرگیاه را سفر ذهن و کندو را سفر جان میداند.
زیرپوست شب داستان یک ولگرد خیابانی بنام قاسم سیاه است که مادرش کلفتی یک خانهٔ اعیانی را میکند و از وضعیت پسرش به شدت ناراضی است. قاسم در جریان یکی از پرسهزنیها با زنی خارجی روبرو میشود که آخرین ساعتهای حضورش در ایران را میگذارند.
قاسم سیاه زیر پوست شب یکی از متفاوتترین قهرمانان سینمای ایران است. جوان پست و حقیری است که در تامین سادهترین نیاز خود ناکام است. او مدام از سوی جامعهای که در آن زندگی میکند تحقیر میشود. چه از سوی مادرش که نهایت افتخارش کلفتی برای یک خانه اعیانی است؛ چه از سوی فرزندان خانه اربابی که از طبقه فرادست جامعه هستند.
لحن گزارشگونه و خالی از عاطفه فیلم که بدون هیچ جانبداری صرفاً وضعیت قاسم سیاه را تشریح میکند بیش از هر چیز بیانگر حس تحقیر طبقهای است که در مناسبات سیاسی و اقتصادی ایران هیچ جایگاهی ندارد و به همین خاطر بهرهای هم از سرمایه جاری کشور نبردهاند.
این مهمترین تفاوت سینمای گله با سینمای کیمیایی است. قهرمانان سینمای کیمیایی ریشههای سنتی قدرتمندی دارند و به همین خاطر از جایگاه محکمی در جامعه برخوردار هستند.قهرمانان گله بسیار بیریشه هستند. هیچ جایگاهی در جامعه ندارند و به همین خاطر تنها میتوانند از جان خود برای احقاق حق مایه بگذارند. همین مسئله نقد گله را نسبت به نقد کیمیایی بسیار تند و تیزتر میکند.
مهرگیاه
مهر گیاه یک فیلم دیگر از سه گانه گله است. مهرگیاه پاسخ به نیازهای عرفانی گله است. شخصیت زن فیلم بیش از هر چیز شخصیت زن اثیری بوف کور هدایت را به یاد میآورد. زنی که در عین زیبایی ویران میکند. اما مسیری که گله برای قهرمان فیلم که با این زن مواجه میشود ترسیم میکند در عین شباهت به بوف کور مسیر متفاوتی را طی میکند.
علی قهرمان فیلم گله در هفت مرحله به دنبال مهری میگردد تا اینکه در مرحله هفتم به فنا میرسد. این سفر علی برای یافتن مهری بیشتر از هر چیز دیگر ریشه در عرفان دارد. پیمودن هفت شهر عشق برای یافتن معشوق مثالی و فنا شدن در راه این عشق.
کندو
بعد از مهرگیاه، فریدون گله شاهکار خود و یکی از بهترین فیلمهای سینمای ایران یعنی کندو را ساخت. ابی (بهروز وثوقی) و آقاحسینی (داود رشیدی) پس از آزادی از زندان از هم جدا میشوند و در قهوهخانهای به هم میرسند. آقاحسینی پس از برنده شدن در بازی «تُرنا» حکم میکند که ابی از خیابان لالهزار تا پل تجریش، بدون پول، به کافهها و رستورانها سر بزند و غذا و مشروب مفتی بخورد. آقا مصطفی (جلال پیشوائیان) معتقد است که ابی از عهدهٔ این کار برنمیآید و سرِ همین موضوع با آقاحسینی شرط میبندد.
ابی از هفت کافه میگذرد و بر اثر کتکهایی که خورده آشولاش به وعدهگاه میرسد. آقاحسینی، آقامصطفی و همراهان، پیکر نیمهجان ابی را به قهوهخانه میرسانند. صاحب قهوهخانه پلیس را در جریان میگذارد. موقع دستگیری ابی، آقاحسینی صاحب قهوهخانه را با چاقو زخمی میکند و بار دیگر همراه ابی به چنگ مأموران میافتد و راهی زندان میشود.
کندو صریحترین فیلم در نقد مدرنیته دوره پهلوی است. هیچ فیلم دیگری مثل کندو نتوانسته دستاوردهای حکومت پهلوی را به چالش بکشد. ابی مانند قاسم سیاه جوان بیریشهای است که هیچ چیز ندارد. رفقایش او را نسیهخور میدانند. تضادهای جامعه از ابی یک موجود بی هویت ساخته که تنها افتخارش زندان رفتن است.
ابی میخواهد انتقام تمام حسرتهایش را از جامعه بگیرد به همین خاطر همه تلاشش را میکند تا از سایه بیرون بیاید و به جنگ طبقهای برود که او را نابود کرده و فرصت پیشرفت را از او گرفته است.
تبلیغات متنی
-
درخواست دوباره آمریکا از شهروندانش در ایران
-
تلگرام، کاربران ایرانی را سورپرایز کرد
-
استقبال قطریها از عراقچی در فرودگاه دوحه
-
وضعیت پروازهای امشب ایران بعد از مذاکرات عمان
-
ویدئویی قدیمی از بحث مذاکره ایران و آمریکا که خبرساز شد
-
مشاور محسن رضایی از احتمال بنبست در مذاکرات میگوید
-
علی انصاریان انگار این روزها را پیشبینی کرده بود
-
ادعای شمسآذر: گل مردود استقلال را VAR ندید
-
آتشسوزی شبانهای که تهرانیها را ترساند
-
واکنش غیرمنتظره شریفینیا به صحبتهای جنجالی گلشیفته
-
بغض وحید شمسایی برای جانباختگان دی ماه ترکید
-
موضوع محرمانه مذاکرات ایران و آمریکا لو رفت
-
تصاویر معناداری که سنتکام بعد از مذاکرات عمان منتشر کرد
-
واکنش گروسی به روند مذاکرات ایران و آمریکا
-
واکنش تند طراح کلینیک ترک بیحجابی به مذاکرات ایران و آمریکا
-
درخواست دوباره آمریکا از شهروندانش در ایران
-
تلگرام، کاربران ایرانی را سورپرایز کرد
-
آتشسوزی شبانهای که تهرانیها را ترساند
-
موضوع محرمانه مذاکرات ایران و آمریکا لو رفت
-
تصاویر معناداری که سنتکام بعد از مذاکرات عمان منتشر کرد
-
واکنش تند طراح کلینیک ترک بیحجابی به مذاکرات ایران و آمریکا
-
قلعهنویی ۷ ستاره پرسپولیس را برای جام جهانی انتخاب کرد
-
آهنگ شروین در واکنش به اعتراضات در نیم ساعت، میلیونی شد
-
روش جدید پیامک کردن اخبار مذاکرات، برخی را شاکی کرد
-
سروکله یک چهره جنجالی در جشنواره فیلم فجر پیدا شد
-
راز استعفای وکیل پرونده پژمان جمشیدی
-
اقدام خبرساز عراقچی علیه فرمانده سنتکام
-
ایران مهمترین پیشنهاد آمریکا در مذاکرات را رد کرد
-
یک حادثه در مسجد بابل، ۱۶ نفر را راهی بیمارستان کرد
-
جشنواره فجر حرکت جنجالی الناز شاکردوست را تلافی کرد!
-
شهر موشکی جدید سپاه با موشک خرمشهر-۴ رونمایی شد
-
درباره برند آقای ساعدینیا که محل بحث و جدل شده است
-
هفت سریال که در تاریخ نمایش خانگی ایران ماندگار شد
-
امیر جدیدی: عزادارم، در جشنواره فجر شرکت نمیکنم
-
ارتفاع برف در این منطقه به ۶ متر رسید
-
بیانیه مهم ترامپ پیش از آغاز مذاکره با ایران
-
اولین پیشبینی از نتیجه احتمالی مذاکرات امروز مسقط
-
زمان اعلام نتایجِ مذاکرات ایران و آمریکا مشخص شد
-
نطق خبرساز معاون ترامپ قبل از مذاکرات مسقط
-
وضعیت آسمان ایران بعد از تنش ساعات اخیر
-
ایران مهمترین پیشنهاد آمریکا در مذاکرات را رد کرد
-
زبان بدن عراقچی حین مذاکره جلبتوجه کرد
-
پرواز مشکوک فرمانده سنتکام به محل مذاکرات با ایران
-
آخرین خبر از زمان دور بعدی مذاکرات ایران و آمریکا
-
خبری عجیب که همزمان با مذاکرات امروز منتشر شد
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج
-
سالن های آرایش و زیبایی
-
پزشکان پوست و مو
-
آموزشگاه آشپزی در تهران
-
گالری پوشاک
-
اخذ ویزا
-
کاشت ناخن
-
محصولات پزشکی
-
تدریس خصوصی
-
مزون و شوی لباس
-
اعزام دانشجو
-
خدمات آرایشی و زیبایی
-
خدمات درمانی
-
مدارس
-
طلا و جواهر و زیورآلات
-
صرافی
-
محصولات آرایش و زیبایی
-
خدمات حیوانات خانگی
-
مهد کودک
-
مبلمان
-
سیسمونی و نوزاد
-
مراکز درمانی
-
پت شاپ
-
رستوران و تهیه غذا
-
تعمیرات مبل در تهران
-
خدمات تفریح و سرگرمی
-
پزشکان متخصص
-
باشگاه های ورزشی
-
فست فودهای تهران
-
سرویس خواب
-
موبایل
-
دکتر زنان در تهران
-
فروشگاه ها و لوازم ورزشی
-
کافی شاپ و سفره خانه
-
دکوراسیون داخلی
-
لوازم خانگی
-
دندانپزشکان
-
آموزشگاه ها
-
صنایع غذایی
-
تزیینات داخلی
-
خدمات منزل
-
دندانپزشکی کودک
-
آموزشگاه زبان در تهران
-
تشریفات و موسسه پذیرایی
-
خدمات ساختمان
-
فروش و خدمات خودرو
-
پزشکان زیبایی و لاغری
-
آموزشگاه موسیقی
-
خدمات مجالس
-
قالیشویی در تهران
-
سایر خدمات
-
جراحی بینی و زیبایی
-
آموزشگاه هنری
-
آتلیه عکاسی
-
آژانس مسافرتی و هتل
نظر کاربران
ابی کیه بابا
پاسخ ها
همونی که با آهنگاش کیف میکنی
عمو جون برو دنبال بازی ت خیلی مونده اینارو بشناسی
معلومه اهل ذوق نیستیا!؟
منظورش ابیِ فیلمِ کندوست:))))
الان میلیونها ابی داریم که متهم به تنبلی و حماقت هستند متاسفانه پولدارهای به اصطلاح موفق در پیج شخصی شان با افتخار همه ثروتشان را نتیجه کارو تلاش خود میدانند و ما را متهم میکنند به اینکه کارو تلاش نمیکنیم در حالیکه ما از سر صبح تا ۸ شب کار میکنیم همان ساعات آنها در باشگاه بدنسازی ورزش میکنند و در کافه ها و رستورانهای لاکچری پر یه میزنند
فیلم کندو با بازی عالی بهروز وثوقی واقعاً دیدنی و خاطره انگیزه. چه حالی داشتیم موقع دیدن این فیلم. روح فریدون گله شاد.
خدا ابی رو حفظ کنه
باید روزی مجسمه این بزرگان از طلا ساخته بشه
روحش شاد. کاش قدر و منزلت این چنین آدمها بیشتر دونسته بشه
سلام علیکم حیف از سعید راد که در مهدی کافر با اون بازی درخشان و تک گویی هاش و افسوس از بازی در سریال پیزوری دل که با اون سابقه حکم حضور یک بازیگر تراز دهم رو هم نداشت.. متشکرم.. مرسی
پاسخ ها
متاسفانه قدر خودش را ندانست
البته از حق نگذریم انصافاً ناملایمات روزگار هم برای این قشر کم نبود و اینطور نیست که تحمل ناملایمات از هر کسی ساخته باشه. خیلی ها در طول مسیر عوض میشن
موسيقي فيلم كندو بي نظيره ... تنهاتر از انسان در لحظه مرگ ..ساده تر از شبنم رو سفره برگ..