رونمایی از کتاب «جیگی جیگی، ننه خانوم»

خبرگزاری ایسنا: کتاب «جیگی جیگی، ننه خانوم» با خاطراتی از رضا کیانیان و داوود کیانیان به عنوان دو هنرمند مشهدی رونمایی شد.

این کتاب درباره مطرب دوره گردی است که سال‌ها پیش در مشهد برای شادکردن مردم نمایش‌های شادی آوری را در خیابان‌ها اجرا می کرده است و طی یک اتفاق در حرم حضرت امام رضا (ع) به خاک سپرده شده است. این کتاب به کوشش محمد برومند گردآوری شده و از سوی انتشارات تیسا منتشر شده است.

کتاب نامبرده عصر امروز ۱۰ شهریورماه با حضور ناشر آن و رضا و داود کیانیان در خانه تئاتر رونمایی شد.

در این برنامه داوود کیانیان با تقدیر از انتشارات تیسا برای انتشار این کتاب گفت: این اثر درباره هنرمندی مردمی است. هزاران تن از چنین هنرمندانی در همه شهرها بوده‌اند اما کسی آن‌ها را نمی‌شناسد.

وی این کتاب را اثری ارزشمند خواند و خاطراتی از جیگی جیگی، ننه خانوم بیان کرد.

کیانیان گفت: پدر ما در مشهد در بازارچه حاج آقا جهان مغازه طباخی داشت و تابستان‌ها مرا به دم دکان خود می‌برد و آن‌جا شاگردی می کردم و در همان‌جا بود که وقتی جیگی جیگی بساط نمایشش را پهن می کرد، یکی از مشتری‌هایش من بودم.

او با اشاره به ویژگی‌های جیگی جیگی ادامه داد: فردی سیه چرده و لاغر بود و ساز محلی می زد. موسیقی‌اش شاد بود هرچند خودش غم خاصی داشت. مردم مشهد برایش روایت های زیادی ساخته بودند. چون طبق فرهنگ فولکلور مردم نظرات خود را وارد اتفاقات می‌کنند روایات گوناگونی که در مورد او وجود دارد نشان‌گر اهمیت این شخصیت است.

کیانیان ادامه داد: جیگی جیگی هرگز دنبال پول نبود. در آن زمان که کودکی ۱۰-۱۲ ساله بودم، حرکات او که با ساز انجام می‌داد برایم شگفت‌انگیز بود و شاید علاقه‌ای که به عروسک نمایشی او داشتم باعث شد بعدها سراغ تئاتر بروم. در همان زمان بچه دیگری هم بود به نام محمدرضا که محو مضراب جیگی‌ جیگی می‌شد. پدر محمدرضا قاری قرآن بود و در مغازه‌اش به او تمرین قرآن می‌داد و این کودک کسی نبود جز محمدرضا شجریان که در دوره کودکی‌اش هرکس صدای قرآن خواندن او را می‌شنید میخکوب می‌شد.

داود کیانیان در ادامه به ماجرای عجیب مرگ جیگی جیگی اشاره کرد و این اتفاق را شاهکاری غریب توصیف کرد.

او یادآور شد: جیگی جیگی مطرب بود و به حرم امام رضا راهش نمی‌دادند اما زمانی که فوت کرد همزمان با او مردی والا مقام در مشهد درگذشت که برایش مراسم ویژه‌ای گرفتند اما جالب اینجا بود که پیکرهای آن‌ها در غسالخانه با هم جابجا شد. قرار بود آن مرد والا مقام در حرم حضرت امام رضا (ع) دفن شود که هزینه بسیار بالایی هم داشت و می خواستند جیگی جیگی را که مطرب بود به قبرستانی خارج از شهر ببرند اما وقتی پیکرهای آن‌ها با هم جابجا شد جیگی جیگی با مراسم خاصی در حرم امام رضا و در زیر سقاخانه اسماعیل طلا دفن شد. بعدا خانواده آن مرد والا مقام درخواست نبش قبر کردند اما آیت الله میلانی که مرجع تقلید بود اجازه این کار را نداد و قسمت این شد که هرکه به زیارت امام رضا می‌رود جیگی جیگی را هم زیارت می‌کند.

در ادامه رضا کیانیان نیز در سخنانی یادآور شد: تصوری که از جیگی جیگی در ذهنم هست متعلق به زمانی است که در باغ ارگ مشهد که پر از سینما بود، با پدرم به سینما می‌رفتیم. گاهی در رفت و آمدهایمان جیگی جیگی را می‌دیدیم که ساز می‌زد و عروسک بزغاله‌اش را می رقصاند و این حرکات برای من بسیار جذاب بود. از پدرم می خواستم بمانیم و او را ببینیم و به او پول بدهیم و این تصویر ذهنی من از او بود اما همیشه تصویری زنده است.

این بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون در ادامه گفت: چند سال پیش در ماه رمضان هیاتی از جوانان مرا دعوت کردند تا در مراسم‌شان سخنرانی کنم که نپذیرفتم اما به هیات‌شان رفتم. مراسم‌شان در سالن حجاب برگزار می شد و دیدم تعدادی دختر و پسر جوان شبیه همان جوان‌هایی که در خیابان‌ها می بینیم مراسم احیا را اجرا می‌کنند و بعد هم دیدم کسانی مانند آقای مسجد جامعی، چینی فروشان و ... نیز در برنامه آن‌ها حضور دارند. جالب اینجا بود که حتی یک روحانی هم در مجلس نبود. در همان برنامه یاد جیگی جیگی افتادم و وقتی از من درخواست کردند پشت تریبون بروم و چند کلمه‌ای صحبت کنم به آن‌ها گفتم ۸۰-۹۰ سال پیش مطرب‌ها را برای شادکردن مردم دعوت می کردند اما فردای آن برنامه شادی، دیگر کسی جواب سلام آنان را نمی داد. من نوه همان مطرب‌ها هستم و شما نوه همان حاج‌آقاها و جیگی جیگی یکی از اجداد ما مطرب‌هاست.

کیانیان اضافه کرد: قسمت این بود جیگی جیگی را جایی خاک کنند که هیچ کس با هیچ قدرتی نمی تواند جابجایش کند.

او در پایان صحبتش گفت: امام رضا که ضامن آهو شده است ضامن مطرب‌ها هم می شود.

همچنین در این برنامه محمد برومند کارگردان تئاتر و گردآورنده کتاب که خودش اهل مشهد است در سخنان کوتاهی گفت: قرار است فردا این کتاب را در مشهد با حضور آقای علم الهدی امام جمعه این شهر رونمایی کنیم و طبق فرمایشات امام رضا بهترین کار بعد از عبادت کردن، شادکردن مردم است. نمی دانم با این وصف آیا همچنان موسیقی در مشهد ممنوع است؟

سعید احمدی مدیر انتشارات تیسا نیز توضیحاتی درباره شکل گیری این انتشارات ارائه کرد و افزود: همزمان با انتشار این کتاب کنسرت‌های موسیقی در مشهد ممنوع شد و بعضی افراد احترام به امام رضا را مطرح می کنند در حالی که موسیقی نه تنها بد نیست بلکه شادی‌آفرین است و ماجرای دفن شدن جیگی جیگی در حرم امام رضا نشان‌دهنده کرامات ایشان است که امیدواریم بعد از این کنسرت‌های موسیقی در مشهد با مشکل روبرو نشود.

در پایان برنامه کتاب نامبرده با حضور اصغر همت، مدیرعامل خانه تئاتر، داود و رضا کیانیان رونمایی شد و این هنرمندان پوستر مربوط به برنامه را به یادگار امضا کردند.

رضا کیانیان در کنار امضای خود نوشت: مطرب رضا کیانیان.