آقای اصغر فرهادی، با ما که نه، با خودتان صادق باشید!
اصغر فرهادی، کارگردان ایرانی و برنده دو جایزه اسکار، سال‌ها ترجیح داده بود سیاست را در حاشیه قاب نگه دارد؛ اما حالا در جشنواره فیلم ریو، ناگهان گویی پرده کنار رفته و فرهادی با صدایی بلند از آمریکا و هالیوود سخن می‌گوید.
برترینها: اصغر فرهادی، کارگردان ایرانی و برنده دو جایزه اسکار، سال‌ها ترجیح داده بود سیاست را در حاشیه قاب نگه دارد؛ اما حالا در جشنواره فیلم ریو، ناگهان گویی پرده کنار رفته و فرهادی با صدایی بلند از آمریکا و هالیوود سخن می‌گوید. او دموکراسی آمریکا را «دروغ» خوانده، از نگاه هالیوود به کشورهای دیگر انتقاد کرده و فیلم «آرگو» را نمونه‌ای از نگاهی دانسته که جهان را از بالا به پایین می‌بیند. چرخش ناگهانی این لحن، فرهادی را بار دیگر به سوژه‌ای فراتر از سینما تبدیل کرده است؛ این‌بار نه به‌خاطر فیلمی که ساخته، بلکه به‌خاطر حرف‌هایی که درباره جهانی زده که سال‌ها یکی از مهم‌ترین صحنه‌های موفقیت حرفهای خودش بوده است.
این تغییر لحن اما در ایران با واکنش رسول اسدزاده و شاهین شجری روبه‌رو شد. هر دو نویسنده در دو نوشته جداگانه، پشت حرفهای فرهادی را به اندازه خودِ حرف‌ها محل سؤال دانسته‌اند و به سابقه او در جشنواره‌ها، اسکار و مناسبات سینمای غرب اشاره کرده‌اند. از نگاه آنها، مسئله فقط این نیست که فرهادی چرا از آمریکا انتقاد کرده؛ پرسش اصلی این است که چرا حالا و با چنین صراحتی به یاد بیان دیدگاه سیاسی خود افتاده است؛ آن هم درباره ساختاری که بخش مهمی از اعتبار جهانی او در ارتباط با آن شکل گرفته است.
اسدزاده و شجری در واقع تلاش کرده‌اند این فصل تازه از مواضع فرهادی را کنار فصل‌های قبلی زندگی حرفهای او بگذارند؛ جایی که مرز میان هنرمندی که می‌گوید «سیاسی نیست» و هنرمندی که ناگهان از دموکراسی آمریکا تا سیاست هالیوود را به چالش می‌کشد، باریک می‌شود. نقد آنها روایتی از یک تغییر لحن است؛ از فرهادیِ محتاط در برابر سیاست تا فرهادیِ امروز که در ریودوژانیرو، رو به آمریکا ایستاده و از «دروغ بودن دموکراسی» می‌گوید؛ تغییری که حالا این سؤال را پیش کشیده است که آیا او صرفاً صدای تازه‌ای برای یک نگاه قدیمی پیدا کرده یا فصل تازه‌ای از بازی همیشگی میان سینما، سیاست و مصلحت حرفهای را آغاز کرده است.
رسول اسدزاده روزنامه نگار با انتشار پستی در اینستاگرام نوشت:
پنج سال پیش متنی در باره اصغر فرهادی نوشته بودم با عنوان " مشقات اصغر بودن " که در آن به بندبازی مداوم اصغر فرهادی روی طناب سیاست پرداخته بودم. او هنوز برای اینکه هم گیشه و مخاطب را حفظ کند و هم مجوز فیلمسازی در ایران را داشته باشد درحال بندبازی است. گاهی سخنانی کم خطر و کم هزینه در انتقاد از دم و دستگاه فرهنگی و سیاسی کشور می‌زند و گاهی تبدیل به یک جهان وطن می‌شود و همه فریادهایش را بر سر آمریکا می‌زند...
مصاحبه اخیر او در جشنواره ریو نیز از عادت و شیوه دیرینه او برآمده است. کارگردانی که هنوز فیلم‌هایش در پلتفرم‌های آفلاین و آنلاین آمریکا پول تولید می‌کنند، یکهو یادش افتاده که دموکراسی آمریکا دروغین است و هالیوود نگاه از بالا به پایین به بقیه ملت‌های جهان دارد. او حتی برخلاف بسیاری از هنرمندانِ چپگرا و آمریکا ستیز حاضر نیست مجسمه‌های طلایی اسکار را پس بدهد یا هالیوود و اسکار را تحریم کند، ولی می‌تواند دموکراسی آمریکایی را دروغین تشخیص بدهد. باید از او پرسید، دموکراسی حقیقی به نظر شما چیست و کجاست؟ آیا ترازوی شما برای سنجیدنِ حقیقی بودن دموکراسی، فرانسه است یا ایران امروزی است؟ اساسا چطور می‌شود دروغین یا حقیقی بودن یک دموکراسی را اندازه گرفت و تشخیص داد؟
من به اصغر فرهادی پیشنهاد می‌کنم، به جای مصاحبه‌های کلیشه‌ای و تف انداختنِ کلامی به دست و صورت آمریکا و برای ثابت کردن حسن نیت خودش هم که شده، جوایز اسکار اعم از مجسمه یا مبالغ مالی احتمالی، حق پخش آثار و هر عایدی دیگری که منشا آن آمریکایی است را تحریم کند، جوایز را پس بدهد و اگر یکبار دیگر با لابی‌گری یا هر طریق دیگری کاندیدای جایزه‌ای در آمریکا شد بلافاصله دست رد به سینه آن دروغ گویان بزند... همین!
شاهین شجری منتقد سینما نیز در تحلیل رفتار دوگانه فرهادی نوشت:
اصغر فرهادی از آن انسان‌های زرنگی‌ست که تا نفعی برای خودشان نبینند به هیچ قیمتی نم پس نمی‌دهند. خب اشکالی هم ندارد. زرنگی که بد نیست. ولی از یک جایی که بگذرد دیگر اسمش می‌شود یک چیز دیگر.
کارگردان ناقلا یادش می‌رود که تا وقتی تحویلش می‌گرفتند برای آکادمی پاپیون شیک‌وپیک می‌بست و بازو به بازوی نسوان یانکی میداد و با فرنگی‌ها میانهٔ خوبی داشت و فقدان دموکراسی هم زیاد اذیتش نمی‌کرد. ولی حالا که فیلمهای اخیرش شکست خورده‌اند و کسی حوصلهٔ کپی‌های اروپایی دست دوم را ندارد کجا بهتر از وطن خود آدم؟ مگر اصغر آقا از ناقلاهای دیگری که تاریخ مصرف‌شان تمام شده و دست‌ازپا درازتر به آغوش وطن برگشته‌اند چی کم دارد؟ یعنی وسط این‌همه بریز و بپاش یک لقمه بودجه برای کارگردانی که در قلب آمریکای جنوبی به آمریکای جهان‌خوار بد و بیراه گفته پیدا نمی‌شود؟
حافظهٔ انتخابی کارگردان‌های ناقلا جوری عمل می‌کند که مثلاً همین حرف‌ها را در فصل جوایز جشنوارهٔ کن که از قضا وسط جنگ بود نمی‌توانست بگوید، چون آن زمان‌ها هنوز احتمال جایزه بود و فیلمش هم اکران خارجی داشت و هیچ ناقلایی نمی‌آید بی‌موقع دهنش را باز کند که نان خودش آجر شود.
نوش جان‌تان، بخورید و بیاشامید ولی انصافاً این‌قدر وسط‌بازی و دوسره بار زدن حال خودتان را بد نمی‌کند؟ مثل شترمرغ ضرب‌المثل که وقتی می‌گویی از وضعیت مردم خودت بگو جواب می‌دهد «من آدم سیاسی نیستم»، ولی به وقتش ناگهان دماسنج سیاسی‌اش داغ می‌کند و یادش می‌آید که دموکراسی آمریکایی دروغ است!
نظر کاربران
قرار نیست یک آدم یک نظری داشته باشه تا اخر عمر نظرش عوض نشه. قبل از جنگ شاید نظرشون چیز دیگه بود بعد از جنگ رفتار آمریکا رو دید نظرش عوض شد.ربطی به صداقت داشتن نداره.
تا همین دو روز پیش یه اصغر فرهادی می گفتین صد تا می ریخت بیرون به محض اینکه از اربابتون بد گفت اخ پیف شد واقعا که چقدر حال بهم زنه ازادی بیان شما
پاسخ ها
به تو مربوط نیست چی بگیم
حتی اصغر فرهادی هم وقتی این کشتار بچه‌ها و مردم کشور رو دید، به دموکراسی دروغین آمریکا پی برده. دو روز بعد هم از عملیات شکست حماسی‌شون توسط هالیوود اون‌چنان فیلم بسازن که اتفاقا همین دو آدم به‌اصطلاح روزنامه‌نگار (؟) بیان و به‌به و چه‌چه راه بندازن.
حقیقتا آمریکا که به کشور ما که ناموس ما هست تجاوز کرد و امثال این منتقدها جیکشون در نیومد و نخواستن بفهمن؛ مطمئنم اگه اعضای خانوادشون هم توسط آمریکا کشته بشن بازم تیتر میزنن "دموکراسی زیبای آمریکا همیشه خوبه فقط این یه‌بار یه موشک در رفت و ما رو کشت" ولی فدای سرشون چون آمریکا نباید کسی بهش حرف بزنه یا ضدش باشه. اون همیشه خوبه و حق باهاشه.
من طرفدار فرهادی نیستم ولی مطمئنم شما طرفدار آمریکا هستید، چرا ناراحت شدید، زمانی که فیلمهای سیاه نمایی از ایران میساخت خوب تحویلش می گرفتید الان هم که از این حکومت دفاع نکرده فقط از آمریکا انتقاد کرده،
هر دو نقد زیبا بود. ولی جمله در مورد تاریخ مصرف گذشته هایی که این روزها برمیگردند واقعا عالی بود. جان مطلب همین بود و بس
واقعا آدم نامحترمیه اصغر فرهادی!
منتقدا درست میگن. اگهبه آمریکا اعتراض داری چرا ازشون جایزه اسکار و پولهای کلان میگیری؟ چرا با استودیوهای آمریکایی کار میکنی؟ وقت منافعت میشه باهاشون دوستی؟ این روش زندگیت شریف نیست آقای فرهادی
خودتون هم از این دروغ نوشتن و توجیه واقعیت ها بدتون نمیاد!
میدونم که برترینها این نظر رو نمیذاره ولی باید بگم یکی از چیزایی که باید بررسی بشه اینه که پشت پرده هدایت و مدیریت این سایت کیه؟ از کجا تغذیه میشه؟!!! گرایش های غربی و لائیک؟!! حالا که یه کارگردان نظر مخالف اون رو داده، شده آدمی که صداقت نداره؟ دیدید سر جریان نوید محمد زاده چه جنجالی رو این سایت درست کرد؟!
چیه تا یک‌نفر برخلاف میل شما حرف زد جنجال به تا می کنید شما که دنبال آزادی بیان هستید و مدعی آن چرا یک نفر برخلاف شما حرف می زند می‌خواهید خاموشش کنید شما هم فقط دوست دارید با کلمه دموکراسی پز بدهید
پاسخ ها
خوبه تا الان قبولش نداشتین چی میگی
از آمریکا و فستیوال فیلمش اعتبار بگیری بعد به آمریکا حمله کنی جوکه
با صدا و سیما کار میکرد بعد برای خاص بودن فیلم پایان باز میساخت فیلمش رو میداد اسکار امریکا رو دوست داشت
فیلم اشغال دروغ ارگو امریکا دموکراسی نداره اما ایران داره حتما
حرف درستی زده ، ولی مثل همیشه غربگداها بهشون برخورده ناراحت شدن
پاسخ ها
جالبه فرهادی منفور تون یهو عزیزشد چقدر بهش حمله کردین برای اسکار امریکایی یادته
درود بر شما جناب شاهین شجری، تا الان هیچ کسی اینچنین بی پرده شخصیت واقعی فرهادی توصیف نکرده بود.
حالا شما چرا انقدر سوختی :)
همه شون همین طورن. از هر نمدی یک کلاه تازه می دوزند
اقای فرهادی اگر امریکا و فرهنگ و سیاست امریکایی نبود شما الان مجبوربودید در ایران زیر دست علی اوجی فیلم بسازید و او هم با اکراه دستمزد شمارا را اقساطی پرداخت کند . اقای فرهادی نمک خوردی نمکدان را نشکن که عاقبت بدی دارد
ما 47 ساله داریم تقاص این کار را میدهیم ما واقعا نمک نشناسیم
اقای فرهادی اگر امریکا و فرهنگ و سیاست امریکایی نبود شما الان مجبوربودید در ایران زیر دست علی اوجی فیلم بسازید و او هم با اکراه دستمزد شمارا را اقساطی پرداخت کند . اقای فرهادی نمک خوردی نمکدان را نشکن که عاقبت بدی دارد
ما 47 ساله داریم تقاص این کار را میدهیم ما واقعا نمک نشناسیم
پاسخ ها
آمریکا به ایران تجاوز کرده و اماکن مسکونی و مدارس و جشن عروسی هم زده، ترامپ هم فیلم مصاحبه قدیمش را گذاشته که به دنبال نفت ایران است. از آن طرف هم گفته که نقشه ایران تغییر خواهد کرد. شما این وسط دنبال کدام قاتل بروسلی هستی؟
در زندگی همیشه باید از نزدیک تجربه کنی تا با پوست و استخوان بتونی از مواضع خودت دفاع کنی.
نمره آمریکایی که خود من تجربه کردم جهان پنجمی بود که تا از نزدیک ندیده بودم محال بود باور کنم ، حتی اگر آیه قرآن بود.
فرهادی در آینده هم فبلم هایی برای اسکار و ... خواهد فرستاد.
بنابراین مثل این منتقدان که طرفداران هنرشون از خاله و عمه بیشتر نیست ، حسادت و بخلشون ارزشی نداره.
احتمالن بابک زنجانی داره اون رو هم میاره ایران... قبل از نصرالله م منتظر اصغر ف باشید!
برای من سوال که واقعا چرا سایت برترین ها در صورت انتقاد از آمریکا بطرف میتوپه اونم به کی به اصغر فرهادی ای خودش از منتقدان سیاسی مملکت بوده لازم نبوده نظرشو بگه با فیلماش اینو گفته یعنی هرکس منتقد مملکت باشه نباید منتقد آمریکا باشه ، واقعا شماها چه نفعی می برید از اینکه آمریکا نقد نشه، شماها چجوری دارید از این دولت و مملکت ارتزاق می کنید ولی تا بحال بطور واضح و روشن از حمله آمریکا و اسرائیل اعتراضی نکردید آخه بدبختا تا کی میخوای خاکستری بمونید
برترین ها کمتر شام بخور
مشکل ایران اینه که نویسندگان وروشنفکران وهنربنداش و خبرنگاران وسیاسیون ووو کلا کسانی که فقط به فکر موقعیت خودشونن به ملت خائن هستن وهرگز کنارملت ومشکلات ورنج هایشان نبودن ونیستن
یک کارگردان مطرح در کشاکش تجاوز آمریکا به ایران، نقش و نیش ملایمی به آمریکا زده، شما چرا دردتان گرفته؟ مگر ترامپ اوایل جنگ نگفت که نقشه ایران احتمالا تغییر خواهد کرد؟ مگر نمیبینید که ترامپ می گوید «ملت تروریست»، «ملت دیوانه»، «ملت آدمخوار»، فکر می کنید منظور او با شما نیست یا بمب های او در صورت تجاوز به منازل و دفاتر شما برخورد نخواهد کرد؟
پاسخ ها
مردم رو نگفت خودتون رو گفت