۵ دستور غذایی ویژه شب یلدا

یلدای آذری یا خَشیل


شب یلدا، در شهرهای آذربایجان و بین مردم ترک، شب طولانی و شادیه که از غروب آفتاب مراسم مختلفی برای این شب اجرا می‌شه. البته تدارکات مربوط به شکم و خوراکی محور همه برنامه‌هاست.

خشیل یکی از غذاهاییه که کنار غذاهای دیگه تو سفره شب یلدا چیده می‌شه. این یکی از غذاهای زمستونی مردم آذربایجانه که به خاطر کالری بالایی که داره مقاومت بدن رو هم در مقابل هوای سرد این مناطق بالا می‌بره.

هرچند همه فامیل تو این شب بلند دور هم جمع می‌شن و مقدار زیادی غذا باید پخته بشه، اما دستور غذا رو برای ۴ نفر می‌نویسیم که بتونید به نسبت جمعیت کم و زیادش کنید.

یک پیمانه بلغور گندم، ۶ قاشق غذاخوری آرد گندم، یک لیتر آب سرد، شیر و عسل و کره به مقدار دلخواه کنار بذارید. بلغور رو چند ساعت قبل از شروع بدو بدو برای تدارک شب یلدا با آب سرد خیس کنید. بذارید با حرارت ملایم بپزه و بعد

که خوب پخت و آبش رو کشید، بذاریدش کنار. حالا آرد رو برای

چند دقیقه روی حرارت ملایم تفت بدید تا بوی خامش از بین بره و بعد آب و بلغور رو بهش اضافه کنید. هم بزنید تا حسابی غلیظ بشه.

وقتی این دسر ساده حسابی غلیظ شد، برای سرو اونو تو ظرف گودی بریزید و شیر و عسل گرم رو وسطش خالی کنید. بعضی‌ها کره آب شده هم روی این غذا می‌ریزن و شما هم می‌تونید امتحانش کنید. چاشنی این غذا شیره

انگوره و به غیر از شب یلدا معمولا به عنوان صبحونه تو روزای سرد


نارپلو، شام چله‌ی قزوین


اگه تو بچگی و بازی "اسم و فامیل" اسم انارپلو رو می‌نوشتیم، حتما داد همبازی‌هامون درمیومد که انارپلو غذا نیست. اما واقعا این اسم یه غذای مخصوص شب چله تو شهر قزوینه. تا وقتی این غذا رو نخورید، نمی‌تونید حدس بزنید

ترکیب انار و برنج با کشمش و خلال پسته چه طعم عجیب و

جالبیه. چطوره واسه چله امسال یه قابلمه از این غذای خوش‌رنگ درست کنیم و یه طعم جدید رو تجربه کنیم؟

فکر نمی‌کنم پختن این غذا بیشتر از یک ساعت زمان بخواد. ۴ پیمونه برنج رو پاک کنید و بشورید، یک و نیم‌ کیلو انار دون شده هم و نصف لیوان خلال پسته هم می‌خواهیم. اندازه یک لیوان گشنیز تازه خرد شده، یک قاشق پودر تخم

گشنیز، نصف لیوان کشمش پلویی و کمی زعفرون آب‌کرده هم لازم داریم.

برنج رو به روش معمول آبکش کنید. همه مواد بالا با یک درجه حرارت پخته می‌شن. اگرچه دون کردن و خرد کردن این مواد وقت برده، اما همه رو با هم سرخ می‌کنیم و این‌طوری تو مصرف زمان صرفه‌جویی می‌کنیم.

حالا ته قابلمه روغن بریزید و ته‌دیگ سیب‌زمینی یا نان بذارید و یک لایه برنج و یک لایه از مایه خوشمزه و خوش‌رنگ‌تون رو بریزید تا قابلمه پر شه و بذارید مثل همه مخلوط پلوهایی که تا حالا درست کردید، دم بکشه.

حالا اگه تو برنامه بازی‌های شب یلدا اسم و فامیل رو هم دارید، انارپلو رو برای اسم غذا با حرف الف بنویسید و مطمئن باشید داد کسی به هوا نمی‌ره.


خرما از زاهدان، خاگینه در زنجان


خاگینه خرما یکی از غذاهای سنتی شهر زنجان برای شب یلداست. این غذای شیرین و خوشمزه جزو غذاهاییه که زنجانی‌ها سالی یکبار و فقط برای این شب درست می‌کنن. غذای پر انرژی و مقویه که اگه زنجانی‌ها دلیل قانع‌کننده‌ای

برای پخت اون فقط برای یکبار در سال نداشته باشن، می‌شه

همیشه یا اقلا تو ماه‌های سرد سال درست‌ش کرد.

طرز تهیه این غذا راحته و فقط کمی حوصله می‌خواد چون مرحله به مرحله مواد رو سرخ می‌کنن و روی هم می‌چینن.

اولین قدم سرخ کردن مقدار زیادی پیاز خلال شده است. هر چقدر مقدار پیازتون زیاد باشه، بهتره. پس اگه امشب مهمون دارید حدود یک کیلو پیاز رو باید به ظرافت خرد و تا مرحله طلایی شدن سرخ کنید. بعد از اینکه پیازها طلایی شد،

کمی زردچوبه، فلفل سیاه و دارچین و نمک بهش بزنید و کناربذارید.

تو همون تابه نیم کیلو خرما زاهدی خشک رو که هسته گرفتید سرخ کنید. خرما نیاز زیادی به پختن نداره و یه تفت چند دقیقه‌ای براش کافیه. اینم تو یه ظرف دیگه کنار بذارید.

حالا نوبت نیم کیلو کشمش پلویی، و مقداری خلال پسته و بادومه که باید به سرعت تفت بدید و کنار بذاریدش.

حالا به ترتیب پیاز، خرما، مخلوط کشمش و آجیل رو توی ظرف شیشه‌ای بچینید و روی ظرف دو تا تخم‌مرغ بشکنید، و کمی ادویه و نمک و زعفرون روی تخم‌مرغ بپاشید و در ظرف رو بذارید. ده دقیقه بعد خاگینه خرما آماده است


یلدا با حافظ و کلم‌پلوی شیرازی


حافظ‌خوانی یکی از سنت‌های شب چله است. به نظرتون همشهری‌های خواجه تو شب یلدا چه غذایی درست می‌کنن! یه غذای خوشمزه به اسم کلم‌پلو. شاید امسال شما هم امسال به سنت‌های قومی خودتون تغییری دادید و

خواستید این غذا رو هم به سفره یلدا اضافه کنید.

این غذا با کوفته قلقلی درست می‌شه ولی می‌تونید از گوشت قیمه هم اضافه کنید. نیم کیلو گوشت چرخ‌کرده رو با ادویه، نمک، یک پیاز رنده شده و دو قاشق آرد نخودچی ورز بدید و کوفته‌های ریز درست کنید و توی روغن سرخ کنید.

حالا یه دونه کلم‌برگ بزرگ سفید رو رشته رشته خرد کنید و یه تفت مختصری بهش بدید تا کمی نرم بشه. یک پیاز وسه قاشق رب گوجه بهش اضافه کنید. اندازه یک لیوان آب‌گوشت روی این مواد بریزید و بذارید چند دقیقه بپزه و بعد

کوفته‌های سرخ شده رو توش بریزید. یک ربع پخت تا کشیدن آب

این مایه زمان مناسبیه. نمک و فلفل و پودر دارچین و زعفران دم‌کرده رو قبل از کشیده شدن آب مایه توش بریزید.

تو مدتی که مایه غذا می‌پزه، برنج رو آبکش کنید و برنج‌ها رو کمی زودتر از موقعی که برنج سفید می‌پزید آبکش کنید و لایه لایه از مایه گوشت و برنج توی قابلمه بچینید. برای اینکه غذاتون خوب دم‌بکشه یک قاشق روغن داغ و نصف

لیوان آب داغ روش بریزید و دم‌کنی بذارید و روی حرارت ملایم برنج رو دم کنید.

45 دقیقه بعد شما با هزاران شیرازی دیگه یک غذای خوشمزه سر میز شام یلدا دارید.


مازندران و یلدا و خورش ناردون

هر جای ایران که باشیم، انار یکی از میوه‌های اصلی شب یلداست. اما اگه تو شمال کشور و تو مازندران باشیم، غذای اصلی شام یلدا هم با انار درست می‌شه. "کِرک اِنار تیم پهلو" اسم این غذاست و چون جز شمالی‌ها کسی

نمی‌تونه اسمش رو سریع به یاد بیاره، به اسم خورش ناردون هم

معروف شده. این غذا با مرغ یا با گوشت پرنده‌های بومی مثل اردک و مرغابی درست می‌شه.

اگه می‌خواهید این غذا رو شب یلدا درست کنید به این مواد نیاز دارید: یه مرغ چاق و چله، یه پیاز درشت، سه تا انار ترش دون شده، ادویه (فلفل، زردچوبه، دارچین) و نمک و اگه دوست داشته باشید مقداری بادمجون سرخ شده برای کنار

غذا.مرغ رو با کمی ادویه، پیاز و یه حبه سیر بپزید. تو این مدت پیاز رو ریز و سرخ کنید و وقتی پیاز طلایی شد دونه‌های انار رو بریزید توش و تفت بدید، اگه انارتون به اندازه کافی سرخ نبود، می‌تونید یک قاشق رب انار یا رب گوجه‌فرنگی

بهش اضافه کنید.حالا مرغ پخته شده رو توی فر بذارید یا سرخ کنید. بذارید مایه انار‌تون آروم بپزه و غلیظ بشه. برای اینکه رنگ خورش تغییر نکنه روی تابه در نذارید. غلظت آب خورش باید مثل فسنجون بشه.وقتی خورش جا افتاد اونو کف

ظرف بریزید و مرغ رو روش بذارید. اگه دوست داشته باشید، می‌تونید بادمجون‌های سرخ شده رو هم کنارش بچینید.