شخصیت شناسی مالی

ماهنامه معیشت: در هنگام انجام کارهای مالی، خرید کالایی خاص، سرمایه گذاری و دیگر امور مشابه، اغلب ما صرفا به انگیزه مستقیم خود آگاهی داریم و تصور می کنیم که نیازی واقعی باعث اخذ این تصمیم شده است. این در حالی است که همین تصمیمات به ظاهر ساده، در افراد مختلف به نحوی متفاوت نگریسته می شوند و به همین دلیل، نتیجه نهایی آنها نیز متفاوت است. اما اگر تمام شرایط یکسان باشد و موقعیت مشابهی پیش روی دو نفر قرار گیرد، چه چیزی باعث تصمیم گیری متفاوت و اقدامات متمایز آنها می شود؟

برای پاسخ به این پرسش، باید به شخصیت شناسی مالی و ساختارهای روانی متفاوت افراد توجه کنیم. همان گونه که در تمام امور زندگی، افراد با پس زمینه ذهنی و روانی متفاوت به مسائل می نگرند، درخصوص امور پولی و مالی نیز نقش شخصیت فرد بسیار بیشتر از چیزی است که به نظر می رسد. با شناسایی نو شخصیت مالی خود می تونید عادات هزینه ای، اشتباهات و رویه های خود را شاناسایی کنید و در نهایت، عملکرد بهتری در این زمینه داشته باشید. در ادامه پنج گونه اصلی از شخصیت مالی را به شما معرفی خواهیم کرد و ویژگی های هر یک از آنها را شرح خواهیم داد. با استفاده از این توضیحات، می توانید شخصیت خود را مورد بررسی قرار داده و نقاط قوت و ضعف آن را شناسایی کنید.

1- خوش بین ها

اگر انسان امیدواری هستید که رویکردی مثبت نسبت به آینده دارد و همواره نیمه پر لیوان را می نگرید، باید خود را فردی خوش بین بنامید. اما آیا می دانید که انواع مختلفی از خوش بینی وجود دارد و عادات هزینه ای آنها با هم متفاوت است؟

خوش بین های واقع بین رویکردی دقیق تر به زندگی مالی خود دارند و سعی می کنند درباره هزینه های خود براساس بودجه عمل نند. در عین حال، در وفاداری به بودجه خود همواره موفق نیستند. آنها برای مواجهه با چالش های جدیدی چون خرید ماشین یا خانه به حد کافی شجاعت دارند، اما تصمیمات خود را براساس آنچه قابل کنترل است اخذ می کنند. از این رو برخورد افراطی در این گروه کمتر به چشم می خورد و در حد توانایی های خود گام بر می دارند.

در برابر این افراد، خوش بین های ایده آلیست درک درستی از وضعیت پیش روی خود ندارند و اقدام به پذیرش ریسک هایی می کنند و شکست های احتمالی را باور ندارند. این افراد فرضیاتی درباره زندگی دارند و نسبت به این پیش فرض ها اعتماد کامل دارند. این گروه از افراد به دلیل رویکرد خاص خود، اغلب گرفتار انبوهی از بدهی هستند، تراز مالی آنها چندان مناسب نیست و نمی توانند هزینه ها را به درستی کنترل کنند. طبیعی است که خوش بین های ایده آلیست در مقاطعی زندگی را به خوشی و آرامش می گذراند. اما بهای این خوشبختی مقطعی را با فشارهای شدید در دوره های بعدی خواهندپرداخت.

در مجموع خوش بینی در ترکیب با واقع بینی یکی از بهترین شخصیت های مالی است که آرامش و احساس رضایت درونی را برای فرد به ارمغان خواهدآورد.

۲- محافظه کارها

شاید در مورد پول و سایر امور جهان بسیار محتاط باشید و سعی کنید با محافظت از منابع، امنیت ذهنی خود را تامین کنید. اگر چنین شخصیتی دارید، می توان شما را فردی «محافظه کار» نامید. چنین افرادی به سبب دقت در نحوه خرج شدن پول، کمتر با بدهی و شدواری های مالی رو به رو می شوند. از دید محافظه کارها پول نقد پادشاه سرزمین اقتصاد است. سبد سرمایه این افراد معمولا آکنده از مبالغ نقد است و به سبب ریسک پذیری، کمتر وارد عرصه های سرمایه گذاری می شوند. این گروه از افراد از خرید اعتباری و قسطی نیز گریزان هستند و سعی می کنند تا حد امکان از ورود به بدهی جدید به تراز مالی خود جلوگیری کنند.

این رویکرد هرچند سبب کنترل بدهی ها و ثبات قابل توجهی در زندگی محافظه کارها می شود، اما به سبب ریسک گریزی، اقدامات ضروری و خطرات لازم برای یپشرفت را پذیرا نیستند. در نتیجه پیشرفت توان مالی و کیفیت زندگی آنها بسیار کندتر از دیگران است و ناچارند از برخی عوامل لذت بخش زندگی صرفنظر کنند.

۳- ریسک پذیرها

افرادی با رویکرد باز و افراطی نسبت به امور مالی، اغلب در میان سرمایه گذاران و کارآفرینان جای می گیرند. ریسک پذیرها اغلب به دنبال فرصت های تازه برای سرمایه گذاری هستند و به همین دلیل، پس انداز نقد برای آنها اهمیت چندانی ندارد. این افراد همچنین از قرض گرفتن مبالغ و خرید اعتباری نیز ترسی ندارند و به همین دلیل،مهم ترین معیار آنها برای فعالیت های مالی، حفظ اعتبار برای اخذ وام و خریدهای تازهاست.

ریسک پذیرها نیز به مانند خوش بین ها به دو گروه عمده قابل تقسیم هستند. یک گروه از آنها واقع بین هستند و با تحقیق، بررسی های دقیق و تحلیل جامع بازارها فعالیت می کنند. از این رو خطرات موجود در فعالیت های آنها به شدت کاهش می یابد. اما ریسک پذیرهای ایده آلیست با بی پروایی به فعالیت های مالی می نگرند و پیش از تفکر و تحلیل کافی، اقدام کردن را آغاز می کنند. این روش ریسک پذیرهای افراطی و خیال پرداز را در معرض خطرات بسیار و حتی نابودی زندگی مالی قرار می دهد.

نکته مهم در این زمینه آن است که ریسک پذیری لزوما ویژگی مثبت یا منفی در شخصیت فرد نیست. مهم این است که میزان پذیرش ریسک با واقعیات هماهنگ باشد و کیفیت زندگی از تصمیمات افراطی آسیب نبیند.

4- متفکرها

فرد متفکر به خوبی از پس مدیریت پول و تدوین استراتژی های مناسب بر می آید و به دقیق ترین موارد نیز توجه دارد. این گروه از افراد به سبب قدرت تامل و تحلیل، رویکرد منطقی و درستی نسبت به مباحث مالی دارند؛ اما تحلیل درست همواره به موفقیت و نتایج مطلوب نمی انجامد. چرا که درگیر شدن با جزییات و تلاش برای برنامه ریزیدقیق ممکن است باعث غفلت از سایر زمینه ها و پرهیز از گام برداشته شود.

از این رو، شاید متفکرها در زمان تصمیم گیری با نوعی فلج شدن اراده مواجه شوند و به همین دلیل، ترس از تصمیم گیری و اقدام عملی را تجربه کنند. بدیهی است که بدون پذرش درجه خاصی از ریسک و تلاش برای عمل به برنامه ها، نتایج مطلوبی به دست نخواهدآمد. فکر و تلاش ذهنی هر چند شر لازم برای حرکت درست مالی است، اما مغز ما به تنهایی قادر به انجام کاری نیست و به زور بازوان و پاهایمان هم نیاز داریم!

۵- احساساتی ها

این گروه از افراد چنان که از نام گذاری آنها مشخص است، اهل حس کردن هستند. پول نیز به مانند سایر جنبه های زندگی عاملی برای انگیزش احساسات، تجربه شرم و گناه و یا از دست دادن و فقدان است. این فشار احساسی باعث می شود چنین گروهی در برابر کالاهای زیبا و خواستنی به ناگاه تسلیم می شوند. بیهوده منابع را تلف می کنند و آنگاه دچار احساس گناه می گردند. احساساتی ها همچنین بخش عمده ای از پول خود را صرف جلب رضایت دیگران می کنند، چرا که از فقدان نسبی اعتماد به نفس رنج می برند و به همین دلیل سعی می کنند با خرج کردن مقادیر قابل توجهی از پول رضایت و محبت دوستان و آشنایان را به دست آورند.

در میان این افراد، کسانی به چشم می خورند که به ناگاه به ثروت زیادی دست پیدا کره اند و بی پروا به اتلاف این منابع می پردازند. اما به دلیل آنکه هر خرید یا هزینه ای صرفا به صورت مقطعی احساس رضایت ایجاد می کند، فرآیند هدر دادن پول پایانی ندارد، تا آنگاه که حساب بانکی فرد به انتها برسد!

البته رویکرد احساساتی به پول صرفا شامل این نقاط ضعف نیست. کار و تلاش سخت و به دست آوردن پول صرفا برای احساس رضایت و خوشبختی است. به همین دلیل بهادادن به احساسات و خواسته های درونی برای زندگی شاد و باکیفیت ضروری است.

آنچه در اینجا مورد اشاراه قرار گرفت به مواردی اشاره دارد که فرد در این رویکرد افراط نموده و توان کنترل احاساست خود را نداشته باشد.

در نهایت، باید به این نکته اشاره شود که نقاط قوت و ضعف مندرج در هر یک از این شخصیت ها دائمی و غیرقابل تغییر نیستند. می توانید از طریق مشورت با متخصصان مالی و روان شناسان نقاط قوت شخصیت خود را تقویت نموده و بر ایرادات غلبه کنید. در حقیقت، بهترین وضعیت روانی و ذهنی برای فرد استفاده از وجوه مثبت تمام این رویکردها و یا دست کم تلاش برای تقویت این جنبه ها است.