«دکتر استرنج»؛ غریبه ای که جهان را نجات داد

مجله همشهری دانستنیها - حسین رحمانی: فیلم «دکتر استرنج» (Doctor Strange) سرانجام راهی سالن های سینما شده است و به عنوان چهاردهمین فیلم از «جهان سینمایی مارول» به نمایش درآمده است. فیلمی که تا حدودی با فیلم های دیگر مارول فرق می کند و فضایی تیره تر و وهم آلودتر دارد.

خود شخصیت «دکتر استرنج» هم شخصیت منحصر به فردی است و از نظر بیشتر کامیک بوک بازها این شخصیت نقطه مقابل بیشتر شخصیت های کلاسیک کامیک بوک های مارول است. شاید به همین دلیل باشد که این شخصیت به اندازه ابرقهرمانان دیگر مارول شناخته شده نیست و احتمالا شما هم تاکنون درباره او چیز ینشنیده اید. به بهانه آغاز نمایش عمومی فیلم «دکتر استرنج» سراغ این شخصیت کامیک بوکی رفته ایم تا ضمن آشنایی با یکی از عجیب ترین شخصیت های مارول، برای دیدن فیلم هم آماده شویم.

دکتر استرنج (Doctor Strange)

• کارگردان: اسکات دریکسون
• فیلمنامه: اسکات دریکسون، سی. رابرت کارگیل
• بازیگران اصلی: بندیکت کامبریچ، ریچل مک آدامز، تیلدا سوئینتون

دکتر استرنج در اصل یک پزشک بوده و نام فامیلش واقعا «استرنج» (Strange به معنای عجیب) است. «استفان وینسنت استرنج» (Stephen Vincent Strange) در سال 1963 (1342) به دست «استیو دیتکو» (Steve Ditko) و «استن لی» (Stan Lee). هنرمندان افسانه ای مارول، خلق شد و البته در خلق این شخصیت و داستان های او، استیو دیتکو سهم بیشتری داشت. خود استیو دیتکو شخصیت جالبی داشت و بیش از هر کس دیگری در ورود فضاهای عجیب و غریب و ماورایی به جهان کامیک بوک های مارول نقش داست. پس زمینه داستان دکتر استرنج ابتدا در سال 1963 (1342) در شماره 115 از مجموعه کامیک بوک های «قصه های عجیب» (Stranhe Tales) گفته شد.

دکتر استرنج در آغاز پزشک جراح بااستعداد و زیردستی است که به سرعت پله های ترقی را طی می کند و در زمینه کاری اش به شهرتی عظیم می رسد. اما یک تصادف اتومبیل دستانش را از کار می اندازد و حرفه اش را (به عنوان یک جراح) نابود می کند. دکتر استرنج سال ها به دنبال راهی برای درمان دستان از کار افتاده اش می گردد و سرانجام ازتبت سر در می آورد.

جایی که با استادی بازمانده از دوران باستان رو به رو می شود و از این استاد همه چیز را در رابطه با سحر و جادو و جهان دیگر می آموزد. پس از این مرحله است که دکتر استرنج دارو و درمان های عادی را پشت سر می گذارد و به درجه «جادوگر اعظم» (Supreme Sorcerer)، استاد بزرگ سحر و جادو می رسد.

ابزار و وسایل جادوگری

شاید با پیش آمدن بحث سحر و جادو تصور کنید دکتر استرنج هم مانند هری پاتر یک چوب جادوگری دارد و با خواندن وردهایی کارهای عجیب انجام می دهد. اما این طور نیست و جادوگری های دکتر دکتر استرنج شباهتی به روش های مدرسه هاگوارترز ندارد. ولی دکتر دکتر استرنج از قدرت ویژه اش برای استفاده از ابزارهای جادویی استفاده می کند. یکی از این ابزارها شنل مخصوص او است. استرنج به کمک این شنل می تواند پرواز کند، بدون آن که لازم باشد ورد خاصی بخواند. وسیله مهم دیگری که استرنج در اختیار دارد، «چشم آگاماتو» (Eye of Agamato) است.

در کامیک بوک ها، چشم آگاماتو یک شیء افسانه ای است که قدرت های فوق العاده ای علیه نیروهای شیطانی دارد. صاحب این وسیله می تواند به سمت شیاطین اشعه هایی تضعیف کننده شلیک کند. بر توهمات دیداری غلبه کند و ذهن دیگران را بخواند. چشم آگاماتو در اصل وسیله ای است که نسل به نسل بین جادوگران اعظم دست به دست شده و یکی از قدرتمندترین اشیای سحرآمیز موجود در این جهان است. اما به نظر می رسد در جهان سینمایی مارول، این چشم کمی تغییر کرده باشد.

به گفته «کوین فیج» (Kevin Feige)، تهیه کننده استودیو مارول، چشم آگاماتو می تواند برای دست کاری زمان به کار رود. اگر چنین باشد، می توانیم انتظار داشته باشیم که «چشم آگاماتو» یکی از «شش سنگ بی نهایت» در جهان سینمایی مارول باشد. این شش سنگ بی نهایت، درواقع سنگ هایی با نیروهای ویژه هستند که بعضی از شخصیت های جهان سینمایی مارول مانند «تانوس» (Thanos) به دنبال به چنگ آوردن شان هستند.

اگر دکتر دکتر استرنج صاحب یکی از سنگ های بی نهایت در جهان سینمایی مارول باشد، آن وقت باید او را جدی تر بگیریم. چون در این صورت می شود با اطمینان گفت دکتر استرنج در فیلم «انتقام جویان: جنگ بی نهایت»، یکی از فیلم های مهم بعدی مارول، نقشی کلیدی خواهدداشت. همان طور که می دانیم تانوس می خواهد با در اختیار گرفتن هر شش سنگ بی نهایت، تمام کهکشان ها و موجودات زنده ساکن آن را نابود کند.

دکتر و دشمنانش

دشمنان شخصی دکتر دکتر استرنج موجوداتی عجیب از ابعاد دیگر هستند و در جهان ما زندگی نمی کنند. دشمنانی از قبیل «بارون موردو» (Baron Mordo) که همشاگردی سابق دکتر استرنج بوده است، شیطانی به نام «دورمامو» (Dormammu) و «شوما گوراث» (Shuma- Gorath) که «سلطان آشوب» هم لقب دارد. بارون موردو پیش همان استاد دکتر استرنج تعلیم دیده است و از همان دوران کودکی استرنج، کابوس هایی وحشتناک برای او ایجاد می کرده است؛ چون می توانسته آینده را ببیند و متوجه شود این کودک در آینده دشمن او خواهدشد.

در فیلم «دکتر استرنج»، «چویتل اجیوفور» (Chiwetel Ejiofor) نقش این شخصیت را بازی می کند. دور مامو اما موجودی کاملا آن جهانی است و به نژادی تعلق دارد که از انرژی خالص پدیده آمده است. دور مامو دست کم یک بار کوشیده است به جهان انسان ها نفوذ و این جهان را نابود کند.

اما دکتر استرنج توانسته جلوی او بیاستد و جلوی این کار را بگیرد. شوما- گوراث هم موجودی باستانی و از نژاد شیاطین است و در کنار قدرت های متعددش، عمری جاودانه دارد. شوما- گوراث زمانی فرمانروای این جهان بوده است، اما جادوگری به نام «Sise- Neg» او را به جهان دیگری تبعید کرده است. از آن زمان به بعد شوما- گوراث در تلاش است تا راهی به جهان ما بیابد و این جهان را نابود کند.

دکتر استرنج و فرهنگ شرق

کامیک بوک ها و شخصیت دکتر استرنج تا حدود زیادی محصول افسون و جاذبه فرهنگ شرقی در آمریکای قرن بیستم است. نتیجه این که سیر داستانی این کامیک بوک ها مولفه های شرقی زیادی دارد؛ استفان وینسنت استرنج، جوان سفیدپوستی است که به تبت می رود تا علوم غریبه بیاموزد و پس از آموختن جادوگری و راه و روش مبارزه، به قهرمانی بزرگ تبدیل می شود که کارش نجات جهان است.

اما در قرن بیست و یکم، فرهنگ شرقی دیگر آن افسون دهه 1960 (1340) را ندارد و شاید به همین دلیل است که «تیلدا سوینتون» آمریکایی نقش «استاد باستانی استرنج» (The Ancient One) را بازی می کند. تا حدودی هم جهان مردانه فیلم های مارول مورد انتقاد بوده است و احتمالا این موضوع هم در انتخاب یک بازیگر زن برای نقش استاد باستانی بی تاثیر نبوده است.