سرطان همچنان در قهوه خانه ها جولان می دهد

روزنامه آرمان در گزارشی نوشت: یک مقام مسئول در وزارت بهداشت می‌گوید ۸۰‌درصد تنباکو‌های معطر حاوی بنزن و سرطان‌زا هستند. افزایش مصرف قلیان در ایران و گرایش بیشتر جوانان و زنان به این نوع ماده دخانی باعث شده است مسئولان هرازگاهی هشدار‌هایی در این زمینه بدهند.

نتایج مطالعات شیوع‌شناسی قلیان در تهران نشان می‌دهد ۱۷‌درصد جمعیت بالای ۱۵سال در این شهر قلیان مصرف می‌کنند. به نظر می‌رسد میزان شیوع قلیان در استان‌های جنوبی همچون بوشهر و هرمزگان از تهران بیشتر است، زیرا در این مناطق تعداد قابل توجهی از زنان هم قلیان می‌کشند.

براساس آمار ۲۷‌درصد مردان و ۲.۵‌درصد زنان ایرانی دخانیات مصرف می‌کنند. در حال حاضر یک تا سه‌درصد خانم‌ها سیگار و ۳۰‌درصد دانشجویان دختر قلیان مصرف می‌کنند. براساس پژوهش‌های انجام‌شده در بین دختران و پسران ۱۶تا ۲۵‌ساله که پاتوق آنها در اماکنی همچون دربند، درکه، فرحزاد و... است، مشخص شد ۸۰‌درصد این افراد برای تفریح و سرگرمی قلیان می‌کشند.

رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت با بیان اینکه ۷۰ تا ۸۰‌درصد تنباکوهای معطر مواد صنعتی شامل اسانس‌ها و حلال‌های بسیار خطرناک از جمله بنزن است، گفت: جریمه‌هایی که برای مکان‌های عرضه قلیان صادر می‌شود، قدرت بازدارندگی لازم را ندارد.

خسرو صادق‌نیت درباره استفاده از تنباکوهای معطر افزود: در آزمایشاتی که از این نوع تنباکو‌ها صورت گرفته، هرچند این تنباکوها به اسم میوه‌جات و سبزیجات عرضه می‌شوند، اما هیچ ‌آثاری از میوه‌جات و سبزیجات در آنها وجود ندارد.

او با اشاره به اینکه بنزن یکی از خطرناک‌ترین مواد سرطان‌زاست، ادامه داد: تنباکوی استفاده شده در این نوع تنباکوها نیز از نوع نامرغوب و درجه۳ است. درواقع تنباکوهایی را که قارچ و کپک زده‌اند، برای اینکه دوباره به چرخه مصرف بازگردانند، جمع‌آوری می‌کنند و با اضافه کردن اسانس‌ها و حلال‌ها آنها را به صورت تنباکوی معطر وارد بازار می‌کنند.

رئیس مرکز سلامت محیط و کار گفت: در بازرسی‌هایی که از مراکز عرضه قلیان داشتیم، متوجه شدیم در تنباکوهای آماده‌شده مواد روانگردان نیز استفاده می‌شود و در برخی از این مراکز مواد روانگردان نیز پیدا کردیم.

صادق‌نیت تاکید کرد: تنباکوهای معطر به‌مراتب آسیبش از تنباکوهای معمولی بیشتر و خطرناک‌تر است و از آنجا که اغوا‌کننده است، مردم آن را مفید و بی‌خطر می‌دانند و بسیار از آن استقبال می‌شود. درضمن مصرف قلیان‌های معطر در بین جوانان و نوجوانان به‌ویژه دختران بیشتر شده است.

او با بیان اینکه قسمت قابل توجهی از این تنباکوهای وارداتی از کشور مصر هستند، گفت: ما در این زمینه سعی کردیم با کمک وزارت صنعت، معدن و تجارت، اقدام به ممانعت از واردات و همچنین تولید آن کنیم که این ابلاغیه با شکواییه‌ای از سوی تولید‌‌کنندگان و وارد‌کنندگان مواجه شد و این موضوع در دیوان عدالت اداری مطرح و این ابلاغیه توسط حکم دیوان متوقف شده است. امیدواریم با بررسی‌هایی که در دیوان عدالت اداری انجام می‌شود، بتوانیم با این عامل سرطان‌زا مقابله کنیم.

رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت در بخش دیگری از صحبت‌هایش با بیان اینکه از سه سال پیش با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت، مجوز عرضه قلیان صادر نمی‌شود، گفت: از افراد خواستار راه‌اندازی قهوه‌خانه‌ یا سفره‌خانه تعهد گرفته می‌شود که عرضه قلیان در این مکان‌ها صورت نگیرد. همچنین طبق قانون، عرضه و استعمال مواد دخانی ازجمله قلیان در اماکن عمومی ممنوع است. بنابراین اگر در هر امکنه‌ عمومی عرضه دخانیات صورت بگیرد، خلاف قانون عمل شده و سیستم قضائی باید با آن برخورد کند.

صادق‌نیت به بازرسی‌های وزارت بهداشت از این اماکن اشاره کرد و گفت: بازرسان وزارت بهداشت به صورت برنامه‌ریزی‌شده با این مراکز مقابله و برخورد می‌کنند و پرونده‌های تخلف آنها را به مراجع قضائی ارجاع می‌دهند، اما میزان جرایمی که برای این مکان‌های متخلف صادر می‌شود، جریمه بازدارنده‌ای نیست و سودی که این افراد از عرضه قلیان می‌برند بیشتر از جریمه‌ای است که پرداخت می‌کنند و باعث می‌شود بازرسان بیش از چندین‌بار صنوف متخلف را به مراجع قضائی معرفی ‌کنند، اما آنها با پرداخت جریمه دوباره به کار خود ادامه می‌دهند.

یک عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس درباره چگونگی آگاهسازی عمومی درباره مضرات قلیان به «آرمان» می‌گوید: امروزه در جامعه از قلیان به عنوان یک ابزار تفریحی و سرگرمی استفاده می‌شود. این در حالی است که با بررسی اثرات مخرب قلیان باید این وسیله را ابزار آسیب‌رسان و مخرب دانست.

همایون هاشمی می‌افزاید: برای نجات جامعه و به‌ویژه قشر جوان از قلیان می‌توان با آگاهسازی عمومی و جلوگیری از تولید، واردات و توزیع این محصول آسیب‌زا وارد عمل شد.

به گفته او تاکنون برای مهار آسیب‌های ناشی از استعمال قلیان با خرده‌فروش‌ها برخورد ‌شده، اما با وارد‌کنندگان انبوه هیچ ‌برخوردی نمی‌شود. به گفته هاشمی برای مقابله با آسیب‌های اجتماعی باید با استراتژی شفاف وارد عمل شد.