آلودگی هوای تهران معطل اجرای ۲۴ وظيفه

محسن هاشمي در روزنامه اعتماد نوشت: چند روزي است كه به علت تشديد آلودگي هوا، تهران در حالت آماده‌باش شهري قرار گرفته است. مدارس تعطيل شده‌اند و محدوديت‌هاي تردد خودروها تشديد شده است. اما با تمام اين اقدامات باز هم از ميزان آلودگي هوا چندان كاسته نشده است كه البته اين طبيعي است!

چرا كه آلودگي هوا در تهران و كلانشهرها به غده بدخيمي بدل شده كه درمانش به اين سادگي‌ها ممكن نيست. غده‌اي كه اين روزها بدجوري جان و سلامت شهروندان تهراني را تهديد مي‌كند. اما برخلاف آنچه گفته مي‌شود منشأ بروز اين آلودگي تنها خودروها نيستند. بلكه عوامل متعددي در افزايش آن دخيل هستند. موتورها، سوخت بخاري‌ها و وسايل گرمايشي، صنايع آلاينده و بالاخره آلودگي‌هايي كه از بيرون از تهران به سمت تهران مي‌آيند، از جمله مهم‌ترين اصلي‌ترين علل بروز اين معضل شهرهاي بزرگ كشورمان است.

اما در عين حال اين معضلات هر كدام راه‌حلي هم دارند كه بايد جدي گرفته شوند. مثلا تهران نياز به ١٢ خط مترو دارد كه هم اينك تنها ٧ خط آن تكميل شده است و تكميل باقي‌مانده آن به چيزي حدود ٢٠ تا ٣٠ هزار ميليارد تومان بودجه نياز دارد. اما چنانچه اين خطوط تكميل شوند و واگن‌هاي آن نيز افزايش پيدا كنند، ظرفيت جابه‌جايي مسافر در تهران از مقدار ٢تا ٣ ميليون نفر در روز مي‌تواند تا ١٠ ميليون نفر افزايش پيدا كند.

در كنار مترو اگر به توسعه و افزايش تعداد ناوگان اتوبوسراني نيز اهتمام كنيم، مي‌توانيم اميدوار باشيم كه اين دو وسيله (يعني مترو و اتوبوس‌ها) به راحتي، چيزي از عهده چيزي حدود ١٥ ميليون سفر درون شهري در تهران برآيند. يا در مورد وسايل گرمازا در منازل، چنانچه به سمتي حركت كنيم كه اين وسايل برقي شوند و برق مورد نيازشان را نيز از طريق پنل‌هاي خورشيدي خانگي تامين كنند، درصد بالايي از گرما و آلودگي هواي پايتخت كم خواهد شد. در عين حال درصد بالايي از آلودگي هوا مربوط به عوامل متحرك يعني همان خودروها هستند.

واقعيت اين است كه متوسط مصرف سوخت خودروهاي ما امروز چيزي درحدود ١٠ ليتر در روز است درحالي كه خودروهاي روز جهان چيزي بين ٣ تا ٥ ليتر است. مسلم است كه اگر خودروهاي ما نيز به چنين تكنولوژي قابل تاملي برسند، آلودگي هوا به شكلي محسوس كاهش پيدا خواهد كرد. اما اينها ميسر نمي‌شود مگر با يك هماهنگي بين بخشي في مابين دستگاه‌هاي مختلف يا مي‌توان توليت و مسووليت هماهنگي و نظارت بر سازمان‌ها را برعهده يك سازمان گذاشت.

شايد به همين دليل باشد كه در قانون آمده است كه سازمان‌ها بايد ٢٤ مورد از اختيارات‌شان را به شهرداري واگذار كنند. اگر چنين شود، آنوقت شهرداري به عنوان مديريت شهري مي‌تواند هم برتردد خودروها و هم كيفيت توليد آنها و هم چگونگي استفاده ازوسايل گرمازا در منازل نظارت داشته باشد. همچنين خوب بود اگرقرار است شاهد افزايش قيمت بنزين و سوخت باشيم، سهمي از آن را براي توسعه حمل و نقل و كمك به حل آلودگي هوا بگذاريم. ولي گويا قرار نيست اين اتفاق بيفتد و گفته مي‌شود كه دولت تصميم دارد تمامي عايدي ناشي از افزايش سوخت را صرف اشتغالزايي جوانان كند.

گرچه اشتغالزايي نيز به جاي خود يكي از چالش‌هاي جدي كشور محسوب مي‌شود ولي نبايد از ياد برد كه همين امروز و همين الان كشور نيازمند پاكسازي ريه‌هاي كلانشهرها و راحت‌تر كردن نفس كشيدن شهروندانش است. در غير اين‌صورت بايد فقط به همين اقدامات موقتي كنوني دلخوش كنيم!

البته اقداماتي مانند تعطيلي مدارس يا افزايش محدوده طرح زوج و فرد، در شرايطي اينچيني گريزناپذير است ولي در عين حال مسكن‌هايي است موقتي و براي حل اصولي اين معظل هميشگي شهرمان بايد تمامي سازمان‌ها و ارگان‌ها با درك ضرورت و اهميت موضوع به مساله ورود پيدا كنند و دست به دست هم بدهند تا هر سال شاهد تكرار اين سناريوي تكراري نباشيم.

چرا كه در غير اين‌صورت دور از انتظار نخواهد بود كه در سال‌هاي آتي و چه بسا همين روزهاي اخير آلوده، شاهد افزايش شديد بيماري‌هاي ريوي و حتي افزايش آمارفوتي‌هاي ناشي از اين آلودگي باشيم. ما نيز به عنوان جزيي از مديريت شهري تمامي تلاش خود را به كار خواهيم بست تا هماهنگي لازم بين شهرداري و ساير ارگان‌ها براي حل اين معضل كهنه پايتخت

ايجاد شود.