ویپ، دودی نوین که نسل جوان را به دام می‌کشد

هفت صبح: سازمان بهداشت جهانی (WHO) هشدار داده در حالی که نرخ جهانی مصرف سیگار به شدت کاهش یافته، ویپینگ یا استفاده از سیگارهای الکترونیکی، موج جدیدی از اعتیاد به نیکوتین را به راه انداخته است. بر‌اساس هشدار جدید سازمان بهداشت جهانی، بیش از ۱۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان، از جمله حدود ۸۶ میلیون بزرگسال و ۱۵ میلیون نوجوان‌۱۳تا ۱۵ ساله، در حال حاضر از سیگارهای الکترونیکی استفاده می‌کنند و ویپ می‌کشند. افزایش استفاده از سیگارهای الکترونیکی، به‌ویژه در میان جوانان، موج جدیدی از اعتیاد به نیکوتین را به دنبال داشته و خطر تضعیف و از بین بردن دهه‌ها پیشرفت سخت، دشوار و جانکاه کشورهای جهان در مبارزه با مصرف سیگار را به همراه دارد.

مصرف جهانی تنباکو همچنان رو به کاهش است و از ۱.۳۸ میلیارد نفر در سال ۲۰۰۰ به ۱.۲ میلیارد نفر در سال ۲۰۲۴ رسیده است. اما باید به این نکته مهم توجه کنیم که اپیدمی تنباکو هنوز به پایان نرسیده است. گزارش اخیر سازمان بهداشت جهانی نشان می‌دهد که یک نفر از هر پنج بزرگسال در جهان هنوز از تنباکو استفاده می‌کند که این امر هر ساله به میلیون‌ها مرگ قابل پیشگیری منجر می‌شود. ️دکتر تدروس آدهانوم گبریسوس، مدیرکل سازمان بهداشت جهانی، اظهار داشت: «میلیون‌ها نفر به لطف تلاش‌های کشورهای جهان برای کنترل مصرف تنباکو، سیگار را ترک کرده‌اند یا استفاده از آن را آغاز نکرده‌اند.

در پاسخ به این پیشرفت چشمگیر، صنعت تنباکو با عرضه محصولات جدید نیکوتین و هدف قرار دادن تهاجمی جوانان، در حال مقابله است. دولت‌ها باید سریع‌تر و قاطع‌تر سیاست‌های اثبات‌شده کنترل تنباکو را اجرا کنند.» جالب است بدانید، کودکان ۹ برابر بیشتر از بزرگسالان به ویپینگ روی می‌آورند و ویپ دود می‌کنند. در نتیجه باید بگوییم که تولیدکنندگان این محصول با هوشمندی فراوان‌شان، چیزی خلق کرده‌اند که توانسته بازار هدفش را به درستی نشانه بگیرد. 

 ‌در ستایش اراده زنان

تا چند دهه پیش، مصرف تنباکو به ویژه مصرف سیگار، امری مردانه به حساب می‌آمد و تصویر زنان سیگار به دست، قابی بود که کمتر چشم به آن عادت داشت. رفته رفته اما تعداد زنان سیگاری هم ‌ افزایش یافت. گزارش‌های جدید نشان می‌دهد زنان زودتر از مردان از دود کردن سیگار پشیمان شده‌اند و در کاهش مصرف تنباکو پیشتازند و ۵ سال زودتر از هدف‌گذاری جهانی کاهش مصرف، به موفقیت در این عرصه دست یافته‌اند.

شیوع مصرف تنباکو در میان زنان از ۱۱ درصد در سال ۲۰۱۰ به ۶.۶ درصد در سال ۲۰۲۴ کاهش یافته و تعداد کاربران زن تنباکو در این دوره از ۲۷۷ میلیون به ۱۶۶ میلیون نفر رسیده است. پیشرفت در میان مردان کندتر بوده است. بیش از ۴ نفر از هر ۵ کاربر تنباکو در جهان مرد هستند و شیوع مصرف در میان آنها در ۱۴ سال گذشته از ۴۱.۴ درصد به ۳۲.۵ درصد کاهش یافته است. این نرخ کند کاهش به این معناست که هدف کاهش ۳۰ درصدی تا سال ۲۰۳۱ محقق نخواهد شد.

 به روایت نقشه جغرافی

اروپا با ۲۴.۱ درصد بزرگسالان مصرف‌کننده تنباکو، بالاترین نرخ مصرف جهان را دارد و زنان اروپایی با ۱۷.۴ درصد، بالاترین شیوع مصرف در جهان را به خود اختصاص داده‌اند. در همین حال، منطقه غرب اقیانوس آرام با ۲۲.۹ درصد بزرگسالان مصرف‌کننده تنباکو، تغییر کندی داشته است. جنوب شرق آسیا شاهد کاهش چشمگیر مصرف سیگار بوده است. مصرف تنباکو در میان مردان این منطقه از ۷۰ درصد در سال ۲۰۰۰ به ۳۷ درصد در سال ۲۰۲۴ کاهش یافته و بیش از نیمی از کاهش جهانی را به خود اختصاص داده است. آفریقا اکنون با ۹.۵ درصد، کمترین شیوع منطقه‌ای را دارد، اگرچه رشد جمعیت باعث افزایش تعداد کل کاربران شده است.

 ‌خطر در کمین است

پروفسور ماجا-لیزا لوچن، متخصص ارشد قلب در بیمارستان دانشگاه شمال نروژ، در گفت‌وگو با یورونیوز هلث پس از سخنرانی در کنگره انجمن قلب و عروق اروپا در مادرید، اظهار داشت: «سیگارهای الکترونیکی تنها حدود ۱۵سال است که در بازار هستند‌ اما تاکنون بیش از ۱۵ هزار مقاله تحقیقاتی درباره آنها منتشر شده ‌‌که حداقل هزار مقاله به اثرات بهداشتی آنها اختصاص دارد. اکنون می‌دانیم که این محصولات بی‌ضرر نیستند.»

یک مقاله مهم در مجله پزشکی نیو اینگلند نیز که سال گذشته منتشر شد، نشان داد که ویپینگ خطر سکته مغزی را ۳۲ درصد افزایش می‌دهد. لوچن هشدار داد که با افزایش سریع ویپینگ در میان جوانان «باید زنگ خطر را در سطح جهانی به صدا درآورد.» بر اساس یک نظرسنجی در ۳۷ کشور، حدود ۲۲درصد از جوانان ۱۵ و ۱۶ ساله در اروپا اعلام کردند ‌‌به طور منظم ویپ می‌کشند، در حالی که این رقم پنج سال پیش تنها ۱۴درصد بود. باید بگوییم شروع ویپینگ مانند پلی به سوی سیگار کشیدن واقعی است.

صنعت تنباکو این را می‌داند و با طعم‌های شیرین و طراحی‌های جذاب، کودکان و نوجوانان را به طور تهاجمی هدف قرار می‌دهد. از سوی دیگر قیمت ویپ‌ها نسبت به سیگار بسیار ارزان‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر است. یک ویپ یک‌بار مصرف که یک تا دو ماه برای مصرف‌کننده کار می‌کند، قیمتی حدود ۴ برابر یک پاکت سیگار دارد که برای مصرف‌کننده چند روز عمر می‌کند. این اتفاق تصادفی نیست. این اپیدمی توسط صنعت نیکوتین هدایت و سازماندهی شده است و باید برای تقابل با آن تصمیمات جدی و سریع اتخاذ کرد.