رانت عجیب ارز دولتی: از حمل جنازه تا ماموریت خارجی!

فرارو: سهمیه ارز دولتی که معمولاً برای دانشجویی و درمانی اختصاص می‌یابد، شامل موارد غیرمنتظره‌ای مانند هزینه حمل جنازه و ماموریت‌های خارجی نیز می‌شود.

سازوکار جدید فروش ارز مسافرتی یکجور حذف رانت در تخصیص ارز دولتی تعبیر می‌شود اما در فصل‌های 63گانه ارز خدماتی آیتم‌های جورواجور دیگری به‌چشم می‌‌خورد.

ارز ماموریت، ارز حمل جنازه و ارز موردنیاز فدراسیون‌های ورزشی فقط بخشی از سرفصل‌های بلندبالای ارز خدماتی هستند که به‌زبان ساده ارز دولتی را با نرخی زیر بازار آزاد جابجا می‌کنند. هدف بانک مرکزی از تخصیص ارز خدماتی کنترل تقاضا موجود در بازار است اما مخالفان عرضه ارز دولتی از قدیم این اقدام را نوعی رانت‌پاشی می‌دانند.‌   

ارز مسافرتی؛ شیوه جدید تخصیص ارز آغاز شد

ارز مسافرتی از شنبه سوم آبان با سازوکاری جدید دراختیار متقاضیان قرار می‌‌گیرد. خلاصه داستان را می‌توانیم در یک جمله کوتاه خلاصه کنیم؛ ارز مسافرتی گران شد.

ارز مسافرتی تا ابتدای آبان امسال مطابق نرخ ارز خدماتی در مرکز مبادله فروخته می‌شد اما از الان نرخ‌های موجود در تالار دوم تعیین‌کننده است. برای اینکه از تعاریف مختص بانک مرکزی فاصله بگیریم و بهتر درجریان ماجرا قرار بگیرید کافی است بدایند نرخ ارز خدماتی در مرکز مبادله فعلا برای دلار چیزی حدود 72 هزار تومان است اما رقمی که برای دلار در تالار دوم رد و بدل می‌شود، قریب 96 هزار تومان است که با احتساب مالیات به کمی بیش از 100 هزار تومان می‌رسد.

سهمیه ارز مسافرتی هم بسته به نوع سفر 300 یا 500 دلار است. کسی که قبلا می‌توانست سقف ارز مسافرتی را با نرخ 72 هزار تومانی تهیه کند ، بابت 500 دلار حدود 36 میلیون تومان هزینه می‌کرد اما خرید 500 دلار سهمیه ارز مسافرتی درحال حاضر می‌تواند بیش از 50 میلیون تومان هزینه داشته باشد. 

خیلی‌ها حذف ارز مسافرتی از محل تالار اول مرکز مبادله را حذف رانت ارز دولتی می‌دانند اما بدنیست نگاهی به سایر آیتم‌های سرفصل ارز خدماتی داشته باشیم که ارز مسافرتی هوایی یا زمینی و ریلی فقط دوتا از سرفصل‌های ارز خدماتی را شامل می‌شوند.  

ارز خدماتی شامل چه آیتم‌هایی می‌شود؟

ارز خدماتی حرف دیروز و امروز نیست و پرداخت آن از قدیم در دستور کار بانک مرکزی قرار داشته است. موضوعی که شامل 63 سرفصل متفاوت می‌شود و سرشناس‌ترین آیتم‌ها را ارز مسافرتی، ارز دانشجویی و ارز درمانی می‌دانیم.

ارز خدماتی شامل ارز ماموریت نیز می‌شود. چه ماموریت بلندمدت چه کوتاه‌مدت. فدراسیون‌های ورزشی سرفصل دیگری از سرفصل‌های 63گانه ارز خدماتی هستند. همان 52 فدراسیونی که علاوه بر امکان دریافت منابع از محل تبلیغات، بودجه سالانه نیز می‌گیرند.  هزینه حمل جنازه و هزینه فرصت مطالعاتی اعضای اعضای هیئت علمی از محل ارز خدماتی تامین می‌شود.

اصل و سود سرمایه‌گذاری خارجی سرفصل شانزدهم در سرفصل‌های 63گانه ارز خدماتی است و هزینه‌های برگزاری همایش‌های بین‌المللی دولتی می‌تواند از همین محل تامین شود.

ارز خدماتی شامل هزینه خرید امتیاز پخش فیلم، هزینه شرکت‌های بیمه ایرانی، حقوق و مزایای کارکنان خارجی در ایران و هزینه‌های دفاتر نمایندگی‌های خارجی در ایران می‌شود.