از سمت خدا تا سمت علی دایی یک خاکسپاری فاصله بود

برترین‌ها: مساله فرم عزاداری در این روزها تبدیل به یک معضل شده، به عبارتی پس از اتفاقات دی ماه ۱۴۰۴ و اجرای برخی عزاداری‌ها با فرم متفاوت، حالا هر بار که یک عزاداری به واسطه شهرت متوفی مورد توجه افکار عمومی قرار می‌گیرد ناخواسته آن دوقطبی لایه‌های زیرین سر برمی‌آورد و چیزی شبیه نزاع شکل می‌گیرد. دیروز مراسم خاکسپاری کوروش زارعی بود، چون به فاصله کمی از خاکسپاری حمید علیدوستی اتفاق افتاده، برخی با قیاس‌های بعضا عجیب تلاش کردند که تقابل ایجاد کنند. در عزاداری کوروش زارعی عده بسیار کمی از افراد به اصطلاح سلبریتی حضور داشتند و طبیعتا جنس این عزاداری با مثلا خاکسپاری علیدوستی کاملا متفاوت بوده، اینجا نجم‌الدین شریعتی بوده و آنجا علی دایی! افرادی که در سوگ و ستایش زارعی نوشته‌اند عمدتا او را با القابی نظیر متعهد و شجاع یاد کرده‌اند. حجت‌السلام اژه‌ای، عارف و زاکانی برای او پیام تسلیت داده‌اند که بخش‌هایی از آن را در ادامه خواهید خواند، بخشی از واکنش جامعه هواداری‌اش را در مطلب آورده‌ایم.

آنچه بعد از مراسم خاکسپاری کوروش زارعی بیش از خود مراسم دیده شد، واکنش‌ها به تفاوت فضای این تشییع با مراسم‌های دیگری بود که در ماه‌های اخیر خبرساز شده بودند. گروهی این تفاوت را نشانه‌ای از سبک زندگی و جایگاه فکری زارعی دانستند و گروهی دیگر معتقد بودند اساساً تبدیل کردن مراسم وداع با یک هنرمند به میدان مقایسه و دوقطبی‌سازی، کمکی به شناخت شخصیت او نمی‌کند. با این حال، شبکه‌های اجتماعی بار دیگر نشان دادند که در ایران امروز، حتی سوگواری هم می‌تواند به موضوعی برای جدال روایت‌ها تبدیل شود.

بخش قابل توجهی از کاربران، خلوت بودن مراسم و ترکیب حاضران را نشانه‌ای از مسیری دانستند که کوروش زارعی در تمام سال‌های فعالیت هنری‌اش انتخاب کرده بود؛ مسیری که بیشتر با تئاتر دینی، تئاتر مقاومت و فعالیت‌های فرهنگی شناخته می‌شد تا حضور در جریان رایج سینما و فضای سلبریتی. در مقابل، عده‌ای نیز تأکید داشتند که هر مراسم عزاداری اقتضای خود را دارد و مقایسه آن با مراسم دیگر هنرمندان، بیش از آنکه به شناخت متوفی کمک کند، به دوقطبی‌های موجود دامن می‌زند.

در میان واکنش‌های کاربران، برخی نیز صریح‌تر موضع گرفتند.

کاربری با نام «زیر سایه ماه» نوشت: اینو میگن عزاداری و احترام واسه عزیز از دست رفته نه شو لباس و میکاپ راه انداختن

کاربری به نام امیر نیز نوشت: خدا رحمت کنه کوروش زارعی رو طوری زندگی کرد که هیچکدام از این سلبریتی های دوزاری در مراسمش نیستند، یکی از دلایل با آبرو برگزار شدن مراسماش نبودن همون سلبریتیهاست.

در کنار این واکنش‌ها، چهره‌های سیاسی و مسئولان نیز با انتشار پیام‌هایی، از کوروش زارعی به عنوان هنرمندی متعهد یاد کردند.

علیرضا زاکانی، شهردار تهران، نوشت:

إِنّا لِلّهِ وَإِنّا إِلَیهِ راجِعون

استاد کوروش زارعی، نمونه‌ای برجسته از هنرمند متعهد و انقلابی بود که تمام عمر هنری خود را در مسیر اعتلای هنر دینی و انقلابی سپری کرد و هیچ‌گاه از آرمان‌های خود فاصله نگرفت.

او در کوران حوادث و غبار فتنه‌ها، با بصیرت و استواری بر مواضع خود ایستاد و هرگز برای خوشایند عده‌ای، منافع ملی و مصالح ایران را نادیده نگرفت و در زمین دشمن بازی نکرد.

مرحوم زارعی در کنار مبارزه با ابتذال و فساد در عرصه هنر، با دانش، تسلط علمی و دغدغه‌مندی خود نقشی مؤثر در اعتلای تئاتر متعهد و بومی و خلق آثار ماندگار نمایشی و تلویزیونی ایفا کرد.

درگذشت این هنرمند مؤمن، انقلابی و مردمی را به خانواده محترم ایشان و جامعه هنری کشور تسلیت عرض می‌کنم و از درگاه خداوند متعال برای آن مرحوم، رحمت و مغفرت الهی و برای بازماندگان صبر و اجر مسئلت دارم.

این پیام البته بدون واکنش نماند. کاربری با نام خیزران در پاسخ به توییت زاکانی نوشت:

مرحوم کوروش زارعی ماه‌ها در بستر بیماری بود، ای کاش آقای زاکانی که وظیفه خود دیده فوت ایشان تسلیت بگوید، پاسخ دهد که در ماه‌های بستری بودن این هنرمند، آیا سراغ از ایشان گرفت و سری به ایشان زد؟

غلامحسین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه نیز در پیامی نوشت:

درگذشت هنرمند متعهد، مکتبی و ولایتمدار مرحوم آقای کوروش زارعی رحمة‌الله‌علیه از برجستگان عرصه‌ی تئاتر، سینما و تلویزیون را به جامعه‌ی هنری کشور و به همه‌ی دوستداران ایشان و بالاخص به خانواده‌ی گرامی‌اش تسلیت می‌گویم.

محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور نیز در پیامی، درگذشت کوروش زارعی را تسلیت گفت و از خدمات و تلاش‌های ارزشمند او در عرصه هنرهای نمایشی تجلیل کرد.

در میان اهالی تئاتر نیز یادآوری نقش او در شکل‌گیری جریان‌های نمایشی مذهبی و آیینی پررنگ بود. پوریا قلی‌پور نوشت:

قدیمیای تئاتر می‌دونن سهم کوروش زارعی تو راه انداختن تئاتر بچه‌های مسجد و رویدادهای آیینی و مقاومت کم نبود. امروز بعد یه دوره بیماری، تو خانه شخصی‌اش از نفس افتاد. یادش موندگار.!

شاید مهم‌ترین نکته ماجرا همین باشد؛ اینکه این روزها دیگر مراسم بدرقه هنرمندان صرفاً یک آیین سوگواری نیست، بلکه به میدان بازخوانی سبک زندگی، مواضع، دوستان، همراهان و حتی غایبان تبدیل شده است. از مراسمی که چهره‌هایی مانند علی دایی در آن حضور دارند تا مراسمی که نجم‌الدین شریعتی و مسئولان سیاسی چهره‌های شاخص آن هستند، تنها چند روز فاصله بود؛ اما همین فاصله کوتاه برای شکل‌گیری ده‌ها روایت، مقایسه و قضاوت در شبکه‌های اجتماعی کافی بود.