یک بیماری همه گیر در بین جوانان ایرانی

خبرگزاری فارس: افزایش میزان مصرف قلیان در خانواده‌ها به ویژه جوانان نگران‌کننده است.

اوقات فراغت بسیاری از جوانان و نوجوانان با حضور در سفره‌خانه‌های سنتی پای کشیدن قلیان سپری می‌شود. از آنجا که ورود مجریان قانون برای ساماندهی و حتی برخورد با این سفره‌خانه‌ها به صورت مستمر و پیوسته نیست، هنوز اتفاق مهمی در این زمینه نیفتاده است.

برخی از مردم گمان می‌کنند، سفره‌خانه سنتی، فضایی دود گرفته است که اگر صدای قل قل قلیان در آن نباشد، سفره‌خانه سنتی نیست، اگر یک خانواده متوسط که اهل پک‌زدن به قلیان نیست، بخواهد یک نیم روز از اوقات فراغت خود را در این مکان سپری کند، امکان‌پذیر نیست. چون متاسفانه ماهیت وجودی بسیاری از این سفره‌خانه‌ها و کافه‌های به اصطلاح سنتی به وجود قلیان وابسته است.

یک جوان ۲۶ ساله که به همراه دوستان دانشگاهی خود در یکی از سفره‌خانه‌ها مشغول قلیان کشیدن است، گفت: من همیشه به همراه دوستان خود به قهوه‌خانه سنتی می‌آییم و قلیان می‌کشیم.

بهاری گفت: اگر در قهوه‌خانه قلیان نباشد، به طور نوبتی در خانه یکی از دوستان جمع می‌شویم و قلیان می‌کشیم. *آخر هیچ تفریح دیگری نیست که بتوانی با این هزینه چند ساعت را با دوستانت بگذرانی.

او ادامه داد: در قهوه‌خانه با مبلغ کمی قلیان می‌کشیم و دو ساعت دور هم هستیم، اما تصور کنید که بخواهیم برویم بیلیارد، برای یک ساعت بازی باید چند برابر هزینه قلیان بپردازیم و این مبلغ با پول تو جیبی ما نمی‌خواند.

سعید جوان دیگری در این خصوص گفت: من مدت کوتاهی است، قلیان می‌کشم و در همین مدت کوتاه متوجه شده‌ام که سن مصرف قلیان به ۱۴ تا ۱۶ ساله هم رسیده است.

او گفت: سفره‌خانه‌های امروزی نه از سنت رنگ و بویی دارند، و نه از فرهنگ اصیل، نواختن موسیقی غربی و گه‌گاهی سنتی و از سوی دیگر چیدن تعدادی میز و تخت در کنار میز و صندلی‌های فانتزی و نورپردازی‌های به سبک و سیاق غربی موجب شده، تا کسانی که از این مکان‌ها استفاده می‌کنند، نتوانند به درستی تشخیص دهند که در سفره‌خانه سنتی نشسته‌اند، یا یک کافی‌شاپ.

مرد میان‌سالی که نزدیک یکی از سفره‌خانه‌های سنتی مغازه ساندویچی دارد، گفت: جوانان بسیاری هر روز برای استفاده از قلیان به این مکان مراجعه می‌کنند، این سفره‌خانه‌ها فهرست بلند بالایی از غذاهایی چون دیزی سنگی، کوفته تبریزی، انواع خورش، کباب کوبیده و غیره دارند، اما در عمل فقط قلیان در آنها می‌بینی و بس.

این شهروند گفت: متاسفانه والدین با این توجیه که استفاده از قلیان تفننی است و نمی‌تواند موجب اعتیاد شود، از کنار قلیان کشیدن فرزندان خود به راحتی عبور می‌کنند. وقتی قانون در ممنوعیت مصرف قلیان بلاتکلیف است و هر روز یک حرف می‌زند، باید به خانواده‌ها حق داد که در این زمینه نتوانند به درستی تصمیم بگیرند.

او گفت: من خودم در گذشته به شوق دیدن و شنیدن آواز مرغ عشق، نشستن کنار حوضچه آب و سفارش یک آبگوشت بزباش به سفره‌خانه می‌رفتم، اما امروز همان مکان به محلی برای تجمع جوانان و نیز عده‌ای افراد بیکار تبدیل شده که دود و دمشان نفس آواز خواندن از مرغ عشق را هم گرفته و باعث شده، تا ما پیرمردها دیگر رغبتی به حضور در این مکان نداشته باشیم.

یک پژوهشگر و درمانگر اعتیاد در این زمینه گفت: اعتیاد به مواد مخدر یکی از پیچیده‌ترین آسیب‌های اجتماعی محسوب می‌شود.دکتر بهروز کارگری گفت: کاهش سن مصرف و گرایش روزافزون نوجوانان و وجود باورهای غلط در مورد مواد دخانی به ویژه قلیان بر پیچیدگی این آسیب افزوده است، به نحوی که بر اساس آمارهای رسمی و غیررسمی، افزایش میزان مصرف قلیان در خانواده‌ها نگران‌کننده، است.

او با بیان اینکه یک سوم مصرف کنندگان زیر ۲۵ سال سن دارند، گفت: هرچند تصور عمومی این است که زیان مصرف قلیان در مقایسه با سیگار کمتر است، اما شواهد نشان می‌دهد که قلیان هم مضر بوده و هم احتمال اعتیادآوری مشابهی با سیگار دارد.کارگری گفت: همچنین مصرف قلیان رابطه مستقیمی با بروز بیماری‌های عفونی مانند سل، هپاتیت، ایدز و ایجاد زمینه برای مصرف مواد روانگردان دارد.

یک جامعه‌شناس نیز دلیل بی‌تفاوتی خانواده‌ها نسبت به اثرات زیان‌بار مصرف قلیان را رواج آن از قدیم‌الایام می‌داند که هیچ وقت هم با سرزنش مواجه نشده است. منوچهر علیزاده گفت: نگرش سنتی به این پدیده منجر به بروز ناهنجاری‌های بسیاری می‌شود.

او ادامه داد: رشد مصرف قلیان و رفتن به سفره‌خانه‌های به اصطلاح سنتی در بروجرد از نظر بسیاری از مردم به ویژه جوانان، دلیل محکمی چون نبود مکان تفریحی و برنامه مناسب برای اوقات فراغت دارد.این جامعه شناس با تاکید بر اینکه دست خانواده‌ها برای جایگزینی تفریحات سالم خالی است، خواستار توجه جدی نهادهای مربوط به فراهم‌سازی اماکن تفریحی و نیز ایجاد برنامه‌های مناسب برای غنی‌سازی اوقات فراغت مردم شد.

علیزاده ادامه داد: بیان اینکه قلیان میوه‌ای برای جوان و نوجوان مضر است، نمی‌تواند به تنهایی عامل بازدارنده باشد، بلکه باید عوامل روی آوردن جوانان به مصرف قلیان را از بین برد.