چرا بانک مرکزی به قیمت دلار بی‌تفاوت است؟

فرارو: دلار این روز‌ها خیال آرام گرفتن ندارد، به طوریکه در معاملات بازار آزاد وارد کانال ۲۵ هزار تومانی شده، این درحالیست که تاکنون بانک مرکزی نیز در بازار ارزی دخالتی نکرده است، با این اوصاف معلوم نیست که ارز تا چه بازه‌ای بالا خواهد رفت.

رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس می‌گوید: برآورد ما این است با توجه به هماهنگی شکل‌گرفته میان قوای مقننه، مجریه و قضاییه، در روز‌های آینده خبر‌های خوبی درباره مدیریت بازار ارز خواهیم داشت.

پورابراهیمی اظهار کرد: کارگروه مشترکی با حضور نمایندگان قوای مقننه، قضائیه و با محوریت دولت، از روز سه‌شنبه کار خود را برای ساماندهی بازار ارز آغاز کرده است.

وی افزود: پیشنهاد‌هایی در بخش ساماندهی و مدیریت بازار ارز و نحوه تسویه حساب ارزی صادرکنندگان و تعیین تکلیف ثبت سفارش‌ها و چگونگی دسترسی به منابع ارزی خارج از کشور مطرح شد و مجموعه‌ای از اقدامات لازم برای بهبود عملکرد بازار و کاهش التهابات ارزی در دستور کار قرار گرفت.

علی قنبری کارشناس مسائل اقتصادی با اشاره به اینکه افزایش این روز‌ها نرخ ارز معلوم عوامل بسیاری است، گفت: از گذشته این نظریه وجود داشته که دولت‌ها بدشان نمی‌آید که نرخ دلار افزایش پیدا کند، حال با این افزایش سه اتفاق مهم رخ داده، اول اینکه دولت با دلار بالای ۲۰ هزار تومان بدهی خود با پیمانکاران را تسویه کرده که این امری مهم برای دولت قلمداد می‌شود، از سوی دیگر دولت همچنین بدهکاری خود با سازمان تامین اجتماعی را هم از طریق درآمد‌هایی که از طریق بورس به دست آمده و همچنین از راه افزایش نرخ دلار پرداخت کرده است.

وی افزود: برای همین است که سازمان تامین اجتماعی طرح همسان‌سازی حقوق بازنشستگان را کلید زده است، سوم هم اینکه دولت می‌تواند تا حدود زیادی کسری بودجه خود را از طریق رشد بهای دلار نیز جبران نماید، حال با توجه به این نتایج قابل درک است که چرا بانک مرکزی به مانند نیمه اول سال ۹۸ دخالت جدی در بازار ارز انجام نمی‌دهد، چرا که آن زمان نیز تحریم‌ها و کمبود منابع ارزی نیز وجود داشته، اما به دلیل اینکه تخمین زده می‌شود، کسری بودجه دولت در سالجاری به بیش از ۲۰۰ هزار میلیارد تومان افزایش پیدا کند، بنابراین می‌توان گفت، این افزایش نرخ ارز برای دولت زیاد هم بد نشده است.

قنبری ادامه داد: تنها در این شرایط مردم هستند که باید بار افزایش نرخ ارز را به دوش بکشند، از سوی دیگر افزایش نرخ ارز به مانند دومینو باعث خواهد شد که سایر کالا‌ها و خدمات نیز با افزایش مواجه شوند، بنابراین در چنین وضعیتی انتظارات تورمی نیز بیشتر خواهد شد، این در حالیست که علاوه بر این مسائل، کرونا نیز باعث شده ارز با صعود همراه شود، چرا که از یک طرف تقاضا برای آن زیاد شده، اما در مقابل آن عرضه به میزان کافی صورت نمی‌گیرد.

این استاد دانشگاه اظهارداشت: در اسفندماه و سه ماه بهار با توجه به شیوع ویروس کرونا بسیاری از مرز‌های کشور بسته بود و به همین خاطر صادرات غیر نفتی با کاهش بسیار زیادی همراه شود، همین مسئله موجبات آن را فراهم آورد تا دلار به صورت اسکناس در بازار با کمبود روبرو شود که این عامل به افزایش نرخ ارز دامن زد، از سوی دیگر با توجه به اینکه دوباره کرونا با یک موج دیگر همراه شده است، باید دید که آیا روند صادرات غیر نفتی می‌تواند به مانند سال ۹۸ شود یا اینکه وضعیت بهار تکرار خواهد شد.

تحریم‌ها چه تاثیری بر روی افزایش نرخ ارز گذاشت؟

وی با تاکید بر اینکه تحریم‌ها نیز بر روی وضعیت آشفته بازار ارز بسیار تاثیر گذاشته است، یادآور شد: زمانیکه آمریکا و ترامپ از برجام خارج شدند و بعد از آن نیز تحریم‌های یکجانبه و ظالمانه را علیه ایران وضع کردند، ارز نیز با تلاطم همراه شد، در این رابطه دو نکته مهم وجود دارد، اول اینکه با تحریم نفت، درآمد‌های حاصله از فروش نفت بسیار کاهش یاقت و بدین ترتیب درآمد‌های ارزی کشور نیز با افت فاحشی مواجه شد، از سوی دیگر با تحریم‌های بانکی که وضع شد، عملا نقل و انقال پولی و بانکی با سخت‌های فراوانی صورت گرفت، اما تیر خلاص در این رابطه قرار گرفتن، ایران در لیست سیاه FATF بود که دیگر راه هرگونه نقل و انتقال پول را به طور کامل مسدود کرد.

قنبری با اشاره به اینکه بازار‌های سرمایه‌ای در کشور از هم تاثیر مستقیم می‌پذیرند، تصریح کرد: زمانیکه شما بورس را بسیار مورد توجه قرار می‌دهید و مردم را تشویق به حضور در آن می‌کنید، مشخص است که در سایر بازار‌ها نیز قیمت‌ها افزایش خواهد یافت، باید به این نکته توجه کرد که بورس بازاری سود برای سود است، به بیان دیگر سرمایه گذاری که پول خود را در بورس قرار داده، هدف نهایی او، کسب سود است، او بالاخره پول خود را از بورس بیرون می‌کشد و می‌رود در بازار دیگری این پول را وارد می‌کند، بنابراین قطعا بازار‌های دیگر نیز با افزایش قیمت روبرو خواهند شد، در صورتیکه دلار و بورس به روند صعودی خود ادامه بدهند.

این کارشناس مسائل اقتصادی با بیان اینکه دولت برای ساماندهی بازار ارز نیاز به منابع کافی ارزی دارد، اذعان داشت: اما با توجه فعلا شرایط بسیار خاص و ویژه است، این امکان وجود ندارد که دولت بتواند به بازار ارز تزریق کند، بنابراین تا وقتی چنین شرایطی حاکم باشد، ارز نیز این صعود خود را ادامه خواهد داد.