به اندازه کافی از کره‌جنوبی وعده شنیده‌ایم

روزنامه شرق: تسویه بدهی سئول به تهران همچنان سوژه بحث بین این دو کشور است. در تازه‌ترین تحول در این زمینه، وزارت خارجه کره جنوبی از مذاکره مقامات این کشور با ایران درباره گسترش تجارت کالاهای بشردوستانه به‌ویژه در زمینه درمان خبر داد. در واکنش به این ادعا، سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت: «به اندازه کافی از کره جنوبی وعده شنیده‌ایم. بنابراین فقط منتظر اقدامات ملموس و برجسته هستیم». سیدعباس موسوی ادامه داد: «طبعا کسی در ایران منتظر محموله نیم‌میلیون یا دو‌میلیون‌دلاری نیست.

امیدواریم مقامات کره‌ای حجم منابع مالی مردم ایران در این کشور و وجودنداشتن هیچ منع قانونی برای تجارت با ایران را به یاد داشته باشند». اظهارات موسوی در کنایه به بسته‌های ارسالی پیشین کره جنوبی و ادعاهای مقامات این کشور در این زمینه مطرح می‌شود. اواسط بهار، سئول اعلام کرد یک بسته کمک‌های دارویی به ارزش ۵۰۰ هزار دلار به ایران ارسال کرده و بسته بعدی را به ارزش دو میلیون دلار خواهد فرستاد.

این اقدام با واکنش منفی ایران مواجه شد و سخنگوی وزارت خارجه ایران همان زمان با انتقاداتی که به سئول مطرح کرد، میزان بدهی کره جنوبی به ایران را رسما اعلام کرد؛ هفت میلیارد دلار.‌ طبق اعلام وزیر خارجه کره جنوبی، این کشور قرار است درباره گسترش تجارت کالاهای بشردوستانه مانند دارو، روز چهارشنبه با ایران مذاکراتی مجازی انجام دهد.

در این راستا، وزارت امور خارجه کره جنوبی اعلام کرده است که مذاکرات بر تطابق نیازهای ایران در زمینه دارو و تجهیزات پزشکی با موارد قابل ارائه از سوی کره جنوبی معطوف خواهد بود. در این مذاکره لی سونگ هو، معاون وزیر امور خارجه کره جنوبی در امور اقتصادی از طرف کره و محمدرضا شانه‌ساز، رئیس سازمان غذا‌ودارو و مقامات بانک مرکزی نیز از طرف ایران حضور خواهند داشت.

‌ گلایه‌های تهران از سئول

ادبیات مقامات ایرانی در این زمینه در ماه‌های اخیر صریح‌تر شده است. موسوی که در واکنش به ارسال بسته نیم‌میلیون‌دلاری گفته بود کره‌ای‌ها «زحمت کشیده‌اند!»، همین دوشنبه در نشست خبری هفتگی‌اش در پاسخ به سؤالاتی دراین‌باره گفته بود: «ما هم در تهران و هم در سئول و در ملاقات‌هایی که در سطوح مختلف با یکدیگر داشته‌ایم، اعلام کرده‌ایم که اقدام کره جنوبی در عدم بازگرداندن پول‌های ایران برخلاف روابط دوستانه و سنتی بین دو کشور است و ما از آنها خواسته‌ایم که اراده کشور ثالثی را در این روابط دخالت ندهند».

او با بیان اینکه «بهانه‌های مطرح‌شده از سوی کره جنوبی در مورد این موضوع از جمله تحریم‌ها و فشارهای آمریکا برای ما قابل قبول نیست»، گفت: «ما انتظار داریم که آنها به تعهدات خود عمل کنند و اگر مدعی مستقل‌بودن هستند، این استقلال خود را به نمایش بگذارند و نشان دهند که تحت تأثیر کشورهای ثالث قرار نمی‌گیرند. آنها در همین راستا باید پول ایران را آزاد کنند».

موسوی ادامه داد: «رابطه آنها با سایر کشورها به خودشان مربوط است و خواست ما این است که بدون دخالت کشورهای ثالث پول ملت ایران را که برای مبارزه با کرونا و عواقب آن به آن نیازمند است، آزاد کند».

موسوی البته تنها مقام ایرانی نیست که در این زمینه لب به انتقاد گشوده است. سه‌شنبه شخص سخنگوی دولت نیز دراین‌باره موضع‌گیری کرد. علی ربیعی در‌این‌باره با ابراز تأسف از تعلل کره در پاسخ به انتظارات طرف ایران گفت: «همواره تأکید داشته‌ایم برای دسترسی به منابع مالی کشورمان در بانک‌های کره جنوبی، این کشور باید همه روش‌های قانونی را مورد توجه قرار دهد.

بنابراین انتظار داریم کره جنوبی در رویه‌های غیرقانونی خود تجدید‌نظر کند و علاوه بر تسهیل در تجارت اقلام بشردوستانه، در عملیاتی‌کردن سایر راهکارهای مورد مذاکره تعجیل کرده تا ملت ایران بتواند هرچه سریع‌تر با دستیابی به منابع مالی خود بر مشکلات اقتصادی و بهداشتی ناشی از انتشار ویروس کرونا فائق آید».

ربیعی با اشاره به اینکه نمایندگان مجلس نیز به‌دلیل همکاری‌نکردن کره جنوبی خواستار انجام اقدامات سریع شده‌اند، افزود: «یقینا انجام‌ندادن اقدامی درخور از سوی دولت کره جنوبی به‌منظور انتقال یا بهره‌برداری از این منابع، پیگیری جدی‌تر اقدامات حقوقی آغازشده را به دنبال خواهد داشت». سخنگوی دولت البته بار دیگر تأکید کرد: «رابطه ایران و کره جنوبی همواره در سطح قابل‌قبولی بوده و امیدواریم شاهد هیچ اقدامی که به این مناسبات آسیب می‌زند، نباشیم».

‌ دیوار تحریم واشنگتن در میان رابطه ایران - کره

آنچه ربیعی از آن به‌عنوان «همه روش‌های قانونی» یاد می‌کند و «کشور ثالثی» که موسوی از تأثیر اراده‌اش در این زمینه می‌گوید، همان چیزی است که دستیار وزارت خارجه ایران در امور آسیای شرقی در گفت‌وگو با «شرق» مطرح کرده بود. رضا زبیب در این گفت‌وگو که با انتقادهای او از رویکرد سئول همراه بود، توضیح داده بود: «کره‌ای‌ها آذرماه سال قبل فرستاده ویژه‌ای به ایران فرستادند که با من مذاکره کرد.

سازمان‌های دیگر از جمله بانک مرکزی هم در مذاکرات مشارکت داشتند. چهار راه‌حل پیشنهاد دادند که ما گفتیم با همه موارد موافقیم. یکی این بود که از همین پول برای چیزی که آنها نامش را تجارت بشردوستانه می‌گذارند، برداشت کنیم. دوم اینکه بخشی از پول را به مکانیسم تجارت بشردوستانه سوئیس با ایران بفرستند. سوم اینکه بخشی از این پول جابه‌جا شود و بعد برای تجارت بشردوستانه استفاده شود و چهارم اینکه مکانیسمی مشابه مکانیسم تجارت بشردوستانه سوئیس در کره ایجاد کنند تا از طریق آن بتوانیم از این منابع مالی استفاده کنیم.

ما گفتیم با همه راه‌حل‌ها موافقیم اما آنها را جایگزین هم نمی‌دانیم بلکه باید به‌صورت موازی جلو بروند. خودمان هم راه‌حل‌هایی به کره پیشنهاد کردیم». او بار دیگر اشاره کرد که کره برای اقدام در این زمینه منتظر نظر ایالات متحده است: «کره به ما می‌گوید برای دریافت مجوز این راه‌حل‌ها مکرر به آمریکایی‌ها مراجعه کرده‌اند اما پاسخی دریافت نکرده‌اند؛ بنابراین مشاهده می‌شود برخلاف اینکه آمریکا به دروغ می‌گوید دارو یا تجارت بشردوستانه با ایران تحریم نیست اما چنین اجازه‌ای را نمی‌دهند؛ کمااینکه کره می‌گوید آمریکا به ما اجازه نداده است».

زبیب افزود: «ما معتقدیم با توجه به روابط دوستی دیرینه دو کشور و حجم پولی که در کره داریم، این راه‌حل و کاری که شده به‌هیچ‌وجه کفایت نمی‌کند و عملا اتفاق ملموس و برجسته‌ای در جهت حل مشکل نیفتاده است. معتقدیم حتی در شرایط تحریم‌های غیرقانونی آمریکا هم کره می‌تواند خیلی بهتر عمل کند تا تجارت بیشتری بین دو کشور انجام شود. راه‌حل‌های مشخصی هم به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم به آنها داده‌ایم و انتظار داریم کره‌ای‌ها واکنش مؤثری نشان دهند».

با توجه به نزدیک‌بودن انتخابات ریاست‌جمهوری ایالات متحده و به‌ویژه با شرایط فعلی صحنه سیاسی آمریکا، برخی ناظران تصور می‌کنند کره جنوبی نیز مانند کشورهای اروپایی امضاکننده برجام، در حال زمان‌خریدن از ایران و تلاش برای جلوگیری از ایجاد بحران جدی در روابط تهران - سئول است تا در صورت تغییر احتمالی رئیس‌جمهور آمریکا، بتواند بدون اینکه مجبور شود بین تقابل با واشنگتن بر سر تعامل با ایران یا برهم‌زدن روابط سیاسی و تجاری با تهران به خاطر خواست‌های آمریکا یکی را انتخاب کند، این مسئله را با ایران حل کند.