اکران آنلاین به کجا سپرده می‌شود؟

خبرگزاری ایسنا: رییس انجمن پخش‌کنندگان سینمای ایران از انجام اقدام‌هایی برای سر و سامان دادن به اکران آنلاین و پیگیری قاچاق فیلم‌های سینمایی خبر داد.

علی سرتیپی در گفت‌وگویی با ما درباره رکودی که در اکران آنلاین نسبت به روزهای اول این نوع اکران به وجود آمده است بیان کرد: معتقدیم مدیریت اکران آنلاین باید به انجمن پخش‌کننده‌ها و سمفا (سامانه مدیریت اکران و فروش) سپرده شود؛ تا آن وقت بتوانیم این مُرده را زنده و به اتفاقی تبدیل کنیم که هم برای صاحبان فیلم‌ها سودآور باشد و هم برای پلتفرم‌ها، چون متاسفانه نوع کاری که تا الان در اکران آنلاین انجام شده، جز شکست چیزی در پی نداشته است.

او افزود:‌ درخواست ما این است که این اتفاق بیفتد و این هفته قرار است تصمیم‌هایی در این باره گرفته شود. در حال حاضر هیچ مدیریتی و ضابطه و قانونی روی اکران آنلاین وجود ندارد و هر شخصی به تنهایی با پلتفرم‌ها مذاکره می‌کند. وقتی هم کارها صاحب نداشته باشد و توافق‌ها حرفه‌ای و در قالب ضابطه نباشد، در نتیجه هر کسی برای خود کار می‌کند و در این بین بویژه پلتفرم‌ها به صاحبان فیلم‌ها زور می‌گویند.

وی درباره اینکه آیا با وجود اجرا نشدن قانون کپی رایت در ایران راهی وجود دارد که از قاچاق فیلم‌ها در اکران آنلاین جلوگیری شود، گفت:‌ اگر رجیستری درستی در دنیا انجام شود با همراهی پلیس فتا تا حد قابل قبولی می‌توان جلوی قاچاق را گرفت. البته ما هم در انجمن پخش‌کننده‌ها اقدام‌هایی برای رجیستری تمام فیلم‌ها انجام داده‌ایم که تا هفته آینده نتیجه آن اعلام می‌شود. در واقع دو اقدام مهم را در انجمن در حال پیگیری داریم که یکی سروسامان دادن به اکران آنلاین و دیگری راه‌اندازی رجیستری اصولی و درست فیلم‌ها است که برای این کار حتی اقدام جهت پیگیری‌های حقوقی در خارج از کشور شروع شده است.

با شروع پاندمی در کشور و تعطیلی سینماها که همزمان با آغاز سال 1399 نیز بود، فیلم «خروج» به کارگردانی ابراهیم حاتمی‌کیا - محصولی از سازمان اوج - اولین فیلمی بود که به صورت آنلاین اکران شد. این اتفاق با واکنش سریع و تند رییس انجمن سینماداران مواجه شد که اعلام کرد اگر فیلمی به صورت آنلاین اکران شود دیگر امکان پخش در سالن‌های سینما را ندارد. این تصمیم از این جهت گرفته شد که سازندگان «خروج» گفته بودند علاوه بر اکران آنلاین، پس از بازگشایی سینماها فیلم خود را روی پرده هم خواهند برد.

پس از «خروج» و استقبال نسبتا خوبی که در اکران آنلاین از آن شد، برخی دیگر از سینماگرهایی که فیلم‌هایشان در صف اکران بود و می‌ دانستند در صورت بازگشایی سینماها هم اتفاق خوبی در اکران نمی‌افتد، آثار خود را یکی پس از دیگری روانه اکران آنلاین کردند، این در حالی بود که پس از شروع هر اکران و در اولین ساعت‌های نمایش فیلم، نسخه کپی شده آن روانه کانال‌های تلگرامی و شبکه‌های ماهواره‌ای می‌شد و صاحبان‌ فیلم‌هایی که این مدیوم را برای اکران انتخاب کردند با عِلم به این اتفاق و نیز باوجود اینکه در صحبت‌های خود معتقد بودند در بسیاری از موارد حتی نیمی از پول ساخت فیلم برنمی‌گردد و بیشترین سود را پلتفرم‌ها از این اکران می‌برند، راضی به نمایش فیلم خود از طریق اینترنت شدند.

البته با اینکه انتقادهای زیادی درباره به وجود آمدن انحصار در پلتفرم‌ها و میزان خرید فیلم‌ها مطرح می‌شود بویژه اینکه صاحبان این پلتفرم‌ها می‌دانند خیلی از متقاضیان اکران آنلاین چاره‌ای جز مراجعه به آن‌ها ندارند، اما نباید دستاورد اکران انلاین را برای سینمای ایران نادیده گرفت. بسیاری از سینماگرها معتقدند این نوع اکران مسیر خوبی برای نمایش فیلم‌هایی است که در سینما مخاطب چندانی ندارند و به این ترتیب می‌توان صف اکران را از این پس خلوت‌تر کرد.

با این حال اگرچه اکران آنلاین در این 8 ماه گذشته جور تعطیلی سینماها را کشیده است، اما رونق ماه‌های قبل را ندارد و فیلم‌هایی که در شرایط عادی می‌توانستند فروشی میلیاردی در گیشه سینماها داشته باشند حاضر به اکران آنلاین آثارشان نیستند و نگه داشتن فیلم را به اکران در پلتفرم‌ها ترجیح می‌دهند، چون هنوز چاره‌ای برای قاچاق اندیشیده نشده و این انتظار را دارند که صاحبان پلتفرم‌ها هم برای جلوگیری از کپی فیلم‌ها اقدامی انجام دهند.