چگونگی بازگشت آمریکا به برجام

ایسنا: صباح زنگنه، کارشناس مسایل بین الملل درباره چگونگی بازگشت آمریکا به برجام اظهار کرد: بایدن و مشاورانش هر از گاهی مطرح کردند که به برجام برمی گردند، اما بازگشت به برجام بعد از آن همه اقدامات مخرب ترامپ یک بازگشت ساده و بدون انجام برخی مقدمات نخواهد بود. بازگشت به برجام به معنای انجام تعهدات یک کشور عضو برجام است و این تعهدات مشخص است.

وی ادامه داد: ایران تعهداتی داشته که به آنها عمل کرده است و دولت های عضو برجام و آمریکا از انجام آن شانه خالی کردند. برخی راسا تعهداتشان را اجرا نکردند و برخی هم تحت فشار آمریکا. این تعهدات شامل دو زمینه مشخص اقتصادی و مالی است که باید عادی سازی شود و دوم به لحاظ انتقال تکنولوژی است. ایران عضو آژانس است و ان پی تی را امضا کرده و از امکانات این معاهده باید بهره مند شود، از این رو بازگشت آمریکا به برجام باید این دو زمینه را فراهم کند.

همه آن دستورهای اجرایی که ترامپ اعمال کرده است، باید برداشته شود تا زمینه بازگشت به برجام با حضور آمریکا در جلسات ۱+۵ فراهم شود. طبعا این بازگشت نیاز به تهیه مقدماتی دارد و رفع تحریم های مالی و اقتصادی به تدریج از ایران باید انجام شود.

این کارشناس مسایل بین الملل درباره آینده روابط ایران و آمریکا اظهار کرد: بحث بازگشت به برجام در یک چارچوب کلی‌تر باید نگاه شود، برجام یک برنامه و پروژه است نه یک پروسه. این که کل معادلات و روابط ایران محکوم به برجام باشد، درست نیست. ایران کشور برزگ و مهمی در منطقه و جهان است و جمعیت بسیار فعال و پرانرژی دارد و تغییرات اجتماعی، علمی و اقتصادی فراوانی در ایران و منطقه رخ داده است، از این رو جایگاه ایران در مطنقه و جهان باید مورد احترام کشورهای بزرگ قرار بگیرد. صرف برنامه ای به اسم برجام نمی تواند جوابگوی جایگاه، ظرفیت، نقش و موقعیت ایران باشد. باید برای آن فکر، تعریف و سناریوهایی داشت و با هدف پیش رفت.

زنگنه درباره اجرای پیش شرط های ایران برای بازگشت آمریکا به برجام اظهار کرد: یک توافقی در حال اجرا بود و اعضای آن به تعهدات‌شان غیر از ایران کمتر عمل کردند که بعضا در نتیجه فشار و محدودیت های آمریکا بود. در این مسیر یک مسافر پیاده شد و حالا می خواهد به آن برگردد، این اتوبوس در حال حرکت است، آنها باید سرعت‌شان را آنچنان زیاد کنند که به آن برسند، یعنی قرار نیست اتوبوس به خاطر بازگشت آنها بایستد یا سرعتش را کم کند.

آمریکا تاخیرهایی در این مسیر داشته است و باید خود را به وضعیت قبلی بازگرداند و مقداری هم بر سرعت اجرای تعهداتش بیفزاید تا به اتوبوس برسد. وقتی به اتوبوس رسید و توانست سوار شود آن وقت یک مسافر عادی است و می تواند مسایل و موضوعات مورد نظرش را مطرح کند.

وی خاطرنشان کرد که در این شرایط ایران باید بر انسجام در موضع گیری‌ها و بیانیه‌ها تاکید کند؛ اینکه هر کسی برای خودش سخنی بگوید که به اخلال در روند بینجامد، مطلوب نیست، در عین حال که انتقاد و نظر کارشناسی مانعی ندارد.

این کارشناس مسایل بین‌الملل در پاسخ به این پرسش که تا وقتی آمریکا دوباره سوار بر اتوبوس نشده است و در عین حال در تلاش است که به آن بازگردد، ایران باید اقدامات هسته ای اش را با تاخیر انجام دهد یا آنها را تعلیق کند گفت: خیر. ایران باید تا زمانی که آمریکا کامل به برجام برنگشته است اقداماتش را انجام دهد. این اقدامات تنها زمانی به حالت تعلیق در می آید که همه طرف های برجام به همان اندازه که ایران تعهداتش را انجام داده است و تا الان اجرا می شد را انجام دهند.