مدار خاصِ صداوسیما دقیقا کجاست؟!

سیدمحمدعلی ابطحی طی یادداشتی در شماره امروز اعتماد با عنوان مدار صداوسیما نوشت: شاید جمله‌ای که مدیر جوان شبکه سه سیما در مورد برنامه‌های ورزشی عادل فردوسی‌پور گفت که او از مدار خارج شده بود یکی از استراتژیک‌ترین مسائل کشور باشد و دلیل عمده دوری از صدا و سیما و ندیده شدن آن باشد.

مفهوم این حرف آن است که دقیقا مدار صدا و سیما از جایی که مردم به آن اقبال می‌کنند جدا می‌شود. در حوزه‌های اجتماعی این فاصله را که معمولا با عکس‌العمل‌های تظاهرات نمود پیدا می‌کند، می‌شود از راه سرکوب‌های امنیتی به آن به مقابله برخاست که نمونه‌های زیادی از آن را در ایران و در سال‌های اخیر دیده‌ایم. اما در رسانه، مساله متفاوت است. رسانه رسمی برای این است که بتواند مخاطب داشته باشد.

اگر مخاطب نداشته باشد اصلا دیگر رسانه نیست. در رسانه‌های حاکمیتی مثل صدا و سیما علاوه بر مخاطب باید تلاش شود که اعتمادآفرین هم باشد تا بتواند پل میان جامعه و حکومت تلقی گردد. اگر دو کاربرد دیده شدن و مورد اعتماد بودن از رسانه رسمی حذف گردد اصلا دیگر کار کردی ندارد. آن هم در دورانی که رقابت سایر رسانه‌ها آن‌قدر سنگین است که همه رسانه‌های رسمی در همه کشور‌ها تسلیم آن شده‌اند.

اما بی‌مسوولیت‌ترین رسانه نسبت به حکومت، روشی است که صدا و سیما در برابر مردم گرفته است و در سخنان رییس شبکه سه بروز پیدا کرده است. مدیر فرهنگی حتی برای حفاظت از امنیت ملی باید گزینه‌ها و راه‌حل‌هایش با مدیر امنیتی و اطلاعاتی و نظامی فرق کند. امنیت ملی در صدا و سیما با جلب مخاطب و جلب اعتماد آن‌ها به وجود می‌آید. یعنی برای حتی منافع امنیتی هم صدا و سیما باید ده‌ها عادل فردوسی‌پور بیافریند و از ده‌ها اصل خود بگذرد تا بتواند مخاطب و اعتماد را جلب کند. اما متاسفانه در گفتار رییس شبکه سه و سیاستگذاری‌های صدا و سیما مدار براساس جلب مخاطب و جلب اعتماد نمی‌چرخد.

در مسائل اجتماعی وقتی مدار مردم و حکومت با یکدیگر تفاوت پیدا کند و هرگونه شورش و اعتراضی به وجود آید با سرکوب‌های خشن می‌تواند ولو موقتا آرام بگیرد. اما وقتی همان روش در صدا و سیما اعمال می‌شود و کسی که مخاطب و اعتماد جلب می‌کند -مثل برنامه نود عادل فردوسی‌پور- خارج از مدار می‌شود، یعنی اینکه مدیر امنیتی نمی‌تواند امنیت رسانه‌ای حکومت را هم تامین کند. محبوبیت عادل فردوسی‌پور برای این بود که مردم گمان می‌کردند از مدار خارج است. صدا و سیما در مدارش تجدیدنظر کند اگر حتی می‌خواهد حافظ امنیت و نه فرهنگ کشور باشد.