تلسکوپ بزرگ چین در اختیار دانشمندان جهان

خبرگزاری ایسنا: تلسکوپ عظیم چین موسوم به "چشم آسمان" از ماه آوریل به روی دانشمندان سراسر جهان باز می‌شود و منجمان خارجی به ۱۰ درصد از زمان مشاهدات این تلسکوپ دسترسی خواهند یافت.

چین از اول آوریل تلسکوپ ۵۰۰ متری خود را به روی جامعه علمی جهانی باز می‌کند. بشقاب سهموی این تلسکوپ موسوم به "Sky Eye" به معنی "چشم آسمان" بزرگترین رادیوتلسکوپ دهانه کروی(FAST) جهان است که برای ردیابی تپ‌اخترها و سایر اهداف نجومی پرانرژی استفاده می‌شود. همچنین گاهی اوقات برای جستجوی حیات بیگانه نیز استفاده خواهد شد.

به گزارش خبرگزاری "شین‌هوا"، دانشمندان غیر چینی می‌توانند درخواست‌های خود را برای استفاده از داده‌های این تلسکوپ به صورت آنلاین به اداره رصدخانه‌های نجومی ملی چین ارسال کنند. طبق گفته "جیانگ پنگ" مهندس ارشد "FAST"، حدود ۱۰ درصد از زمان‌های مشاهده به اخترشناسان جهانی اختصاص خواهد یافت.

این تلسکوپ در تاریخ ۱۱ ژانویه سال ۲۰۲۰ رسماً عملیاتی شد و مورد استفاده قرار گرفت. با این حال، مشاهدات آن از قبل از این تاریخ آن آغاز شده بود و تاکنون ۲۴۰ تپ‌اختر را تصویربرداری کرده است.

یکی از مهم‌ترین آنها در خوشه ستاره‌ای "مسیه ۹۲" یافت شد. این تپ‌اختر یک تپ‌اختر میلی ثانیه‌ای است که در حین مکیدن و بیرون دادن ماده از ستاره همراه خود، بسیار سریع‌تر از تپ‌اخترهای معمولی با سرعت باورنکردنی ۳۱۶.۵ دور در ثانیه می‌چرخد.

تپ‌اخترها(Pulsar) ستاره‌های نوترونی چرخانی هستند که با سرعت بسیار زیادی دوران می‌کنند و پالس‌های مداومی از انرژی تابشی به همراه خطوط میدان مغناطیسی قوی را از خود منتشر می‌کنند. برخی از تپ‌اخترها نیز پرتوهای ایکس تابش می‌کنند. ستاره‌های نوترونی در حقیقت بقایای هسته ستاره منفجر شده‌ای هستند که حجم کوچک و چگالی بسیار بالایی دارند. برای نمونه تپ‌اختری به قطر ۲۰ کیلومتر ۱٫۵ برابر جرم خورشید را در خود جای داده ‌است. تپ‌اخترها هنگام تولد دمایی در حدود چند میلیون درجه سلسیوس دارند و بلافاصله شروع به سرد شدن می‌کنند. نحوه و سرعت سرد شدن نیز به مواد تشکیل دهنده و چگالی آنها بستگی دارد.

"چشم آسمان" چین بزرگترین تلسکوپ از نوع "FAST" در جهان است و تنها تلسکوپی است که می‌تواند انواع خاصی از مشاهدات را پس از فروپاشی رادیوتلسکوپ رصدخانه "آرسیبو"(Arecibo) در پورتوریکو انجام دهد.

بنیاد ملی علوم ایالات متحده(NSF) گفته است که رصدخانه "آرسیبو" را خراب می‌کند، اما امیدهای کمی پس از تعهد هشت میلیون دلاری فرماندار پورتوریکو برای بازسازی آن به وجود آمده است تا شاید این رصدخانه مشهور دوباره عملیاتی شود.