پیام ماجرای حمله به پایگاه آمریکا در اربیل چه بود؟

انتخاب: رییس سابق کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در مجلس درباره حمله اخیر به پایگاه نظامی آمریکا در اربیل اعتقاد بر این دارد که این اتفاق به هیچ وجه ارتباطی به ایران ندارد و تهران و بغداد باید به صورت مشترک باید وارد یک کار تحقیقاتی برای شناسایی عوامل و بازیگران دخیل در این اتفاق شوند.

حشمت الله فلاحت پیشه ضمن اشاره به حمله اخیر به پایگاه نظامی آمریکا در اربیل عراق، گفت: من درباره این اتفاق طی توییتی از آقای روحانی به عنوان رییس شورای عالی امنیت ملی درخواست کردم که با دستوری خواستار پیگیری و تحقیق ایران به صورت مشترک با عراق برای شناسایی و معرفی عوامل دخیل در این اتفاق شوند. شفاف‌سازی در این مساله بسیار مهم است، چراکه این اقدام می‌تواند بسیاری از ابهامات را برطرف کند.

این نماینده ادوار مجلس شورای اسلامی ادامه داد: ما در ۲ ماه پایانی ریاست جمهوری آقای ترامپ شاهد آن بودیم که ترامپ به دلیل شکست در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا به دنبال نظرات و رویکرد‌های افراطی گرایش پیدا کرد و در همین بازه زمان بحث احتمال جنگ آمریکا با ایران مطرح شد. البته در این مساله بازیگران و کشورهای آتش افروز و جنگ سالار و مخالفان دیپلماسی سعی داشتند تا مدام بر این آتش بدمند.

رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس دهم افزود: اما بعد از مدتی که احتمال جنگ بین ایران و آمریکا معطل ماند و رو به خاموشی رفت، آن دسته از بازیگران و کشورهای جنگ سالار نسبت به احتمال برپایی نزاع و درگیری ناامید و مایوس شدند. پیش‌بینی‌ها و تصورات نیز حکایت از آن داشت که آمدن آقای بایدن عملا امکان طرح دوباره این مساله فراهم نشود ولی آقای بایدن بعد از آنکه بر سرکار آمد سیاست تعلل در برجام را پیش گرفت و همین مساله باعث شد تا دوباره آتش‌افروزان و جنگ سالاران امیدوار به پربایی احتمالی یک نزاع شوند.

فلاحت پیشه گفت: من اعتقاد دارم که افراطیون مزدور طبق همان تجربه و شواهدی که در سوریه، عراق و افغانستان به دست آمده است، در استخدام دستگاه‌های اطلاعاتی برخی کشورهای جنگ سالار منطقه و جهانی هستند و لذا این مساله، نکته بسیار مهم و مشکوکی است که ایران و عراق باید به صورت جدی آن را مورد بررسی قرار داده و زوایای آن را عیان کنند.

این استاد روابط بین الملل ضمن تاکید بر آنکه ایران به هیچ عنوان ارتباطی با اتفاق حمله به پایگاه نظامی آمریکا در اربیل ندارد، تصریح کرد: ایران به عنوان کشوری که حسن نیت خودش را به صورت کامل و شفاف در دفاع از کشورهای منطقه مثل عراق و سوریه نشان داده ، چرا باید تصمیم به چنین اقدامی بگیرد. به ویژه آنکه بحث امنیت عراق و ایران به نوعی با هم عجین شده است. بنابراین بدیهی است که چنین فرضیه‌ای که از جانب برخی کشورها مطرح می‌شود، قابل قبول نباشد.

وی ادامه داد: البته یک انتقاد جدی که می‌توان به ایران وارد کرد، این است که ایران و عراق باید در مسیر شفاف‌سازی اقدام کنند. ایران باید حضور در عراق و نوع همکاری خودش با عراق را شفاف کند. ایران در زمان حمله داعش به عراق به صورت مستشاری و با هماهنگی عراق در این کشور حضور داشت و حالا که دولت مرکزی در عراق مستقر شده، این همکاری و حضور با هماهنگی دولت مستقر ادامه دارد. لذا در چنین وضعیتی بحث همکاری با گروه‌های شبه نظامی که در عراق وجود داشته و به دنبال جنگ سالاری بوده و در استخدام کشورها و بازیگران هستند، نزد ایران هیچ جایگاهی ندارد.

فلاحت پیشه افزود: به ویژه آنکه، ایران کشوری بوده که برای امنیت عراق هزینه داده است و بر همین اساس نمی‌توان اتهامی را متوجه ایران دانست. البته من اعتقاد دارم که ایران باید یکبار برای همیشه از هر گروه یا گروهکی که در خلاف جهت برقراری امنیت عراق فعالیت کرده و جنگ سالار هستند، اعلام برائت کند. هرچند که همین گروه‌ها نیز گفته اند هیچ ارتباطی با ایران ندارند.

این کارشناس سیاست خارجی در پاسخ به این پرسش که حمله به پایگاه نظامی آمریکا چه پیامی می‌تواند در بر داشته باشد، گفت: اگر بخواهیم برای این اتفاق یک پیام داخلی منحصر به عراق را در نظر بگیریم، باید بگوییم که فعلا در عراق تقابل‌ها و اختلافات داخلی در حوزه سیاسی جدی است و هرکسی سعی می‌کند سیاست خودش را دنبال کند. لذا می‌تواند این اتفاق برای فضای داخلی عراق یک پیام در جهت همین اختلافات و تقابل‌های سیاسی باشد.

وی افزود: اما درباره وجهه دیگر این پیام می‌تواند بعد خارجی داشته باشد. امروز هر اتفاقی که در منطقه رخ می‌دهد، حامیان تنش‌زایی بین روابط ایران و آمریکا به آن می‌دمند و منتظر سواستفاده از آن برای منافع خودشان هستند. بنابراین این مساله مشکوکی است که نباید از آن غفلت کرد. ما در پس چنین تحولاتی باید به دنبال بازیگرانی باشیم که حامی تنش‌آفرینی هستند که می‌توانند کشورهای مرتجع عربی، اسراییل و حتی برخی نیروهای داخلی عراق باشند.

این نماینده ادوار مجلس شورای اسلامی در پاسخ به این پرسش که حمله به پایگاه نظامی آمریکا در عراق چه تحولاتی را می‌تواند در منطقه رقم بزند، تصریح کرد: من اعتقاد دارم که این اتفاق یک اتفاق لوثی است. احتمال دارد که رسانه‌ها به آن بپردازند و در اخبار به آن توجه شود ولی قطعا این اتفاق در راهبرد هیچ اثری نخواهد داشت.

فلاحت پیشه در پاسخ به این پرسش که آیا این اتفاق حمله به پایگاه نظامی آمریکا در اربیل در روابط بین ایران و عراق موثر خواهد بود، گفت: آنچه که درباره روابط ایران و عراق مهم محسوب می‌شود این است که روابط دو کشور باید در جهت تقویت مباحث امنیت و همکاری‌ها و هماهنگی‌ها در این زمینه بیشتر شود. امروز روابط بین دو کشور از بعد امنیت خارج شده و وارد مرحله توسعه شده است ولی در مجموع فکر می‌کنم که این اتفاق اخیر تاثیری در آینده روابط بین ایران و عراق ندارد.

وی افزود: من اعتقاد دارم که ایران و عراق باید به سمت شفاف‌سازی قدم بردارند. امروز عصر دیپلماسی است، هرچند که در دوران ترامپ یک خلا دیپلماسی صورت گرفت و فضا برای جنگ سالاران فراهم شد. این شفاف سازی هم باید در جهت آن باشد که جنگ سالاران و بازیگران مخالفان دیپلماسی و حامیان تنش زدایی در منطقه مشخص و شناسایی شوند.