روی روسیه و چین دوباره حساب باز نکنید

روزنامه آرمان ملی: بریتانیا، فرانسه و آلمان با حمایت از موضع آمریکا برای تصویب قطعنامه‌‌ای در شورای حکام آژانس بین‌‌المللی انرژی اتمی علیه ایران، پیش‌‌نویس این قطعنامه را به نمایندگان ۳۵ کشور عضو این شورا ارائه داده‌اند. اجلاس سه ‌ماهه شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در وین در هفته جاری آغاز به کار کرده است.

آمریکا پیش از شروع به کار این اجلاس سندی سه صفحه‌ای درباره موارد نقض تعهدات برجامی ایران تهیه کرده و در اختیار اعضای این شورا قرار داده بود. گمانه‌‌زنی‌ها مبنی بر این است که احتمالا در نشست روز جمعه شورای حکام این قطعنامه به رای گذاشته می‌‌شود. در این میان وزیر خارجه کشورمان با اشاره به تلاش برای صدور قطعنامه علیه ایران در شورای حکام آژانس اظهار کرد اروپایی‌ها حرکت غلطی را با حمایت از آمریکا در شورای حکام شروع کرده‌اند.

در این رابطه امیدواریم عقل غلبه کند؛ چراکه اگر چنین نشود راهکارهایی داریم. این اتفاقات و اظهارنظرها اما‌و‌اگرهای زیادی را در روزهای اخیر ایجاد کرده و برخی نیز بر این باور هستند که هر لحظه ممکن است عرصه بر ایران تنگ‌تر شده و نیاز است گفت‌و‌گوهایی هر چه سریع‌تر آغاز شود. در راستای بررسی این مساله گفت‌و‌گویی با علی‌اصغر زرگر، کارشناس مسائل بین‌الملل داشته که در ادامه می‌خوانید.

اتفاقات روزهای اخیر شورای حکام تا چه میزان ایران را به تنگنا می‌کشاند؟

آنها به دنبال چیدن پازل‌هایی بسیار هوشمندانه هستند. بایدن امروز با یک بازی زیرکانه و چیدن قطعات پازل با یک ظرافت خاص هم در حال غلبه بر دشمنان داخلی خود است و هم کشورهای همچون عربستان را مهار کرده و هم بر رژیم صهیونیستی تاثیر می‌گذارد و هم متحدان خود را بازآفرینی کرده است. آنها بی‌قید و شرط به برجام بازنگشتند و امروز توانستند یک اجماع‌سازی نیز در این راستا علیه ایران ایجاد کنند که به نفع ایران نیست. باید حواس‌مان باشد که ایران به‌شدت تحریم شده است. آمریکا به این عرصه چسبیده و اروپا نیز در حال همراه شدن با آنها در این عرصه است. بایدن می‌خواهد از ایران امتیاز بگیرد اما با صدایی آرام‌تر این را مطرح می‌کند و می‌خواهد با گفت‌و‌گو این مساله را حل کند. ما باید بیشتر از میانجی‌ها استفاده کنیم تا مشکل حل شود. آنها از ایران گفت‌و‌گو می‌خواهند و ایران نیز تا زمانی که تحریم‌ها لغو نشود، گفت‌و‌گو نمی‌کند و این امر سبب شده است امروز با بن‌بست دیگری مواجه شویم.

ایران در عکس‌العمل به تهیه پیش‌نویس از سوی کشورهای غربی چه اقدامی را باید در دستور کار قرار دهد؟

باید محاسبات دقیقی بر اساس منافع ملی امروز انجام شود، زیرا شرایط به‌گونه‌ای شده است که خطر اجماع‌سازی به شدت احساس شده و حتی دیگر نمی‌توان روی روسیه و چین نیز برای حل مشکل حساب باز کرد. باید نگاه بلندمدت به مسائل داشته باشیم و از سوی دیگر میان‌بر نیز زده شود. ما می‌توانیم در این میان از مذاکراتی استفاده کنیم که شفاف‌سازی در خصوص اقدامات را تداوم بخشد. مشکلی ندارد که ما به مسائل منطقه‌ای نیز بپردازیم و در این خصوص نیز گفت‌و‌گو کرده و اختلافات را حل‌و‌فصل کنیم. برخی از مشکلات صرفا با حرف زدن قابل‌حل هستند و این امر سبب می‌شود بار اختلافات کم شود. ما اگر سیاست خوبی در پیش گیریم می‌توانیم مشکلات خود را با کشورهای عربی برطرف کنیم؛ بنابراین باید روی طرح‌های صلحی همچون هرمز بیشتر تمرکز کنیم و اجازه ندهیم بدنام شویم. ما حتی می‌توانیم بدون دست کشیدن از قدرت دفاعی خود در این خصوص گفت‌و‌گو کنیم. ما باید روی مساله اصلی برجام تمرکز کرده و با سیاست خوب سایر مسائل را نیز حل کنیم. صحبت‌های محرمانه در این راستا و قول‌و قرارهای جانبی می‌تواند در این عرصه از کارشکنی دشمنان برجام جلوگیری کند.

در این میان صحبت‌هایی در خصوص تصویب FATF مجددا مطرح شده است. این قبیل اقدامات صریح چه کمکی به کشور می‌تواند کند و ضرورت تصویب لوایح FATF امروز در کشور چیست؟

با توجه به مفاد این لوایح اولین چیزی که پس از عدم‌پیوستن ایران به این لوایح به ذهن جهانیان خطور می‌کند این است که شاید واقعا ایران مشکل و تخلفی دارد که به آن ملحق نمی‌شود و باعث بدنامی ایران می‌شود. صرف عضویت در این پیمان کشور را از اتهاماتی همچون پولشویی و کمک به تروریست مبری می‌کند. بسیاری از کشورها به مقررات FATF عمل نمی‌کنند اما در این معاهده عضویت دارند. بنابراین باید توجه داشت که این‌چنین نیست که با پیوستن به این پیمان به کل محدود می‌شویم.

این‌گونه نیست زیرا بسیاری از کشورها، امروز عضو آن هستند و تمامی اقدامات خود را نیز به راحتی انجام می‌دهند. امروز کشور با محدودیت‌های شدید بانکی مواجه است؛ به این شکل که نه می‌تواند با پرداخت پول اجناسی را خریداری کند و نه می‌تواند پول فروش نفت و سایر خدمات خود را از طریق بانک دریافت می‌کند. در این راستا یکی از موانع جدی در این راه عدم‌تصویب لوایح چهارگانه است که کار را برای کشور سخت کرده است. حتی اگر تحریم‌های متعدد ایران در آینده لغو شود، اما باز هم این مانع وجود دارد و به نحوی بهانه‌ای به دست برخی کشورها می‌دهد تا مطالبات ایران را پرداخت نکنند.