محمد خاتمی با هوشمندی دیگر تَکرار نمی‌کند

خبرآنلاین با تقی آزاد ارمکی استاد جامعه‌شناسی دانشگاه تهران گفتگو کرده است.

*الان با همه این بحث ها و با همین نگاهی که دارید فکر می کنید انتخابات ۱۴۰۰ با چه مشارکتی رو به رو است؟

۷۰ درصد مردم رای می‌دهند.

* و این آمار بر اساس تصمیم گیری دقیقه نودی رقم خواهد خورد؟

چند مسئله نباید اتفاق بیفتد، یک باید اجازه دهند افراد بیایند و بر اساس خواسته رهبری مشارکت کنند، اگر رهبری کاری به مشارکت در انتخابات نداشته باشد جمهوری اسلامی سیاسی ۵ سال بعد از بین می‌رود ولی چون ایشان می‌خواهند جمهوری اسلامی بماند و تقویت شود حتما در مورد مشارکت سیاسی حداکثری بحث خواهند کرد. مشارکت سیاسی بدون رقیب امکان ندارد، وقتی رقیب می‌آید در این صورت می شود با افراد شروع به حرف زدن کرد. اگر شما من را در روز انتخابات .دعوت کنید من احتمالا یک بحث دیگری خواهم کرد وآنجاست که هیجان اجتماعی شکل می‌گیرد، هیجان اجتماعی که شکل گرفت مردم می‌آیند که در ضد کسی یا دفاع از کسی رای حداکثری دهند.

*شما می گویید که ما نیاز به یک اصلاح طلبی و اصولگرایی جدید داریم. این اصلاح طلبی جدید را مثلا وقتی در سال ۹۴ آقای خاتمی تکرار می کند و آنهمه جمعیت پای صندوق می ریزند ولی الان آقای خاتمی می گوید اگر تکرار هم کنم کسی پای صندوق نمی آید.

اتفاقا آقای خاتمی از نظر من هوشمندی به خرج داده که می گوید تکرار نمی کنم.

*منظورم این است که دیگر آن تاثیرگذاری را هم ندارد.

شما از کجا می دانید؟

*معلوم است.

شما از کجا می گویید که موسوی هنوز در ساخت سیاسی ایران تعیین کننده نیست.

*موسوی را نمی گویم، مرجعیت خاتمی را می گویم.

خاتمی که مهمتر از موسوی است.

*به نظرم امروز احترامی که مردم برای موسوی قائل می‌شوند خیلی بیشتر است ولی خاتمی دیگر سرمایه اجتماعی قبل را ندارد.

در روز آخر معلوم خواهد شد که خاتمی سرمایه دارد یا ندارد. اگر من جای خاتمی بودم اصلا وارد این عرصه نمی شدم. مگر آقای خاتمی رئیس حزب است؟ ماجرای مصدق را بخوانید خیلی جالب است. تمام تلاش مصدق بر این است که اوضاع رادیکال نشود چون می دانست پیروز رادیکال، امریکایی شدن بیشتر ایران یا کمونیست شدن ایران است. بعضی ها فکر می‌کنند که مصدق در خطایی که کاشانی و اصولگراها کردند تا در مقابل توده قرار گیرند کوتاه آمده است، اما مصدق برای اینکه جامعه خیلی زیاد امریکایی نشود از رادیکالیسم دست بر می‌دارد و سکوت می‌کند و عکس‌ها او در دادگاه را حتما دیده‌اید که خوابیده است و بعد هم مثل آقای کروبی هر روز بیاینه نمی‌دهد.او می گوید من یکبار اجازه داشتم کنش انجام دهم و دادم و در تنهایی هم می میرد. به نظر من آقای خاتمی نقشش را بازی کرده است، چرا او را متهم می کنید؟ اصلا قرار نیست که آقای خاتمی دیگر اثرگذار باشد و اصلا به چه دلیل باید آقای خاتمی به مردم بگوید که بیایید در انتخابات شرکت کنید. مگر خاتمی رئیس یک حزب است؟ مگر اصلاح طلبان حرف کسی را گوش می کنند که خاتمی بگوید یا نگوید. او تلاش خودش را کرده است و یکبار جمهوری اسلامی را نجات داده است و دیگر کافی است.

*الان در انتخابات ۱۴۰۰ناجی چه کسی باید باشد؟

نمی دانم. باید انتخابات برگزار شود تا ناجی آن را تعیین کنیم. فوتبالیست‌ها در بازی جدی نشان می‌دهند چه کسی می‌تواند گل بزند. اجازه دهید بعد از عید شود ناجی پیدا می شود.

*یعنی مطمئن هستید که ناجی وجود دارد؟

قطعا اگر مشارکت حداکثری باشد ناجی را پیدا می کنیم. اگر مشارکت حداقلی باشد در کشور فاشیست شکل می گیرد و فروپاشی نظام جمهوری اسلامی در دستور کار قرار می گیرد.

* فروپاشی ایدئولوژیک است؟

سیاسی هم می‌تواند از آن بیرون بیاید. می دانید شاه چه زمانی زمین خورد؟ موقعی که فکر کرد تک صدا است و همه رقبایش را حذف کرد و نفهمید چه کلاهی سرش رفته است و همه ناخواسته مخالفش شدند و از او فاصله گرفتند و حتی رئیس دفترش هم از او فاصله گرفت. اگر وضعیت موجود ادامه پیدا کند آنچه باقی می‌ماند یک جمهوری اسلامی ضعیف است.

* اصل مشارکت مردم در انتخابات اهمیتش بیشتر از این است که چه کسی رای می آورد. بنیان اندیشه ای این حرف چیست؟

چون جامعه حس تعلق موقت به نظام سیاسی پیدا می کند.