ده نکته در حاشیه مصاحبه ظریف

مسیح مهاجری در سرمقاله امروز روزنامه جمهوری اسلامی با عنوان۱۰ نکته در حاشیه مصاحبه ظریف نوشت:درباره انفجار خبری بزرگی که انتشار مصاحبه دکتر محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان با عوامل مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری پدید آمده، نکاتی باید مورد توجه قرار گیرند.

۱- سخنگوی دولت گفته است رئیس‌جمهور به وزیر اطلاعات دستور داده بررسی شود چه کسی این مصاحبه را در اختیار بیگانگان قرار داده است.

روشن است که نیازی به این بررسی وجود ندارد، زیرا مصاحبه را مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری که زیر نظر خود رئیس‌جمهور است انجام داده و رئیس این مرکز که مشاور رئیس‌جمهور است مسئول حفاظت از آن بوده و باید در این زمینه پاسخگو باشد.

۲- سوال اصلی اینست که اصولاً فلسفه انجام چنین مصاحبه‌ای چه بوده؟ براساس اطلاعات موجود، مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری با تمام اعضاء دولت غیر از آقایان جهانگیری و واعظی چنین مصاحبه‌هائی انجام داده و بهانه این بوده که مسائل پشت پرده دولت‌های یازدهم و دوازدهم در تاریخ ثبت شوند.

معنای این بهانه‌تراشی اینست که اعضاء این دولت‌ها حرف‌هائی داشتند که نمی‌توانستند با مردم در میان بگذارند و لازم بود آن‌ها را به صورت مصاحبه در تاریخ ثبت نمایند. ایراد مهم این طرز تفکر اینست که مسئولان مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری معتقدند دولتمردان حق دارند مطالب مهم مرتبط با اداره کشور را به مردم نگویند و دور از چشم مردم کارهائی انجام دهند و آن‌ها را فقط برای تاریخ بازگو کنند! به عبارت روشن‌تر، مردم از نظر این حضرات نامحرم هستند و نباید بدانند در کشورشان چه می‌گذرد.

۳- از این‌ها مهم‌تر اینست که مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری با عنوان پرطمطراق و ردیف بودجه قابل تاملی که دارد در ۸ سال دولت‌های یازدهم و دوازدهم چه کار قابل عرضه‌ای انجام داده است؟ شفاف‌سازی فعالیت‌های این مرکز، یکی از اقدامات لازم است که باید صورت بگیرد تا مردم در جریان قرار بگیرند که این بودجه‌ها چگونه مصرف می‌شوند و چه نتایجی برای کشور دارند. اقتضای عنوان این مرکز اینست که تحقیقاتش بتواند نیاز‌های روز جامعه در زمینه‌های مختلف را برطرف کند. اینکه بجای این کار، مصاحبه‌هائی با اعضاء دولت انجام شود تا در تاریخ به ثبت برسد، چه مشکلی از کشور حل می‌کند؟

۴- از اعضاء دولت‌ها هم انتظار اینست که مطالب خود را به مردم بگویند و چیزی را از مردم پنهان نکنند. در خفا اقداماتی را انجام دادن و آن را در تاریخ به ثبت رساندن، چه مشکلی را از مردم حل می‌کند؟ مخفی نگهداشتن اسناد سری کشور‌ها برای انتشار در زمان مناسب، رسمی است که به موضوعات مهم بین‌المللی مربوط می‌شود و تناسبی با اقدام مرکز بررسی‌های استراتژیک ندارد. درباره تمام این مسائل باید توضیحات قانع‌کننده‌ای به افکار عمومی داده شود.

۵- در اینکه انتشار این مصاحبه وزیر امور خارجه، در شرایط کنونی با اهداف خاصی صورت گرفته، تردیدی وجود ندارد. مختل ساختن مذاکرات برجامی وین، کارشکنی در برابر مذاکرات با عربستان که درصدد ایجاد وفاق در منطقه است و تحت‌الشعاع قرار دادن انتخابات ۱۴۰۰ ازجمله اهداف منتشرکنندگان این مصاحبه بوده است. قطعاً تمام این‌ها با منافع ملی در تضاد هستند و اولیاء امور باید با تدابیر عاقلانه خود موج به راه افتاده را مهار کنند و مانع ضربه وارد شدن به منافع ملی کشور شوند.

۶- علاوه بر عوامل نفوذی که توانسته‌اند مصاحبه وزیر امور خارجه را به رسانه‌های بیگانه بدهند، قطعاً افرادی در داخل درصدد بهره‌برداری از این اقدام بوده‌اند حتی این افراد می‌توانند دوست‌نماهائی باشند که چهره‌های خود را با ماسک‌های طرفداری از این یا آن جناح مخفی کرده باشند تا بتوانند به هر دو و به کل کشور ضربه بزنند. پیام این اقدام به مسئولین نظام اینست که هنوز کشمیری‌ها و کلاهی‌ها در بدنه نظام حضور دارند، باید مراقبت‌ها را بالا ببرید.

۷- عده‌ای درصدد برآمده‌اند ظریف را دشمن شهید قاسم سلیمانی جلوه دهند. اینهم از اهداف انتشاردهندگان این مصاحبه است. دقت در سخنان ظریف نشان می‌دهد که او برای سردار سلیمانی احترام زیادی قائل بوده و هست و نقد او متوجه سیاست حاکم بر کشور است که میدان را بر دیپلماسی مسلط کرده است. هم سلیمانی و هم ظریف خادم ملت محسوب می‌شوند و باید محترم بمانند.

۸- رابطه میان میدان و دیپلماسی همواره باید هماهنگی آن دو با همدیگر باشد نه سلطه یکی بر دیگری و اگر قرار است سلطه‌ای وجود داشته باشد قطعاً باید میدان در خدمت دیپلماسی باشد. بعضی افراد به اشتباه رابطه میان میدان و دیپلماسی در آمریکا را به عنوان مورد نقض سخنان دکتر ظریف مطرح کرده‌اند که نشان از بی‌توجهی آن‌ها به واقعیت امر دارد. آمریکا، قدرت نظامی، اقتصادی، فرهنگی و رسانه‌ای را در خدمت دیپلماسی قرار داده و اجازه نمی‌دهد هرگز از این قاعده تخطی شود.

۹- شیوه هماهنگی میدان و دیپلماسی هنگامی موفق خواهد بود که هر دو از خاستگاه مصالح نظام نشات بگیرند. این هماهنگی همواره می‌تواند تضمین‌کننده منافع ملی باشد و به سدی در برابر دوگانگی‌ها تبدیل گردد. ما متاسفانه فاقد این امتیاز بزرگ هستیم و به جزیره‌ای عمل کردن عادت کرده‌ایم.

۱۰- ایراد اصلی به رئیس‌جمهور روحانی و وزیر خارجه ظریف وارد است که مطالب را در زمان وقوع با مردم در میان نمی‌گذارند و به عناصری همچون گردانندگان مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری میدان می‌دهند برای تاریخ کار کنند نه برای نیاز روز جامعه. به همین دلیل، عزم این روز‌های جامعه برای نقد مسئولین را باید امری مبارک تلقی کنیم البته به این شرط که انتقادکنندگان از چارچوب انصاف و ادب خارج نشوند.