بخشش رایگان دو فرد محکوم به اعدام

حجت‌الاسلام مصطفی دشت‌آبادی، امام‌جمعه شهرستان عنبرآباد در این‌باره گفت: «با همت مسوولان محلی و ریش‌سفیدان این شهرستان در روز عید مبعث اولیای‌دم با گذشت از خون فرزند خود، قاتل را مورد عفو و بخشش قرار دادند. گذشت و بخشش خواهر و برادر دینی مورد تاکید دین اسلام و ائمه معصومین(ع) است. اینکه یک خانواده داغدار از خون فرزند خود گذشتند باید درس عبرتی برای همه افراد باشد تا در زمان عصبانیت خود را کنترل کنند تا اینکه دچار گرفتاری و افتادن پشت میله‌های زندان نشوند.»

همچنین همزمان با عید سعید مبعث در مراسم صلح و سازش در شیراز خانواده یک مقتول از قاتل فرزند خود گذشتند و او را بخشیدند. ۱۰ سال پیش در یکی از محلات اطراف شیراز طی درگیری لفظی و نزاع دو دوست با یکدیگر، یکی از آن دو به نام (م. س) به قتل رسید که با همت و پیگیری شورای حل اختلاف استان فارس این پرونده منجر به صلح و سازش بین طرفین شد.

حجت‌الاسلام سیدعبدالمهدی موسوی، معاون قضایی دادگستری و رییس شورای حل اختلاف استان فارس در این‌باره گفت: در قرآن کریم به‌دفعات از عفو و گذشت سخن به میان آمده است که این خود نشان از اهمیت و عظمت عفو و بخشش در پیشگاه خداوند متعال دارد.

دادسرای جنایی تهران نیز از ابتدای سال جاری تاکنون ۲۵ مورد اعلام گذشت از محکومان به قصاص را به ثبت رسانده است که بیش از نیمی از آنها بدون دریافت پول بوده است. در بقیه موارد اولیای‌دم مبلغی میان ۷۰ تا ۶۵۰میلیون‌تومان دریافت کرده‌اند.

یکی از محکومان به قصاص که پای چوبه‌دار بدون هیچ قید و شرطی رضایت گرفت مردی به‌نام صفدر است. او که ساکن یکی از روستاهای قرچک ورامین بود، شش‌سال قبل یکی از اهالی روستا را به قتل رساند.

صفدر بعد از دستگیری به جرمش اعتراف کرد و گفت: «مقتول شناسنامه‌اش را گم کرده بود به همین دلیل از من خواست با مشخصات خودم حسابی بانکی باز کنم تا پول‌هایش را به آن واریز کند. از آن به‌بعد هروقت کار بانکی داشت برایش انجام می‌دادم تا اینکه بعد از مدتی گفت از چند نفر شنیده من قصد دارم از او کلاهبرداری کنم به همین دلیل همه پول‌هایش را می‌خواهد من هم آن حساب را خالی کردم و موجودی‌اش را به وی دادم.

مدتی از این ماجرا گذشت تا اینکه زمان زایمان زنم فرارسید و من صاحب دوقلوهای دختر شدم. آن زمان از نظر مالی وضع خوبی نداشتم از طرفی بیمارستان گفته بود تا وقتی هزینه‌ها را نپردازم بچه‌ها را ترخیص نمی‌کند به همین دلیل سراغ مقتول رفتم و از او قرض خواستم اول گفت می‌دهد اما بعد نظرش را عوض کرد و گفت به من اعتماد ندارد و هیچ پولی نمی‌پردازد من که به‌شدت در تنگنا بودم عصبانی شدم. میان ما درگیری اتفاق افتاد و در آن اثنا او را هل دادم که سرش به یخچال خورد و فوت شد.»

اولیای‌دم مقتول ۶۵ساله بعد از اطلاع از جزییات واقعه اعلام کردند خواستار قصاص متهم هستند. صفدر سرانجام در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران محاکمه و به قصاص محکوم شد. این حکم در دیوانعالی کشور نیز به تایید رسید و چندی قبل صفدر پای چوبه‌دار رفت اما اولیای‌دم مقتول در واپسین لحظات اعلام کردند به خاطر دوقلوهای متهم از قصاص او بدون هیچ قید و شرطی گذشت می‌کنند. به این ترتیب مرد جوان بار دیگر به زندان بازگشت.

آمار دقیقی از تعداد رضایت‌ها در کشور طی سال‌جاری در دست نیست اما با توجه به اخبار منتشرشده در رسانه‌ها به نظر می‌رسد این روند بعد از بخشش در ملاء‌عام در شهرستان نور در روز ۲۵ فروردین افزایش چشمگیری پیدا کرده و رسانه‌ها در این مدت از بخشیده‌شدن بیش از ۴۰ محکوم به قصاص خبر داده‌اند که در هیچ‌یک از این پرونده‌ها بحثی درباره دیه و مطالبه پول مطرح نشده بود.

اکثر این بخشش‌ها پای چوبه‌دار و در آخرین لحظات قبل از اجرای حکم اتفاق افتاد اما در چند مورد نیز اولیای‌دم ثانیه‌هایی پس از آنکه محکومان به‌دار آویخته شدند، تصمیم خود را تغییر دادند و اعلام کردند قاتل را می‌بخشند. یکی از قاتلانی که به این شیوه و پس از تجربه طناب‌دار به زندگی بازگشت زنی ۲۸ساله به‌نام فرشته است که مادرشوهر خود را به قتل رسانده بود. او در زندان نوشهر پای چوبه‌دار رفت و اولیای‌دم بر اجرای حکم پافشاری کردند اما بعد از آنکه قاتل را معلق میان زمین و آسمان دیدند اعلام کردند او را می‌بخشند. فرشته بعد از بازگشت به زندگی در حالی‌که به‌سختی حرف می‌زد، گفت: «بعد از آنکه طناب‌دار دور گردنم انداخته شد بیهوش شدم و دیگر چیزی یادم نمی‌آید. هنوز باورم نمی‌شود زنده هستم.»

در موردی مشابه مردی که هفت‌سال قبل در جریان نزاع مرتکب قتل شده بود در زندان تبریز به‌دار آویخته شد اما اولیای‌دم مقتول بعد از سه دقیقه اعلام کردند متهم را می‌بخشند. به این ترتیب مرد اعدامی از طناب‌دار پایین آورده شد و پزشکان تشخیص دادند مشکل خاصی ندارد.

مروری بر پرونده‌های رضایتی در سال‌جاری نشان می‌دهد افرادی که به‌صورت ناخواسته و در جریان درگیری و کشمکش مرتکب قتل شده‌اند شانس بیشتری برای جلب رضایت اولیای‌دم دارند. از ۴۱ مورد گزارش بخشش که در رسانه‌ها منتشر شده فقط یکی از قاتلان فردی شرور و سابقه‌دار است. این متهم و دو همدستش در بانه به قصد راهزنی دست به جنایت زدند اما در نهایت اولیای‌دم مقتول اعلام گذشت کردند و گفتند خواسته مالی هم ندارند.

همچنین گفت‌وگوهای منتشرشده با اولیای‌دمی که قاتلان را عفو کرده‌اند حکایت از آن دارند که همگی بعد از بخشش از تصمیمی که گرفته‌اند رضایت دارند و به گفته خودشان به احساس آرامش رسیده‌اند.