قاتل محبوبی که عمر ایرانی ها را دود می‌کند!

قاتل محبوب. با اینکه هر ۸ ثانیه، یک نفر را به قتل می رساند. اما همچنان محبوب و پرطرفدار است. سیگار در ایران هم هواداران زیادی دارد و البته طبق آمار، هر سال ۱۱ هزار ایرانی را هم روانه دیار باقی می کند.

به‌تازگی سازمان جهانی بهداشت نسبت به روند بالای رشد دخانیات در سه کشور ایران، مصر و پاکستان هشدار داده و پیش بینی کرده است که در صورت ادامه این روند، تا چند سال دیگر ایران در صدر کشورهای مصرف کننده دخانیات جهان قرار می گیرد.

در سال ۲۰۰۷ ایرانی ها با مصرف ۶۵۷ نخ سیگار در سال، در رتبه ۷۸ سیگاری ترین مردم جهان قرار داشتند. در این رده بندی صرب ها با مصرف ۲۸۶۹ نخ در سال، رتبه اول را در اختیار داشتند و بلغارستان، یونان و روسیه به ترتیب در مقام های بعدی بودند.

اواخر سال ۲۰۱۲ ایران با میانگین ۷۶۴ نخ سیگار در سال برای هر بزرگسال در جایگاه ۶۷ این رتبه بندی قرار گرفت. جایگاهی که با کاهش سن سیگاری شدن در کشور از ۱۶ به ۱۳ سال همراه شده و نگرانی های زیادی را ایجاد کرده است. نگرانی هایی که باعث شده تا سازمان جهانی بهداشت هم به ایران هشدار بدهد که در صورت ادامه این روند، به صدر این جدول صعود خواهد کرد.




خرید تنباکو واجب تر از نان شب

«کریستف کلمب» دو کشف بزرگ داشت. هم آمریکا را کشف کرد و هم توتون را از آن سرزمین بیرون آورد و به دنیا معرفی کرد. مدتی بعد از این کشف، در دوره شاه عباس اول پای توتون به ایران هم باز شد.

از سفرنامه های گردشگران خارجی که در دوران سلطنت شاه عباس به ایران سفر کرده اند این طور استنباط می شود که در این تاریخ مردم ایران علاقه وافری به مصرف تنباکو داشتند. به دلیل علاقه شاه به این ماده، خرید و فروش آن رونق زیادی داشت و تقریباً در سراسر ایران تنباکو کشت می‌شد.

جهانگردان خارجی درباره علاقه ایرانی ها به تنباکو تقریبا متفق القول هستند و در سیاحت نامه های آن دوران نوشته شده که ایرانی ها خرید تنباکو را واجب تر و ضروری تر از خرید نان می دانند:«یک کارگر ساده که فقط چهار عباسی دستمزد روزانه دارد نصف درآمد خود را با خرید تنباکو از دست می دهد و با علاقه و شوق تنباکوی خریده شده را در قهوه خانه های پرجمعیت شهر در قلیان نهاده و می کشد و اگر چیزی از تنباکو زیاد آمد برای خریدن نان و گوشت و میوه و تامین معاش خانواده مصرف می کند.» همچنین سرودن شعر در باب تنباکو و دخانیات در این دوره رواج کامل داشت. یکی از جالب ترین این اشعار، ابیاتی از «اهلی شیرازی» است:

قلیان ز لب تو بهره‌ور می‌گردد نی در دهن تو نیشکر می‌گردد

بر گرد رخ تو دود تنباکو نیست ابری است که برگرد قمر می‌گردد!

اولین سیگار امروزی ایران

اولین مجتمع صنعتی تولید سیگارهای امروزی در سال ۱۳۱۶ در خیابان قزوین تهران به بهره برداری می رسد که هنوز هم فعال است. نخستین محصولات این کارخانه که با اقبال مردم هم روبرو شد، سیگارهای اِشنو، فومن، گرگان، افسر، تارج، اردیبهشت، انواع سیگار برگ و جیگاره بود. بعد از این مجتمع هم کارخانه های عمل‌آوری در‌ ‌شهرهای ساری، رشت، گرگان، ارومیه و خوی راه‌اندازی شد. تا جایی که امروز، شرکت دخانیات ایران با ۷ هزار و ۵۰۰ نفر نیرو، سالانه ۲۵ میلیارد نخ سیگار تولید می‌کند.



سومین صنعت سودآور جهان

مطابق آخرین آمار رسمی اعلام شده،از هر ۱۰نفری که روی زمین زندگی می کنند، یک نفر براثر مصرف سیگار، جان خود را از دست می دهد. با وجود این، سالانه ۵۶۰۰ میلیارد نخ سیگار در دنیا مصرف می‌شود که تجارتی معادل ۳۳۰ میلیارد دلار در سال را به خود اختصاص می‌دهد.

حدود ۱۰۰ میلیون نفر در جهان به کسب و کار در صنعت دخانیات مشغول هستند و از این راه زندگی می کنند. بررسی ها نشان می دهد که سیگار در سال ۲۰۰۸، سومین صنعت سودآور جهان بعد از صنعت نفت خام و داروسازی بوده است.

مرگ ۱۵۰ میلیون کودک به خاطر دود سیگار

دود ناشی از استعمال دخانیات حاوی بیش از ۴۰۰۰ ماده سمی و بیش از ۸۰ ماده سرطان‌زا است. شخصی که با افراد سیگاری زندگی می‌کند و در معرض دود سیگار قرار می‌گیرد مثل این است که سالانه ۸۰ نخ سیگار کشیده باشد.

طبق آمار سازمان بهداشت جهانی بیش از ۳۰ درصد بیماری‌های قلبی-عروقی و یک سوم بیماری‌های تنفسی در میان سیگاری‌های تحمیلی به وجود می‌آید. . طبق پیش بینی ها، اگر مصرف سیگار به همین ترتیب ادامه داشته باشد، ۱۵۰ میلیون کودک در جهان به علت عوارض ناشی از دود سیگار از بین خواهند رفت.

حالا دیگر می توان خطر «قاتل محبوب» را بیش از پیش حس کرد. خطری که با عددها و رقم های ریاضی و آمار و رده بندی های جهانی، هشدار می دهد که خطر دودهای کشنده، بیخ گوش ایرانی هاست و باید فکری به حالش کرد. آیا بازهم عمر ایرانیان، با سیگار زودتر دود می شود؟