«علی‌اکبر محتشمی‌پور»؛ از لبنان تا وقایع ۸۸

روزنامه «شرق» در گفتگو با برخی چهره‌های سیاسی از جمله سید‌محمود دعایی، سید‌مهدی امام‌جمارانی، محمدعلی ابطحی، محمد مقدم، ناصر قوامی، مجید انصاری، حسین مظفری‌نژاد و محمدتقی فاضل‌میبدی به بررسی زندگی سیاسی و ابعاد شخصیتی مرحوم محتشمی‌پور پرداخته است.

روز گذشته علی‌اکبر محتشمی‌پور، از اعضای مجمع روحانیون مبارز و یکی از پیشگامان انقلاب که بسیاری او را با عنوان وزیر کشور کابینه دوم میرحسین موسوی می‌شناسند، بر اثر ابتلا به بیماری کرونا درگذشت. او سابقه نمایندگی مجلس در دوره سوم و ششم را هم در کارنامه خود داشت.

محتشمی‌پور بعد از رخ‌دادن حوادث انتخاباتی سال 88 به عراق رفت تا علاوه بر حفظ خانه امام در این کشور به بسط بیشتر اندیشه‌های ایشان بپردازد.

هميشه کارهای حساس به او سپرده می‌شد

سید‌محمود دعایی، مدیر مسئول رونامه اطلاعات:

«مرحوم آقای محتشمی‌پور که یکی از یاران امام بود که در مدرسه آقای مجتهدی ابتدا در تهران و سپس در قم تحصیل می‌کرد که با عزیمت امام به عراق به دلیل عشق وافری که به ایشان داشت، به نجف رفت و تبدیل به یکی از حواریون و سربازان فداکار ایشان شد. او همواره در مواقع حساس فعالیت‌های چشمگیری داشت و به دلیل اعتمادی که به آقای محتشمی‌پور وجود داشت، همواره کارهای حساس به او سپرده می‌شد. مثلا وقتی بنا بود امام از عراق هجرت کند، مشخص نبود که به کجا بروند. سوریه یکی از گزینه‌ها بود که به محض مطرح‌شدن این کشور آقای محتشمی‌پور به سوریه رفت تا با آقای حافظ‌ اسد گفت‌وگو کند تا فضایی برای اقامت حضرت امام فراهم شود. پس از آنکه تصمیم بر آن شد که امام به فرانسه برود، هم جزء نخستین نفراتی بود که به ایشان ملحق شد و دوستانی که خاطرات نوفل‌لوشاتو را در ذهن دارند، حتما زنگ صدای گرم مرحوم آقای محتشمی‌پور در ذهنشان هست».

او یک شخصیت انقلابی و اصلاح‌طلب بود

مجید انصاری، از اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام:

«آقای محتشمی‌پور خدمات والای انسانی، اسلامی و انقلابی برجسته‌ای در حیات خود به یادگار گذاشته است. او عاشق اهل‌بیت (ع) و دلباخته حضرت امام بود و از نوجوانی تا پایان عمر بر وفاداری‌اش به مکتب امام ایستادگی کرد. یکی دیگر از آرمان‌های بزرگ آقای محتشمی‌پور فلسطین و مبارزه با رژیم صهیونیستی بود که هر کاری از دستش بر‌می‌آمد، در این مسیر انجام داد. او همواره در هر عرصه‌ای مدافع حقوق مردم بود و چه در جایگاه وزارت کشور و چه در قامت نمایندگی مجلس این اصل را فراموش نکرد. شجاعت، حرّیت، پاکی، روشن‌بینی و هوش بالای آن مرحوم مثال‌زدنی بود. مجموعه همه این خصلت‌ها از او یک فرد انقلابی و اصلاح‌طلب ساخته بود که هیچ‌گاه به آرمان‌های امام و مردم تردید نکرد و حتما ماندگارترین اقدام او در زندگی‌اش تأسیس حزب‌الله لبنان بود که شجره‌ای طیبه و ماندگار است».

در راه آزادی و حمایت از مظلوم درنگ نداشت

سید‌مهدی امام‌جمارانی، عضو فعلی مجمع روحانیون مبارز:

«برادر بزرگوار و ارجمندم مرحوم حجت‌الاسلام‌والمسلمین آقای محتشمی‌پور تحقیقا از مدافعین سرسخت و نگهبان نهضت امام خمینی از اول تا‌کنون بود و در صداقت و امانت و از‌خودگذشتگی و صراحت لهجه در بیان حق مثال‌زدنی بود. ایشان در زمره قدیمی‌ترین، باوفاترین و صادق‌ترین یاران حضرت امام‌ خمینی و نهضت ایشان بود و در راه استقلال و آزادی و حمایت از مظلوم لحظه‌ای درنگ نداشت تا جایی که در دفاع از آرمان آزادی‌خواهانه ملت‌ها و نهضت‌های مقاوم و مظلوم به‌ویژه ملت فلسطین در سمت سفیر کشورمان در سوریه به افتخار جانبازی نایل شد. ایشان از مؤسسان و پیشگامان ایجاد مجمع روحانیون مبارز بود و چه در دوران فعالیت‌های سیاسی بعد از انقلاب اسلامی و مسئولیت‌ها در وزارت کشور یا نمایندگی مجلس و چه به‌عنوان یک فرد سیاسی فعال همواره بر اصول خود که دفاع از انقلاب و دو اصل برآمده از آن یعنی جمهوریت و اسلامیت بود، پای می‌فشرد و با صراحت لهجه پیوسته مدافع این آرمان‌ها و اصول بود.

مسئول صیانت از آرای مهندس موسوی در سال 88

محمدعلی ابطحی، از اعضای مجمع روحانیون مبارز:

«آقای محتشمی‌پور یکی از شخصیت‌های برجسته است که به‌هیچ‌وجه از انقلاب اسلامی جدا نمی‌شود. خصوصیت بارز او آرمان‌خواهی بود؛ به نحوی که زندگی‌اش سراسر آرمان بود. از طرفی عشق آن مرحوم به امام خمینی انکار‌شدنی نیست. آقای محتشمی یکی از دوستان صمیمی‌ من بود و از نزدیک می‌دیدم چه در نجف، چه در دوره نمایندگی‌اش و چه در وزارت کشور از آرمان‌هایش و علاقه‌اش به امام دست نمی‌کشید. در سال ۸۸ نیز که مسئول صیانت از آرای مهندس موسوی بود، همین آرمان‌خواهی را با خود داشت و بعد از آن هم از سیاست کنار کشید و به نجف رفت و به ساماندهی بیت امام می‌پرداخت. یک محور دیگر زندگی آقای محتشمی مبارزه با اسرائیل بود به نحوی که در دهه ۶۰ وقتی سفیر ایران در سوریه بود، با تأسیس حزب‌الله لبنان به مسیر مقاومت علیه اسرائیل شکلی منسجم داد؛ او به نوعی همواره پدر معنوی حزب‌الله لبنان بود که در این مسیر هم چشم و دستش را هزینه کرد. من از همین فرصت فقدان آن مبارز نستوه را به بیت امام، خانواده محتشمی‌پور و همه ملت ایران تسلیت می‌گویم».

بعد از ۸۸ مورد بی‌مهری واقع شد

محمد مقدم، یکی دیگر از اعضای مجمع روحانیون مبارز:

«قبل از هر چیز باید به شخصیت ممتاز مرحوم محتشمی‌پور اشاره کنم که فردی بسیار متدین و باورمند بود و در تمام زندگی‌اش زیست صادقانه‌ای داشت و صداقت او هر انسانی را جذب خود می‌کرد. او همواره چه در نجف و چه در ایران به راه و مشی امام وفادار بود و از این خط هیچ‌گاه خارج نشد. یکی از اهداف بزرگ و مهم آقای محتشمی‌پور مبارزه با رژیم صهیونیستی بود که برای این کار حزب‌الله لبنان را تأسیس کرد و مورد سوءقصد اسرائیل واقع شد؛ به‌نحوی که دستش از مچ قطع شد. وقتی در پی آن ترور او را به هامبورگ آوردند، من میزان او و خانواده‌اش بودم و هرچه بیشتر با خلق و خویش آشنا می‌شدم، بیشتر شخصیت والایش را درک می‌کردم. در جریان سال 88 هم همراه با آقای موسوی بود و به‌شدت مورد بی‌مهری قرار گرفت. از آن زمان تا پایان عمر هم به نجف رفت و در آنجا بازهم برای ترویج اندیشه‌های امام در جوار بیت امام در این شهر اقامت داشت. من آقای محتشمی‌پور را یک نیروی وفادار به آرای امام و انقلاب می‌دانم که هیچ‌گاه از اینها دور نشد و امروز بسیار متأسفم که ویروس کرونا بسیار زود او را از ما گرفت. به همین مناسبت به تک‌تک همفکران او، خانواده‌اش و مردم ایران تسلیت می‌گویم».

تفکرش در تمام ابعاد اصلاح‌طلبانه بود

ناصر قوامی، از نمایندگان مجلس ششم:

من به مدت چهارسال در کمیسیون حقوقی و قضائی مجلس ششم در خدمت آقای محتشمی‌پور بودم و همواره او را شخصیتی تأثیرگذار در مسائل داخلی و خارجی می‌دیدم. او اطلاعات و آگاهی بسیاری در حوزه‌های مختلف داشت و همواره دغدغه‌اش مبارزه با رژیم صهیونیستی بود تا جایی که این رژیم او را ترور کرد و او جانباز شد. آقای محتشمی‌پور یک نیروی کاملا اصلاح‌طلب بود که تفکرش در همه ابعاد اصلاح‌طلبانه بود. او یک عالم و متفکر شیعه بود و در حوزه سیاست هم به‌شدت با درایت عمل می‌کرد. در‌عین‌حال آن‌قدر متواضع بود که وقتی در کمیسیون حقوقی بودیم، بارها به او پیشنهاد شد که نامزد ریاست کمیسیون بشو و حتی منی که رئیس بودم، گفتم شما نامزد بشوی من خودم به شما رأی می‌دهم اما می‌گفت چه اشکالی دارد شما که کار حقوقی بیشتری کرده‌ای در این جایگاه باقی بمانی. من آقای محتشمی‌پور را یک چهره مبارز، آرمان‌خواه، اصلاح‌طلب و متواضع دیدم».

نگران بود که اهداف انقلاب به انحراف نرود

محمدتقی فاضل‌میبدی، از مدرسین حوزه علمیه قم:

«آقای محتشمی‌پور همواره به امام و انقلاب اعتقاد راسخ داشت. او روح لطیفی داشت و همیشه نگران آن بود اهداف قیام مردمی انقلاب اسلامی به انحراف نرود. روح اولیه قیام همیشه برایش اهمیت فراوان داشت. آقای محتشمی‌پور هیچگاه دنبال ثروت و قدرت نرفت و با خلوص نیست و عشق به امام زندگی کرد. در هر جایی که مسئولیت گرفت هم درخشان عمل کرد. امام هم همیشه نظر ویژه‌ای به آقای محتشمی‌پور داشتند. بسیار زود بود که او از میان رفت و حتما جای خالی‌اش پر نمی‌شود. آقای محتشمی‌پور ذخیره انقلاب اسلامی بود که متأسفانه ویروس منحوس کرونا او را از ما گرفت. واقعا مانند او که همیشه در فکر جمهوریت باشند، کم است و حیف و صدحیف که به این زودی از میان ما رفت».