کرج و آرای باطله؛ شهری برای مردم معترض

روزنامه همدلی در گفتگو با تقی آزاد ارمکی جامعه‌شناس پیامد آرای باطله در کرج را بررسی کرده.

آزاد ارمکی:

* تکرار رای باطله در شوراها و ریاست جمهوری در استان البرز باید ما را به چیز مشخصی برساند. ما می‌توانیم از ظهور پدیده جدیدی در نظام سیاسی و اجتماعی ایران به نام تولد شهر کرج یاد کنیم. کرج شهری کاملا متفاوت به لحاظ سیاسی و منطق اجتماعی است. در گذشته درباره شهرهایی مثل مشهد یا اصفهان چنین صحبت‌هایی می‌شد. بعدها هم که بحث حاشیه‌نشینی پیش آمد، درباره اسلامشهر و سپس ری و پردیس صحبت‌هایی طرح شد که احتمال حادثه در بحث جریان‌های اجتماعی و سیاسی برای آنها محتمل بود. اما امروز ما با پدیده شهر کرج رو به رو هستیم. به نظرم باید کرج را متمایز از شهرهای دیگر قلمداد کنیم.

* سرریز جمعیت تهران به کرج می‌رسد و البته جمعیت کرج هم به شهرهای حاشیه‌ای سرریز می‌‌شود. نکته دیگر ترکیب جمعیتی کرج است که هزاران گروه، فرهنگ زبانی و قومیت در آن وجود دارد. مردمان کرج وجود دارند؛ مردمانی هستند که سرپا ایستاده‌اند و روی زمین ننشسته‌اند. این در حالی است که بخشی از مردم تهران، سمنان، کاشان و جاهای دیگر بر روی زمین نشسته‌اند و در خانه‌هایشان و فرهنگ‌شان مستقر هستند. اما اغلب مردم کرج سرپا ایستاده‌اند و در حال حرکت، مهاجرت و جابه جا شدن هستند. بخش اعظم آنها به تهران می‌آیند و برمی‌گردند.

* خود مقوله سرپا بودن و در معرض حرکت و مهاجرت بودن، به معنای قوام نگرفتن، الگو نپذیرفتن و یک وضعیت بلاتکلیفی است که خود نشان وضعیت اعتراضی است. به همین خاطر رای باطله البرز مثل آرای باطله دیگر نیست که می‌‌تواند به انتظار کنش دیگری برای دموکراسی‌خواهی باشد و مشارکت 4 میلیون را به 20 میلیون تبدیل کند؛ بلکه این رای می‌تواند یک پدیده اعتراضی شود و حادثه خلق کند. گمان می‌کنم باید از الان درباره شهر کرج اعلام خطر کرد؛ جایی که محل حوادث بزرگ اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی خواهد بود.

* سابقه آقای رئیسی در این شهر هم بسیار مهم است. او دادستان این شهر بوده، جامعه او را می‌شناسند و نماد کسی است که نمی‌تواند مشکلات آسیب‌ها را حل کند. در مجموع رای باطله کرج در انتخابات شورای شهر، مشارکت پایین و رای باطله در ریاست جمهوری یک رای اعتراضی است. ما در آینده باید شاهد ظهور یک نوع رفتار کرجی باشیم؛ چه در کرج، چه در تهران و چه در شهرهای دیگر.