اروپا و آمریکا مثل قبل به برجام نگاه نمی‌کنند

محمدحسین ملائک دیپلمات سابق در روزنامه آرمان نوشت: دولت ایران سیگنال‌های متناقضی به طرف‌های دیگر برجام در مورد نحوه نگرش خود در مورد برجام می‌فرستد.

البته نماینده اتحادیه اروپا که به ایران آمده، مسلما پیام تعامل با دولت جدید ایران را به‌طور دیپلماتیک داده که کف و سقف نگرش آنها در مورد همکاری با ایران در برجام چیست. هرچند به‌نظر می‌رسد همان طور که اروپایی‌ها گفته‌اند اولویت اتحادیه اروپا تسهیل مسیر بازگشت به اجرای کامل برجام ‌باشد.

البته از درون صحبت‌های رئیس‌جمهور در مراسم تحلیف می‌توان بازگشت به برجام را استخراج کرد و طرف‌های مقابل نیز دقیقا به همین صحبت‌ها واکنش نشان می‌دهند. به هر صورت رفتارهای سابق ایران و مواضعی که حول‌وحوش این توافق گرفته شده، همه نافی چنین سیاستی بوده است.

لذا به‌نظر می‌رسد که طرف ایرانی فعلا در حال غیرملتهب کردن فضاست که بتواند تصمیم درستی اتخاذ کند. البته نباید موضوعی را از نظر دور داشت و آن هم اینکه نوع نگاه‌ طرف‌های دیگر برجام مثل سابق نیست و آنها معتقد به گسترش این توافق و مذاکره بر سر دیگر مسائل در چارچوب برجام هستند. لذا در مذاکرات گذشته نیز که انجام شده به‌نظر می‌رسد پیشرفتی حاصل نشده باشد و دولت آقای‌روحانی برای حفظ ظاهر از پیشرفت مذاکرات، تمام شدن کار و به توافق رسیدن صحبت می‌کرده است.

طرف ایرانی چند شرط داشته که غربی‌ها قبول نکردند. حال یا باید طرف ایرانی منعطف شود و بگوید شرایط طرف‌های مقابل را به نوع جدیدی تعریف و تفسیر می‌کند تا به نوعی انعطاف خود را توجیه کند یا باید منتظر باشیم که غربی‌ها و آمریکایی‌ها پلتفرم جدیدی را مطرح کنند که آن‌طور که تاکنون نشان داده شده، آنها چیز جدیدی مطرح نکرده‌اند؛ تازه نسبت به آن چیزی که آقای بایدن به قدرت رسید شرایط سخت‌تری هم در مذاکرات اعمال کردند.

آن زمان شرایط بسیار بهتری برای مذاکرات بود. لذا مسائل منطقه، قدرت دفاعی ایران، بحث لغو تحریم‌ها و نوع تحریم‌هایی که باید لغو شود و... مسائلی است که در فرمت مذاکراتی قبلی نمی‌گنجد و دولت قبل ایران اطلاعات نادرستی به جامعه ارائه داده است.

از طرفی اینکه گفته می‌شود تغییر تیم سیاست خارجی ایران می‌تواند بر نحوه و شکل مذاکره تاثیرگذار باشد؛ اینگونه نیست و اساسا تغییر افراد در این مساله تاثیر چندانی ندارد. یا باید روی بستر و پلتفرم برجام جلو برویم و شرط و شروطی که اخیرا غربی‌ها اعلام کرده‌اند را بپذیریم، به همین نحو پیش برویم و بخشی از تحریم‌ها بماند و بخشی از ادعاهای ما منتفی باشد و بخشی از سیاست‌هایی که داشتیم را نادیده بگیریم. رویکرد دیگر این است که گفته شود هرچه تاکنون بوده کنار گذاشته شود و از ابتدا بنشینیم و در پلتفرم جدید مذاکره کنیم. هرچند که به‌نظر می‌رسد این پلتفرم جدید انجام شود به‌شرط اینکه تبادلی که در ارتباط با دادوستد انجام می‌شود، هم‌جنس باشد.