کشف جدید دانشمندان از تکه مرموز «قاره هشتم»

یورو نیوز: دانشمندان می‌گویند تحقیقات تازه نشان داده است که قدمت قاره زیلاندیا موسوم به قاره هشتم، به ۱ میلیارد سال پیش می‌رسد. این دو برابر رقمی است که پیش‌تر زمین‌شناسان تخمین زده بودند.

از آن‌جا که ۹۴ درصد قاره زیلاندیا زیر آب قرار دارد، تشخیص سن قاره و نقشه‌برداری از آن دشوار است. دانشمندان پیش‌تر درباره اینکه آیا این زمین غرق‌شده را می‌توان قاره خواند یا نه اختلاف نظر داشتند.

با توجه به اینکه نهادی رسمی برای اعلام یک زمین به نام قاره وجود ندارد، گروهی از زمین‌شناسان می‌گویند اگر تکه زمینی مرزهای مشخصی داشته باشد، مساحتی بیش از ۱ میلیون کیلومتر مربع را اشغال کرده باشد، پوسته قاره‌ای ضخیم‌تری نسبت به پوسته اقیانوسی داشته باشد می‌تواند قاره نام گیرد.

با این حال مشکل عدم رسمیت زیلاندیا این بود که تا همین اواخر، قدیمی‌ترین پوسته و سنگی که از این تکه زمین نمونه برداری شده بود تنها ۵۰۰ میلیون سال قدمت داشت، در حالی که تمام قاره‌های دیگر دارای پوسته‌ای به قدمت ۱میلیارد سال یا بیشتر هستند. مطالعه اخیر اما نشان می‌دهد که این تکه زمین قدمتی بسیار بیشتر از ۵۰۰ میلیون سال دارد.

نیک مورتیمر، زمین‌شناس از موسسه تحقیقات سلطنتی نیوزلند، با بیان اینکه زیلاندیا «کوچکترین، نازک‌ترین و پنهان‌ترین قاره در دل آب» است می‌گوید: «اگر اقیانوس را از آب تخلیه کنید، زلاندیا به عنوان یک فلات با وضوح بالا در کف اقیانوس پدیدار می‌شود.»

دانشمندان می‌گویند این تکه حدود ۸۵ میلیون سال پیش، از یک ابر قاره باستانی به نام گوندوانا جدا شده است و پس از ۳۰ تا ۵۰ میلیون سال به طور کامل به زیر آب رفته است.

زمین‌شناسان در تحقیقات اخیر ۱۶۹ قطع گرانیت متعلق به زیلاندیا را که در منطقه زیرین سطح جزایر جنوبی و استوارت نیوزیلند یافت شده بود مورد بررسی قرار دادند. در این مطالعه تیم پژوهشگران با مطالعه کریستال‌های میکروسکوپی گرانیت توانستند هم سن خود بلورها و هم سن پوسته آن‌ها را تعیین کنند.

نتایج به دست آمده نشان داد که این تکه زمین در اصل چسبیده به ابر قاره‌ دیگری به نام رودینیا بوده که دانشمندان تخمین می‌زنند بین ۱.۳ میلیارد تا ۹۰۰ میلیون سال پیش شکل گرفته است و به همین دلیل تاریخ زمین‌شناسی زیلاندیا بسیار زودتر از ۵۰۰ میلیون سال پیش آغاز شده است.

بررسی‌های تازه بخشی از ماموریت بزرگ‌تر زمین‌شناسان برای تخمین سطح آب اقیانوس‌ها در سال ۲۰۳۰ به شمار می‌رود.

در این چارچوب موسسه تحقیقاتی سلطنتی نیوزلند ماموریت دارد یک نقشه ۴ بعدی از ساحل غربی زیلاندیا تهیه کند تا دانشمندان با کمک این مدل‌سازی دریابند این مرز در سه بعد چگونه به نظر می‌رسد و چگونه در طول زمان تغییر کرده است.

پژوهشگران می‌گویند کشف جدید به شناخت بیشتر تفاوت‌ها میان پوسته‌های قاره‌ای و اقیانوسی کمک خواهد کرد.