عبدی: ایران راهی جز مذاکره با طالبان ندارد

خبرآنلاین با عباس عبدی، فعال سیاسی درباره تحولات افغانستان گفتگو کرده.

بخشی از این گفتگو:

در برابر طالبان،نگاههای متفاوت و حتی متعارضی در داخل داشتیم. یکی از آنها مبتنی بر همین نکته ای است که شما گفتید. یعنی پذیرش طالبان به عنوان یک واقعیت.و بر همین مبنا هم بحث مذاکره با طالبان مطرح شد.

عده‌ای از ابتدا مخالف مذاکره با طالبان بودند که واقعا موضع عجیب و غریبی است یعنی اصلا نمی توان تصور کرد که چرا اینها چنین ایده ای دارند؟ خودشان به دولت ایران می گویند با همه مذاکره کنید ولی وقتی که یک نیرویی در کنار ما است و قدرتمند است، می گویند خیر، با اینها مذاکره نکنید! قدرت اصلی که ایالات متحده باشد 20 هزار کیلومتر با اینجا فاصله دارد با آنان در حال جنگ است ولی وارد مذاکره و امضای توافق می‌شوند و سربازهایشان را جمع می‌کنند و از اینجا می‌روند، علیه رفتار آنها هیچ مساله‌ای ندارند و اعتراض نمی کنند که چرا دستور می دهید ۵ هزار زندانی‌ طالبان آزاد شود و چرا می نشینید و در بالاترین سطح مذاکره و توافق می کنید اما وقتی نوبت ایران می شود آقای ظریف باید یواشکی مذاکره کند و بترسد که عکسش منتشر شود. این اصلا درست نیست؛ همان موقع که این عکس منتشر شد من یک یادداشت در دفاع از مذاکره با طالبان نوشتم.

هنگامی که ما از مذاکره دفاع می کنیم دیگر قید و شرطی ندارد، چون مذاکره را که فقط با دوست و آشنا انجام نمی‌دهند، معمولا با رقبا و کشورهای دیگر و حتی با دشمنان و قدرت‌های ناپسند ممکن است مذاکره کنید و این یک واقعیت است. هدف سیاست فقط قلع و قمه و یا به رسمیت شناختن و رسمیت نشناختن نیست بلکه هدف این است که آلام مردم را کم کند، فرض کنید مذاکره نکنیم و تا آخر عمرمان بنشینیم و بر سر و کله هم بزنیم، چه چیزی گیرمان می آید؟

بنابراین برای یک کشوری مثل ایران که طالبان کنار دستش است و با انواع و اقسام روابط، مهاجرت و قاچاق و آب هیرمند و دیگر مسائل بی حساب و کتاب با آنان مواجه است باید با آنها مذاکره و گفت و گو کرد و اگر می بیند آنها دارند قدرت می‌گیرند باید برای حفظ منافعش گفتگو کند.

در باره پنجشیر بگویید.به خصوص که از ابتدا این سوال مطرح بود که آیا اتفاقات پنجشیر به لحاظ سیاسی قابل دفاع است؟

روشن نگهداشتن آتش مقاومت در برابر طالبان لازم است و حق هم هست و باید هم حمایت شود مثل آنچه که زنان شجاع افغانستان انجام می‌دهند. ولی وقتی می‌گوییم باید از مقاومت پنجشیر حمایت شود اولین سؤال این است که آیا زمینه‌ای هم برای موفقیت دارد؟ طالبانی که ایالات متحده را بیرون کرده است و مردم از حضور آنها استقبال کردند یا حداقل مخالفتی موثر نکردند و این همه امکانات به دست آورده است چگونه ممکن است فقط در پنجشیر در برابر آن مقاومت شود؟ آیا ما هیچ ارزیابی دقیقی داریم؟ شاید امکان موفقیت وجود داشته باشد و من نمی‌دانم و اطلاعی ندارم چون حتی نمی دانم جزییات آنجا و نیروهایش چگونه و شرایطش به چه شکل است؟ ولی اگر قرار است از این مقاومت دفاع شود باید منطقا احتمال نتیجه بخشی هم داشته باشد و همینطوری نمی شود بصورت پیش‌فرض از این اقدام حمایت کرد. حتی خود پنجشیری‌ها هم باید این ملاحظات را داشته باشند.

سیاست عمومی و بویژه سیاست خارجی جای شهادت طلبی نیست، در سیاست باید رفتاری انجام شود که مصالح عمومی رعایت شود و آلام مردم کم شود. اگر قرار باشد همیشه بگوییم مقاومت و مبارزه به هر قیمتی! اینکه نمی‌شود. آمریکا با آن همه قدرت آمد پس از ۲۰ سال به شکل مفتضحی خارج شد یا بهتر است بگوییم فرار کرد. بنابراین به همین دلیل در مورد پنجشیر چیزی ننوشتم چون واقعا نمی دانستم انچه که آنجا انجام می شود درست است یا نادرست؟ گرچه اعتقاد کلی داشتم که ره بجایی نمی برد. شاید این شیوه مقاومت حق آنها باشد ولی درست یا نادرستی مساله از حیث موثر بودن؛ و این که دیگر دولت‌ها نیز ملزم به حمایت از آن شوند بحث دیگری است.