وقتی «دورهمی» از نسیم پربیننده‌تر است!

خراسان: سال‌ هاست که سازمان صدا و سیما برای ارزیابی برنامه‌ های خود، از نظرسنجی‌های دوره‌ای استفاده می‌کند که مرکز تحقیقات این سازمان انجام می‌دهد.

«دورهمی» پربیننده ‌تر از شبکه نسیم

طبق نظرسنجی ‌های مرکز تحقیقات رسانه ملی، گاه بعضی برنامه ‌های شبکه ‌های تلویزیون، بیشتر از شبکه پخش‌ کننده مخاطب دارند؛ در حالی که این اتفاق از نظرمنطقی غیرممکن است. مثلا طبق نتایج نظرسنجی زمستان ۹۹، شبکه نسیم ۲۹ درصد مخاطب داشته است، اما برنامه «دورهمی» محصول همین شبکه، ۳۹ درصد! در همین نظرسنجی شبکه یک ۵/۴۴درصد مخاطب اما سریال «خانه امن» محصول همین شبکه، ۶/۴۴ درصد مخاطب داشته است. چطور ممکن است کسی «دورهمی» ببیند، ولی شبکه نسیم نبیند؟!

از چه کسی پرسیدید؟

ابهام مهم نظرسنجی ‌های مرکز تحقیقات رسانه ملی، آن است که جزئیات فنی تحقیق در آن‌ها اعلام نمی‌شود. این که جامعه آماری نظرسنجی چند نفر بوده، گستره نظرسنجی ملی بوده یا در مراکز استان پرسش شده، شیوه پرسش تلفنی یا حضوری بوده و از افراد چه سنی سؤال شده. این نکات در اغلب نظرسنجی‌های مراکز معتبر نظرسنجی هست، اما در نتایج نظرسنجی مرکز تحقیقات رسانه ملی غایب است. خراسان این پرسش‌ها را از روابط عمومی رسانه ملی نیز پرسید، اما کسی در سازمان مایل نبود به این پرسش ‌ها پاسخ بدهد.

چرا بی ‌نظم؟

آن ‌طور که شنیده می‌شود، نظرسنجی‌های مرکز تحقیقات رسانه ملی، منظم است و فراوان انجام می‌شود، اما انتشار نتایج آن تابع هیچ نظمی نیست. در برخی ماه‌ها هیچ نظرسنجی منتشر نمی‌شود و هیچ آماری از میزان مخاطب بعضی سریال‌ ها و برنامه ‌ها وجود ندارد. با این حال جالب است بدانید، چند سال است که در ماه رمضان و نوروز که مخاطب تلویزیون به شکل سنتی بالاتر از زمان‌ های دیگر است، دو نظرسنجی منتشر می‌شود! گویی مسئولان سازمان صدا و سیما تمایل دارند نظرسنجی‌هایی را بیشتر منتشر کنند که مربوط به زمان پربیننده تلویزیون است.

ماجرای درصد رضایت

در نتایج نظرسنجی ‌های مرکز تحقیقات رسانه ملی، علاوه بر فاکتور درصد بیننده، فاکتوری با عنوان «درصد رضایت در حد زیاد» وجود دارد. بر اساس روال معمول نظرسنجی‌ ها، برای هر برنامه، از کسانی که برنامه را تماشا کرده‌اند، درصدرضایت نیز پرسیده می‌شود. پاسخ می‌تواند خیلی کم، کم، متوسط، زیاد و خیلی زیاد باشد. با همه آن چه گفته شد، در نتایج نظرسنجی‌ها تنها درصد رضایت خیلی زیاد و گاهی هم زیاد منتشر می‌شود، نه درصد رضایت متوسط، کم و خیلی کم! در اغلب نظرسنجی‌ها درصد رضایت از برنامه ‌هایی اعلام می‌شود که آمار مخاطب بالاتری دارند و از درصد رضایت بقیه خبری نیست.