ارز دولتی، خودکفایی در تولید گندم را نابود کرد

دیده‌بان ایران: ارز ۴۲۰۰ تومانی یکی از تصمیمات بسیار بحث‌برانگیز دولت دوازدهم بود که منجر به استفاده بسیاری از منابع ارزی کشور در جهت تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی شد. موضوع ارز چندنرخی در زمان‌های بسیاری در اقتصاد کشور مطرح شده است ولی شاید بیشترین نمود آن در زمان اعطای ارز ۴۲۰۰ تومانی نمایان شد که علاوه بر عدم تاثیرگذاری صحیح بر معیشت مردم، اقتصاد و تولید را نیز از تعادل خارج کرد و سبب ایجاد مشکلات فراوانی برای دولت، اقتصاد و مردم شد.

افزایش واردات با تخصیص ارز ترجیحی

حجم بالای ارز ۴۲۰۰ تومانی به نحوی بود که بسیاری از سوداگران دوباره به بازار ارز برگشته و اقتصاد کشور نیز به شدت به واردات وابسته شد تا جایی که در سال ۱۴۰۰ پس از سال‌ها خودکفایی در حوزه گندم، کشور دوباره واردکننده گندم شد. حتی رشد اقتصادی بخش کشاورزی که در تحریم‌های دوره قبل نیز متوقف نشده بود، نهایتا با ارز چندنرخی دوباره متوقف شد و امسال حتی منفی نیز شد. از طرفی تقاضای ارز نیز با اتخاذ سیاست ارز ترجیحی افزایش چشم‌گیری داشت.

واردات با ارز ترجیحی به حدی برای واردکنندگان جذابیت دارد که تعداد شرکت‌های فعال در واردات نهاده‌های دامی از زمان تخصیص این ارز به این حوزه از مرز ۴۰۰ شرکت گذشته است؛ درصورتی‌که شرکت‌های فعال در این حوزه تا پیش از آن به ۱۵ شرکت نیز نمی‌رسید. به دلیل همه این موارد، دولت سیزدهم در آغاز کار تصمیم‌گیری بسیار مهمی در زمینه سیاست ارزی خود اتخاذ کرده است و به دنبال حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی از اقتصاد کشور است.

علی رضایی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی پیرامون ارز ۴۲۰۰ تومانی گفت‌وگویی انجام داده که در ادامه می‌خوانید.

حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی بهترین راه‌حل است

علی رضایی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، در خصوص سیاست ارز ترجیحی به آنا می‌گوید«بهترین راه حل این است که ارز ۴۲۰۰ تومانی یا ترجیحی از اقتصاد ایران حذف و برچیده شود فقط کالاهای اساسی باید به شکلی آماده شود که با قیمت خیلی پایین‌تر به‌دست مردم برسد. متاسفانه بسیاری از افراد ارز ۴۲۰۰ تومانی را برای واردات کالا دریافت کردند اما هیچ وقت آن کالاهای اساسی وارد نشد و اگر هم وارد شد با قیمت آزاد در بازار عرضه شد. از این جهت برخی سوءاستفاده از این وضعیت کردند و کسب و کار برای خود راه انداختند. درواقع ارز ترجیحی موجب ایجاد رانت درکشور شد».

تولید از ارز ۴۲۰۰ تومان آسیب دیده است

وی ادامه می‌دهد«ما هم بحث واردات را داریم و هم موضوع تولید داخلی اما ارز ۴۲۰۰ تومانی از بدو شکل‌گیری ضربات جبران ناپذیری به تولید داخل زد و کشور را به واردات وابسته کرد. اگر این ارز از اقتصاد حذف شود، کار درستی است».

وی می‌گوید« اگر ارز ۴۲۰۰ تومانی در جای خود مصرف می‌شد می‌توانست بخشی از مردم را راضی نگه دارد اما شاهد هستیم که نارضایتی مردم روز به روز بیشتر شد. واقعیت آن است که این ارز در جای درستی استفاده نشد و به عنوان منبع درآمدی برای افراد خاص قرار گرفت که ارتباط داشتند».

رضایی با اشاره به لزوم حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی و ارائه کارت خرید اعتباری تاکید می‌کند«بهترین جایگزین ارز ۴۲۰۰ تومانی این ‌است که ابتدا این ارز که ایجاد فساد و رانت گسترده کرده، از صحنه اقتصاد حذف و ارز تک نرخی شود. سپس کالاهای اساسی به شکلی جدید و طبق ساختاری مشخص از قبیل کارت اعتباری خرید، به قشر کم درآمد و متوسط جامعه برسد تا نارضایتی کاهش یاید و در نهایت اقتصاد دوباره به حالت تعادل خود بازگردد».