افزایش ایدز با کرونا یا ممنوعیت وسایل پیشگیری؟

آرمان ملی: کرونا و آتشی پنهان در زیر خاکستر که کارشناسان نسبت به بروز افزایش خاموش ویروس HIV در جامعه هشدار می‌دهند. شاید دلیل برکناری رئیس مرکز تحقیقات ایدز نیز مشغله او در سمت مجری مطالعه بالینی واکسن کووایران برکت باشد یا شاید قانون جدید مجلس. موضوعی که از سوی مینو محرز، تایید نشده و او کماکان برروی طرح‌های بالینی این واکسن مشغول به‌کار است.

اما آنچه که واقعیت دارد، افزایش شمار مبتلایان به ایدز در دوران شیوع کروناست که بسیاری از کارشناسان و پزشکان را به سمت‌وسوی مهار کرونا برده و جلوگیری از انتقال ویروس تنفسی کووید ۱۹، باعث غفلت از انتقال ویروس HIV شده که از طریق خون و مواد آلوده وارد بدن می‌شود.

آمار رسمی در رابطه با تعداد مبتلایان با این ویروس در کشور وجود ندارد، اما پیش از شیوع کرونا مینو محرز که آن زمان رئیس مرکز تحقیقات ایدز را برعهده داشت به «آرمان ملی» گفته بود: «در هر کشوری ما یک آمار واقعی و مستند داریم که از سوی مسئولان مربوطه اعلام می‌شود و یک آمار تقریبی نیز داریم که بنا به شرایط موجود در جامعه مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

آمار رسمی ما حدود ۴۰ هزار نفر در کشور به ویروس HIV مبتلا هستند ولی در آمار تقریبی ما حدود سه تا چهار برابر این تعداد مبتلا به ایدز در کشور داریم. ما حدود یک سوم مریض‌هایمان را کشف کرده‌ایم و دو سوم آنها چون از بیماری و طریقه سرایت آن آگاهی ندارند یا ترس از آزمایش دادن دارند، را نمی‌توان شناسایی کرد و باید هر چه سریع‌تر تحت درمان قرار بگیرند تا ویروس را به دیگران انتقال ندهند.»

البته این اظهارات همزمان با ابتلای اهالی یک روستا در لردگان به این ویروس در آذر ۹۸ و سه ماه پیش از شیوع کرونا مطرح می‌شد و آن زمان همه حواس‌ها و نظام درمانی کشور درگیر کرونا نشده بود. موضوعی که اخیرا مسعود مردانی، عضو کمیته کشوری مبارزه با ایدز و ستاد ملی مقابله با کرونا به آن اشاره دارد و از بی‌توجهی به مبارزه با بیماری‌های واگیردار و افزایش آن در دوران شیوع ویروس کرونا در ایران انتقاد کرده است. مردانی ضمن اشاره به کمبود شدید داروهای مقابله با ویروس HIV، از احتمال به راه افتادن موج جدید بیماری ایدز خبر داد و به ایلنا گفت: «حتی جلسه‌هایی که برای کمیته کشوری مبارزه و کنترل بیماری ایدز داشته‌ایم، در دوسال اخیر حتی یک جلسه از آن نیز تشکیل نشده و این نشان می‌دهد که آسیب پذیری کسانی که مبتلا به اچ آی وی هستند، بالاست.»

خطر منع فروش وسایل پیشگیری

در این میان، منع استفاده از وسایل پیشگیری برای بارداری نیز به این آتش زیر خاکستر می‌دمد. با قانون جدید جوانی جمعیت و در ماده ۵۱ این قانون هرگونه توزیع رایگان و ارائه اقلام مرتبط با پیشگیری از بارداری و تشویق استفاده از آنها در شبکه بهداشتی و درمانی دانشگاه‌های علوم پزشکی ممنوع شده است. مردانی همچنین به این موضوع نیز اشاره می‌کند و می‌افزاید: «درحال حاضر با توجه به محدودیت‌هایی که برای استفاده افراد از روش‌های پیشگیری به کار می‌برند تا فرزندآوری را تشویق کنند، تعداد زیادی به بیماران مقاربتی افزوده خواهد شد.» او همچنین گفته بود: «اجرای این قانون جوانان را در مقابل این ویروس آسیب‌پذیر می‌کند.»

اما در آن گفت‌وگوی محرز با «آرمان ملی» که در آذر ۹۸ انجام شد، او در رابطه با انتقال بیماری ایدز از طریق روابط جنسی گفته بود: «ایران نیز مانند کشورهای دیگر بیشتر راه انتقال ایدز به دلیل تماس جنسی پرخطر است. متاسفانه الگوی انتقال ویروس ایدز در ایران از روش‌های مصرف مواد مخدر به تماس‌های جنسی در حال حرکت است.» در ۹ آذر ماه همان سال نیز، هم علی‌اکبر حقدوست، رئیس دانشگاه علوم پزشکی کرمان نسبت به افزایش موج سوم انتقال ایدز از این طریق هشدار داده بود. موضوعی که در تمام دنیا امری رایج است و نمی‌توان آن را مختص ایران دانست.

راه سخت رئیس جدید

با این حال تا چند وقت دیگر رئیس جدید مرکز تحقیقات ایدز معرفی و کارش را آغاز کند، رئیسی که برای افزایش شمار مبتلایان به ویروس HIV راه سختی در پیش دارد و باید با توجه به ممنوعیت فروش و توزیع وسایل پیشگیری از بارداری، فکری به حال جلوگیری از انتشار این ویروس در جامعه کند، موضوعی که در زمان ریاست محرز بر این مرکز (البته پیش از شیوع کرونا) کارنامه موفقی در عرصه درمان و فرهنگسازی ایدز از وی برجا گذاشت و او در گفت‌وگویی با رکنا، ضمن تایید برکناریش که با واکنش فعالان اجتماعی مواجه شد، گفت: «وظیفه خودم دانستم که تا جایی که بودم و هستم به مردم خدمت کنم. حال زمانی است که کم کم باید کنار برویم تا جوان‌تر‌ها بیایند.» هرچند که وی در این صحبت کوتاه اشاره‌ای به دلیل برکناری خود نکرده، اما بدون تردید هم او و هم دیگر فعالان اجتماعی که در خصوص مبارزه با بیماری ایدز، مشغول فعالیت هستند‌ به‌خوبی می‌دانند که با قوانین بازدارنده مجلس چه روزهای سختی در پیش خواهند داشت.