جزئیات یک ممنوعیت جدید برای کولبران

شرق: لوازم خانگی کره‌ جنوبی، به هنرپیشگان پرمخاطب و شناخته‌شده اقتصاد ایران تبدیل شده‌اند و کم‌کم گوی رقابت شهرت را از هنرپیشگان و سریال‌های کره‌ای هم می‌ربایند. در تازه‌‌ترین خبری که روز شنبه منتشر شد، سعید عباسپور، مدیر کل دفتر مقررات صادرات و واردات وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت)، ثبت آماری ۱۶ تعرفه لوازم خانگی با نشان تجاری و ساخت کشور کره جنوبی را برای مشمولان تسهیلات قانون ساماندهی مبادلات مرزی، بازارچه‌های مرزی غیررسمی موقت، ملوانان و کولبران ممنوع اعلام کرد. در هفته‌های گذشته اخباری مبنی بر ورود لوازم خانگی کره‌ای در مناطق آزاد و نیز مناطق مرزی منتشر شد.

داستان از این قرار است که در کنار لوازم خانگی که به‌صورت قاچاق وارد کشور می‌شود، بخشی نیز از طریق سهمیه‌هایی مانند مرزنشینی، کولبری و ته‌لنجی وارد شده و با ثبت آماری (ثبت در سامانه جامع تجارت و تأیید وزارت صمت) وارد می‌شد. روز اول آبان گمرک به وزارت صمت اعلام کرده بود با توجه به اینکه درحال‌حاضر واردات لوازم خانگی براساس فهرست‌های ابلاغی از سوی وزارت صمت با رویه‌های مرزنشینی،‌ مسافری مناطق آزاد،‌ کولبری و ملوانی با ارائه ثبت آماری معتبر از طریق گمرک مجاز است، درباره ممنوعیت ورود لوازم خانگی مشمول این فهرست و تحت رویه‌های عنوان‌شده نظر خود را اعلام کند.

وزارت صمت هم نظر خود را اعلام کرد و گفت ممنوع است. عباسپور با اعلام این مطلب گفت «تعرفه‌های لوازم خانگی را برای درج در سامانه جامع تجارت ارسال و درخواست کرده که ثبت آماری لوازم خانگی ساخت کره جنوبی طبق فهرست تعرفه‌های پیوست در سامانه جامع تجارت میسر نباشد و هنگام ثبت آماری پیام «عدم امکان ورود لوازم خانگی با مارک یا برند ساخت تولید کره جنوبی برای مرزنشینان، کولبران و کارگزار آنها و ملوانان» توسط کاربران مرتبط مشاهده شود».

تعرفه‌های ممنوع‌شده شامل انواع یخچال، یخچال و فریزر و ساید‌بای‌ساید؛ ماشین لباسشویی؛ ماشین ظرفشویی؛ جاروبرقی؛ اتوپرس و برقی؛ توستر؛ میوه‌خشک‌کن؛ سرخ‌کن خانگی و رستورانی؛ انواع کیک‌پز، ماکروویو، مایکروفر خانگی و صنعتی؛ غذاساز، آسیاب، مخلوط‌کن و همزن خانگی؛ لوازم صوتی، تصویری و قطعات آن؛ ساندویچ‌ساز خانگی و رستورانی، دستگاه دی‌وی‌دی؛ قهوه‌ساز و قهوه‌جوش، چای‌ساز خانگی، رستورانی و صنعتی؛ کتری برقی، سماور برقی و گازی؛ کولر گازی است.

درحالی‌که پیش از این اعلام شده بود واردات مرزنشینی و کولبری به‌دلیل مسائل معیشتی مشمول ممنوعیت و محدودیت‌ها نیست. داستان کولبری و معیشت آنها مسئله‌ای است که بسیار به آن پرداخته شده است. این ساکنان محروم مرزنشین که عموما هیچ ممر درآمدی ندارند، به‌سختی و از راه‌های صعب‌العبور و عملا با مایه‌گذاشتن از سلامت خود اندک کالایی وارد کشور می‌کنند و از این راه معیشت خود و خانواده را می‌گذرانند. تاکنون بارها این مسئله خبرساز شده است.

از جمله نحوه برخورد خشن مأموران مرزی با این هم‌وطنان محروم تابه‌حال چندین بار سوژه رسانه‌های مستقل شده است؛ اما فقط در یک هفته گذشته این دومین خبری است که بر وضع محدودیت‌های جدید برای کالابران مرزی اعلام می‌شود. اواخر هفته گذشته اعلام شد لباس‌های معروف به تاناکورا نیز که گردش مالی بسیار اندک دارند و عمدتا به همین شیوه وارد می‌شوند، از سطح شهرها جمع می‌شوند. اما تاناکورا به کنار، مسئله لوازم خانگی کره‌ای که بدل به مسئله‌ای کاملا سیاسی شده است، یک پرسش دیگر را پیش می‌کشد و آن یک برند کره‌ای است که در ایران تولید می‌شود و متعلق به یک شرکت بزرگ داخلی است و با وجود پیگیری رسانه‌ها همچنان با نشان تجاری کره تولید می‌شود و در تبلیغات غیررسمی کاملا کره‌ای اعلام می‌شود اما وزارت صمت هیچ واکنشی که منجر به عمل شود درباره آن انجام نمی‌دهد.

پرسش این است که نان‌خوردن از نام کره که محبوب مصرف‌کنندگان ایرانی است برای تولیدکننده داخلی و در سطح وسیع رواست اما برای کولبر که نهایتا یک یخچال بر شانه خود می‌گذارد برای اندکی سود روا نیست؟ آیا فکری برای جایگزین‌کردن درآمد او شده است؟ صحبت این است که با استفاده از کولبری راه سوءاستفاده باز شده است. آیا این سوءاستفاده را براساس حجم ورود از درگاه‌های رسمی نمی‌توان تشخیص داد؟ آیا نمی‌شود سامانه‌ای دقیق برای این مسئله تعریف کرد که امکان سوءاستفاده از آن ممکن نباشد؟ همه اینها به کنار، دولت برای مسئله کولبری بالاخره باید چاره‌ای بیندیشد. وضع مکرر قانون علیه کولبران و برخورد‌های بعضا نادرست را که شاید شخصی باشند و نه سیتماتیک اما به‌هر‌حال وجود دارند، نمی‌شود کنترل کرد؟