نقاشی‌هایی که در دل شاهکارها کشف شدند

دویچه وله: کارشناسان مرمت آثار هنری در سال جاری میلادی نقاشی‌های مخفی را در دل آثار هنرمندان بزرگی کشف کرده‌اند.

کارشناسان مجموعه هنر دولتی درسدن زمانی که تابلو نقاشی «دختری که در کنار پنجره باز نامه می‌خواند» اثر «ورمیر»‌ را با استفاده از ابزارهای پیشرفته مورد بررسی قرار دادند حیرت‌زده شدند: در زیر لایه‌ای از رنگ، تصویری از یک «کیوپید» کشف شد.

«ورمیر» در ابتدا تصویری از «کیوپید» بر روی دیوار کنار دختر نقاشی کرده بود و در نتیجه بررسی کارشناسان این تصویر پدیدار شد.

«ورمیر» در کنار «رامبرانت» و «روبنس» به عنوان یکی از مشهورترین هنرمندان «باروک» محسوب می‌شود. تابلو نقاشی «دختری که نامه می‌خواند» همواره به عنوان یکی از برترین آثاری که در فاصله ۱۶۰۰ تا ۱۷۰۰ عصر طلایی هلند خلق شده است، شناخته می شود.

«دختری که در کنار پنجره باز نامه می‌خواند»

«ورمیر» با وجود فقط ۳۷ تابلو نقاشی، آثار هنری چندانی از خود به جای نگذاشته و این موضوع ارزش کشف تصویر «کیوپید» در یکی از نقاشی‌های او را دو چندان کرده است. کارشناسان همچنین دریافتند تصویر «کیوپید» چند دهه پس از درگذشت «ورمیر» پوشانده شده است.

نکته‌ای که این مسئله را پیچیده می‌کند این است که پوشاندن نقاشی‌ها می‌تواند به روش‌های مختلفی صورت بگیرد.

در حال حاضر نمایشگاهی با عنوان «آشکار شد! روش‌های نقاشی از مارتینی گرفته تا مونه»‌ در یکی از موزه‌های «کلن» در حال برگزاری است. بخشی از این نمایشگاه به مسئله پوشاندن نقاشی‌های قبلی اختصاص دارد.

یکی از کارشناسان هنری معتقد است، هنرمندان همواره به دنبال خلق اثری بی‌نقص هستند و به ندرت می‌توان تابلوهای نقاشی را کشف کرد که اثری از پوشاندن طرح یا نقاشی قبلی در آن‌ها دیده نشود.

در مجموع وجود تصویری در نقاشی که با رنگ پوشانده شده باشد را با واژه «Pentimenti» تعریف می‌کنند. این موضوع ایجاد تغییرات در طراحی‌ها،‌ رنگ‌ها و حتی نابودی کامل تصویر اولیه را شامل می‌شود.

اما چه چیزی هنرمندان را به ایجاد تغییر در نقاشی‌هایشان سوق می‌دهد؟ دلایل بسیار زیادی می‌تواند برای آن وجود داشته باشد. از جمله آن‌ها به مردد بودن خود هنرمندان و یا انتقادات منتقدان و دلالان هنری می‌توان اشاره کرد.

امروزه متخصصان با استفاده از مجموعه‌ای از روش‌ها، رازهای تابلوهای نقاشی را آشکار می‌کنند. البته حتی با چشم‌های غیرمسلح نیز گاهی اوقات می‌توان آثار به جای مانده از ضربات قلمو که برای پوشاندن یک تصویر به کاررفته را تشخیص داد.

«یک زوج»

برای مثال کارشناسان، زمانی که تابلو نقاشی «یک زوج»‌ اثر «رنوآر»‌ را با استفاده اشعه ایکس-ری مورد بررسی قرار دادند، شگفت‌زده شدند. تصویری که مشخص شد یک زن و مرد که در پارک کنار هم ایستاده باشند نبود،‌ بلکه اشعه ایکس-ری تصویر دو زن که پشت به هم نشسته بودند را مشخص کرد.

البته با استفاده از ماکرو ایکس-ری فلورسانس نیز می‌توان بدون آسیب رساندن به نقاشی، زیر سطح آن را تماشا کرد.

امسال همچنین کارشناسان در جریان مرمت «گشت شبانه»‌ تابلو نقاشی مشهور «رامبرانت»، نقاش نامدار هلندی طراحی اولیه نقاشی را کشف کردند. این طراحی اولیه که توسط یک رنگ کرمی رنگ خلق شده است، در نتیجه دو سال و نیم تلاش کارشناسان مرمت و تاریخدانان موزه ملی آمستردام کشف شد.

«گشت شبانه»

طراحی اولیه «گشت شبانه»

با دقت به طراحی اولیه می‌توان دریافت او نیزه‌های بیشتری را طراحی کرده بود، اما تعداد کمتری از آن‌ها را نقاشی کرده است. طراحی همچنین نشان می‌دهد «رامبرانت» در ابتدا برای کلاه فرمانده پَر طراحی کرده است اما بعدا روی آن‌ها را با رنگ پوشانده است.