چه کسانی جلوی استیضاح سنگ می‌اندازند؟

شرق: «آیا مجلس برای امتناع از حق استیضاح و پرسش از وزرا تحت فشار است؟»؛ سؤالی که با هشدار عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس این‌روزها بارها پرسیده شده است. رضا حسینی‌قطب‌‌آبادی، نماینده مجلس، گفته است: «تذکرات داده می‌شود؛ اما متأسفانه طرح سؤالات در نیمه راه خنثی می‌شود و ناکام می‌ماند، درمورد استیضاح هم که اصلا اجازه انجامش را نمی‌دهند و به اشکال گوناگون ما را تحت فشار و لابی‌های مختلف قرار می‌دهند که نه بتوانیم استیضاحی را به نتیجه برسانیم و نه کاری را در راستای دفاع از حق و حقوق مردم انجام دهیم».

توجه سخنان این نماینده مجلس به هماهنگی هیئت‌رئیسه مجلس با مخالفان استیضاح برای همراهی با دولت بود و همین امر سبب شده تا سلیمی، عضو هیئت‌رئیسه مجلس در پاسخ به این سؤال که گفته شده هیئت‌رئیسه مجلس مانع استیضاح‌ وزرا می‌شود، بگوید: چنین چیزی صحت ندارد.

اینها گمانه‌زنی است. یک کسی یک حرفی می‌زند و بعد خودش هم همان حرف را تأیید می‌کند. ... معلوم است حالا که هنوز دولت آقای رئیسی شروع نشده و برخی این حرف‌ها را عَلَم کردند، نشان از این دارد که اینها روی صداقت این مسائل را مطرح نمی‌کنند؛ بلکه دنبال ایجاد بلوا، آشوب و اغتشاش در ذهن مردم هستند. در حقیقت این افراد با واقعیاتی که در مجلس می‌گذرد، بسیار فاصله دارند و به نظرم اگر نیت‌ این افراد پاک بود، دولت قبلی که چند سال کار کرده بود و مجلس جدید هم آمده بود، چرا یک بار به مجلس نگفتند که چرا شما استیضاح نمی‌کنید؟ اینها دنبال تحریک نمایندگان و مجلس هستند.

هادی بیگی‌نژاد، نماینده مجلس، در گفت‌وگو با «شرق» وجود فشار برای امتناع از استیضاح وزرا را رد نکرد و گفت: در دولت قبل مجلس تحت فشار بود تا استیضاحی رقم نخورد، از یک‌سو گفته می‌شد سال پایانی دولت است و از سویی دیگر نگرانی از حد‌نصاب افتادن کابینه و طی مراحل قانونی برای رأی اعتماد دوباره به کل کابینه وجود داشت. این نماینده مجلس ادامه داد: با توجه به شرایط در دولت قبل در‌نهایت استیضاحی انجام نشد؛ اما در دولت فعلی مجددا صحبت از استیضاح یا سؤال از وزرا مطرح شده است که این‌بار گفته می‌شود باید فرصت کافی برای اجرای برنامه‌هایی که وزرا اعلام کرده‌اند، داده شود و نمی‌شود با گذشت فقط چند ماه از فعالیت کابینه، وزیری را استیضاح کرد که توجیه منطقی هم هست و باید حداقل یک سال از فعالیت یک وزیر بگذرد تا بتوان عملکرد او را به قضاوت نشست.

در‌این‌بین، احمد علیرضا‌بیگی، دیگر نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی، با تأکید بر تأثیر هیئت‌رئیسه درخصوص پیگیری طرح استیضاح گفت: به طور قطع و یقین هیئت‌رئیسه نقش مهمی در به سرانجام رسیدن یا نرسیدن استیضاح دارد؛ زیرا جزء اختیارات آنهاست. برای نمونه هیئت‌رئیسه مجلس مانع شد تا استیضاح وزیر اقتصادی که با تصمیم‌های اشتباه سبب نابودی ۴۰۰ هزار میلیارد تومان دارایی مردم در بورس شد، رقم بخورد. در بحث نقش وزیر کشور در حوادث آبان نیز هیئت‌رئیسه مانع استیضاح وزیر کشور شد؛ وزیری که با تصمیم اشتباه خود سبب شهادت بسیاری ازهم‌وطنان‌مان در اعتراضات آبان شد و دست نمایندگان برای استیضاح یا حتی پرسش از وزیر کوتاه ماند.

او ادامه داد: «با شروع دولت جدید هم ماجرا تغییر خاصی نکرده است. زمانی که ۲۲۰ نماینده مجلس در نامه‌ای خواستار حضور رئیسی در انتخابات ریاست‌جمهوری شدند و ۲۵۰ نماینده مجلس در نامه‌ای به رقبای رئیسی خواستار کناره‌گیری آنها در حمایت از رئیسی شدند، خب این حمایت همچنان از دولت وجود دارد و قابل تأمل است. همین امروز (سه‌شنبه پنجم بهمن) در ماجرای طرح سؤال از وزیر صنعت و معدن دو نفر از نمایندگان عالم و آگاه خواستار توضیح از وزیر شدند و درخصوص بدیهی‌ترین حق مردم یعنی ایمنی و استاندارد خودروها سؤال پرسیدند؛ اما حاضر به رأی‌گیری نشدند؛ زیرا می‌دانستند سؤال رأی نخواهد آورد.

این در حالی است که در حادثه اخیر در بهبهان در تصادف زنجیره‌ای که رخ داد «ایربگ» حتی یک خودروی ایرانی باز نشد که نشان از ضعف ایمنی و استاندارد خودروها در ایران دارد. در این شرایط یک نماینده تا چه میزان می‌تواند پیگیری کند!».

نقش هیئت‌رئیسه مجلس در مسئله پیگیری استیضاح یا طرح سؤال از وزرا غیرقابل‌چشم‌پوشی است و همین امر سبب شده نمایندگان مستقل و منتقد روند فعلی از نفوذ و لابی در مجلس که مانع استقلال وکلای مردم خواهد بود، ابراز نگرانی کنند؛ هرچند در عمل هیئت‌رئیسه از قدرت و اختیار خود برای هدایت مجلس بهره می‌برد؛ اما منتقدان هم ساکت نمانده‌اند و خواستار اصلاح وضع موجود هستند.